Anh – Pháp tính đưa quân gìn giữ hòa bình vào Ukraine: 3 vấn đề nổi cộm

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer chụp ảnh lưu niệm tại Điện Elysee ở Paris, ngày 6/1, bên lề hội nghị thượng đỉnh (Ảnh: AFP).

Thỏa thuận này được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ca ngợi là “tiến bộ đáng kể” và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi là “bước tiến lớn”. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng vẫn còn nhiều vấn đề lớn cần được giải quyết, đặc biệt là khi hòa bình vẫn còn xa vời.

Keir Giles, chuyên gia tư vấn cấp cao tại Chatham House, nhận định: “Tất cả những điều này được cho là sẽ diễn ra sau khi hòa bình được thiết lập, nhưng hoàn toàn không có gì cho thấy hòa bình – theo bất kỳ hình thức nào có thể nhận biết được – đang ở gần”.

“10% cuối cùng” đầy thách thức

Mặc dù Kiev và Washington tuyên bố 90% thỏa thuận hòa bình Ukraine do Mỹ hậu thuẫn đã sẵn sàng, ông Oleksiy Melnyk, đồng giám đốc chính sách đối ngoại và an ninh quốc tế tại Trung tâm Razumkov, ví von rằng “10% còn lại có thể phá hủy toàn bộ thỏa thuận hòa bình nếu không được hoàn thành”.

Những phần trăm còn lại này bao gồm 2 điểm bất đồng khó giải quyết nhất giữa Ukraine và Nga.

Thứ nhất, về lãnh thổ: Ukraine kiên quyết đòi duy trì sự hiện diện tại các khu vực đang nắm giữ, trong khi Moscow yêu cầu Ukraine rút quân khỏi các khu vực thuộc tỉnh Donetsk mà họ chưa kiểm soát được.

Thứ hai, về nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia: Một khuôn khổ do Washignton hậu thuẫn đề xuất nhà máy sẽ được vận hành chung bởi Ukraine, Mỹ và Nga. Tuy nhiên, Ukraine lo ngại mô hình quản lý 3 bên sẽ hợp pháp hóa việc Nga chiếm giữ cơ sở này và đề xuất một phương án song phương: một dự án chung Ukraine – Mỹ với quyền kiểm soát hoạt động ngang nhau (50/50).

Hiện tại, hầu như chưa có đề xuất nào về cách giải quyết 2 vấn đề này theo hướng có thể dẫn đến một thỏa thuận hòa bình.

Nga chắc chắn sẽ không đồng ý để Anh – Pháp đưa quân gìn giữ hòa bình tới Ukraine (Ảnh minh họa: FT).