Đại biểu Quốc hội ủng hộ sớm giảm thuế xăng dầu để kiểm soát lạm phát

(PLO)- Chiều 10-4, thảo luận tại nghị trường về dự thảo nghị quyết liên quan thuế xăng dầu, nhiên liệu bay, các đại biểu Quốc hội ủng hộ sớm giảm thuế để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, đồng thời đạt mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô…

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) cho rằng xung đột tại Trung Đông ngày càng khốc liệt và kéo dài, tác động tiêu cực đến kinh tế toàn cầu và an ninh năng lượng. Hệ quả trực tiếp là giá xăng dầu tăng cao, kéo theo chi phí bảo hiểm, logistics và nhiều yếu tố đầu vào khác gia tăng.

Đề xuất kéo dài thời hạn giảm thuế đến cuối năm

Đại biểu nhắc lại bài học từ năm 2022, khi xung đột Nga – Ukraina khiến giá dầu thế giới leo thang. Khi đó, Việt Nam đã kịp thời điều chỉnh, miễn giảm thuế, phí đối với xăng dầu, qua đó góp phần kiểm soát lạm phát hiệu quả trong năm 2022.

Từ thực tiễn này, đại biểu Ngân bày tỏ sự đồng tình với tờ trình của Chính phủ về việc ban hành nghị quyết quy định mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu, nhiên liệu bay có thể giảm về mức 0%.

Đáng chú ý, về thời gian áp dụng, đại biểu đề xuất kéo dài đến hết năm 2026, hoặc ít nhất đến ngày 30-9-2026. Theo đại biểu, chính sách cần có độ “trễ” hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân phục hồi sau giai đoạn chịu áp lực chi phí kéo dài.

“Nếu thời gian tới giá xăng dầu có giảm do tình hình quốc tế hạ nhiệt, chúng ta cũng không nên vội điều chỉnh tăng lại thuế, bởi doanh nghiệp và người dân đã bị tổn thương trong thời gian qua” – đại biểu Ngân nêu quan điểm.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu phải có chiến lược dài hạn bảo đảm an ninh năng lượng theo định hướng tại Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị. Đồng thời, cần thúc đẩy các giải pháp tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi năng lượng xanh nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Một vấn đề khác được đại biểu Ngân lưu ý là hiện tượng “tát nước theo mưa” trên thị trường. Tức giá xăng dầu tăng kéo theo giá hàng hóa tăng, nhưng khi giá xăng dầu giảm thì giá hàng hóa lại không giảm tương ứng.

Theo đó, đại biểu đề nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra để kiểm soát giá cả, đồng thời siết chặt công tác phòng chống buôn lậu. Theo đại biểu, tác động của giá xăng dầu đến đời sống người dân là rất rõ rệt, từ chi phí bữa ăn hằng ngày đến các dịch vụ thiết yếu. “Một suất ăn tăng từ 10.000 lên 15.000 đồng là tăng 50%, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống người dân” – ông dẫn chứng.

Lo ngại hụt thu ngân sách

Trong khi nhiều ý kiến đề xuất kéo dài thời gian giảm thuế, đại biểu Nguyễn Minh Sơn (Đồng Tháp) lại cho rằng nên giữ nguyên thời hạn đến ngày 30-6-2026 như phương án Chính phủ trình.

Dẫn tờ trình của Chính phủ, đại biểu Sơn cho hay nếu kéo dài thêm khoảng 2,5 tháng, ngân sách nhà nước có thể hụt thu khoảng 18.250 tỉ đồng. Tính cả các chính sách đã thực hiện trước đó, tổng mức hụt thu có thể lên tới hơn 26.000 tỉ đồng.

“Mức hụt thu này sẽ tạo áp lực lớn lên cân đối tài khóa, ảnh hưởng đến chi đầu tư phát triển, an sinh xã hội và nợ công” – đại biểu cảnh báo.

Từ đó, đại biểu Sơn đề nghị Quốc hội cân nhắc kỹ lưỡng giữa mục tiêu hỗ trợ nền kinh tế và yêu cầu bảo đảm kỷ luật tài khóa. Đồng thời, kiến nghị giao thẩm quyền cho Thủ tướng Chính phủ được quyết định linh hoạt việc tiếp tục hay dừng chính sách, tùy theo diễn biến thực tế và khả năng cân đối ngân sách.

Tranh luận lại, đại biểu Trần Hoàng Ngân tiếp tục nhấn mạnh yếu tố ổn định chính sách. Theo ông, một nghị quyết nếu được ban hành cần có thời hạn đủ dài để tạo niềm tin cho thị trường.

“Doanh nghiệp và người dân rất trông chờ vào chính sách này. Nếu có thể kéo dài, chúng ta nên mạnh dạn thực hiện” – đại biểu Ngân nói, đồng thời cho rằng chính sách ngắn hạn, thay đổi liên tục sẽ làm giảm hiệu quả hỗ trợ.

Làm rõ hơn ý kiến các đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, cho biết qua thảo luận tại tổ và hội trường, các ý kiến đều thống nhất cao về sự cần thiết ban hành nghị quyết, chỉ còn một số băn khoăn liên quan đến thời điểm hiệu lực.

“Chúng tôi sẽ nghiên cứu đầy đủ ý kiến của các đại biểu, báo cáo Chính phủ và cơ quan thẩm định theo tinh thần ủng hộ để Chính phủ có thể điều hành linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường” – Bộ trưởng nói.

Theo ông Tuấn, trong điều hành, yêu cầu đặt ra là vừa phải ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, vừa bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Đồng thời, cần triển khai các giải pháp dài hạn như nâng công suất sản xuất, tăng tỷ lệ nội địa hóa, nâng cao mức độ tự chủ trong sản xuất nhiên liệu và xây dựng hệ thống dự trữ.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh nguyên tắc điều hành ngân sách là thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nhưng phải gắn với hỗ trợ phát triển. Ở chiều chi, ngân sách phải được sử dụng hiệu quả, đặc biệt trong đầu tư công trung hạn.

Ông dẫn chứng, một điểm mới trong kế hoạch đầu tư công trung hạn hiện nay là mọi chương trình, dự án đều phải được tính toán đầy đủ hiệu quả kinh tế – xã hội, phù hợp với định hướng đã được nêu trong Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV.