Áp lực của nữ cầu thủ Iran khi xin tị nạn rồi quay về từ Asian Cup

Khi lên đường sang Australia dự Asian Cup nữ hồi đầu tháng 3, tiền vệ Mona Hamoudi chỉ có một mục tiêu: thi đấu tốt. Nhưng giải đấu nhanh chóng biến thành, theo lời cô, “phép thử toàn diện về kỹ năng, sự kiên nhẫn và khả năng đưa ra quyết định trong áp lực cực lớn”. Chuyến đi sau đó trở thành một trong những sự kiện gây chú ý nhất lịch sử thể thao nữ nước này.

Tuyển nữ Iran giữ im lặng khi quốc ca vang lên trước trận mở màn gặp Hàn Quốc ngày 2/3, chỉ hai ngày sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran, khiến Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng. Hành động này bị một bộ phận xem là phản đối chính phủ, trong khi truyền hình nhà nước Iran gọi các cầu thủ là “những kẻ phản quốc thời chiến” và kêu gọi xử lý nghiêm.

Dù đã hát quốc ca trở lại ở hai trận tiếp theo, lo ngại về an toàn của đội gia tăng khi xuất hiện thông tin họ bị giới chức Iran và các quan chức bóng đá theo dõi.

Sau khi bị loại từ vòng bảng với ba thất bại, 5 cầu thủ – trong đó có Hamoudi – xin tị nạn tại Australia và được cấp thị thực nhân đạo. Một cầu thủ khác cùng một thành viên ban huấn luyện cũng nộp đơn sau đó.

Tuy nhiên, khi phần còn lại của đội rời Australia ngày 10/3, 5 trong số 7 người đã đổi ý, quyết định trở về Iran, bao gồm Hamoudi. Hai cái tên còn lại là Fatemeh Pasandideh và Atefeh Ramezanisadeh – những người từng gây chú ý khi tham gia buổi tập cùng CLB Brisbane Roar mà không đội hijab – trang phục che kín từ cổ đến chân vốn bị bắt buộc theo quy định của Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Trả lời phỏng vấn Al Jazeera hôm 3/4, Hamoudi cho biết ngay từ khi đặt chân đến Australia, bầu không khí đã căng như dây đàn. Truyền thông theo sát từng buổi tập, từng biểu cảm, từng lời nói của các cầu thủ. Cộng đồng người Iran tại Australia cũng tạo thêm áp lực khi kỳ vọng đội tuyển thể hiện lập trường chính trị rõ ràng.

“Tôi cảm thấy chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể trở thành vấn đề lớn. Mỗi bước đi đều phải suy nghĩ rất kỹ”, cô nói.

Giữa áp lực ngột ngạt và bối cảnh chiến sự leo thang, Hamoudi liên tục giằng xé với câu hỏi: trở về hay xin tị nạn. “Quyết định nào cũng có hệ quả – với cuộc sống, gia đình và sự nghiệp của tôi”, cô chia sẻ.

Đồng đội Zahra Sarbali cũng mô tả trải nghiệm tương tự, với sự bủa vây từ truyền thông, mạng xã hội và kỳ vọng từ cộng đồng người Iran tại Australia. “Mọi hành động đều bị giám sát chặt chẽ. Tôi biết một quyết định sai có thể ảnh hưởng đến đội, gia đình và hình ảnh đội tuyển quốc gia”, Sarbali bày tỏ.

Cả hai không tiết lộ lý do ban đầu xin tị nạn, nhưng cho biết quyết định trở về gắn với trách nhiệm với gia đình, đồng đội và nghĩa vụ quốc gia, hơn là một lựa chọn hoàn toàn tự do.

Việc rút đơn tị nạn đã khó, hành trình trở về Iran còn nặng nề hơn. Hamoudi lo ngại sự việc có thể chấm dứt sự nghiệp hoặc dẫn đến các hình phạt nghiêm khắc. Khi về đến Tehran, cô cảm thấy tò mò, ngỡ ngàng và dè chừng đan xen. Sự chú ý của truyền thông không giảm mà còn tăng lên. Mạng xã hội liên tục theo dõi, bình luận từng hành động, biểu cảm của các cầu thủ.

LĐBĐ Iran thể hiện sự ủng hộ chính thức, nhấn mạnh giá trị quốc gia và vai trò đại diện đất nước. Các cầu thủ xuất hiện trên truyền hình quốc gia và trở lại tập luyện bình thường. Đến nay chưa ghi nhận biện pháp trừng phạt nào từ nhà chức trách.

Tuyển nữ Iran được vinh danh ngày về nước

Ngày 19/3, đội tuyển được chào đón như những người hùng tại Tehran, khi hàng nghìn người tập trung ở quảng trường Valiasr, mang theo cờ Iran. Các hình ảnh AI cỡ lớn mô tả cầu thủ tuyên thệ trung thành với quốc gia được trình chiếu công khai. Một tấm biển lớn ghi dòng chữ: “Lựa chọn của tôi. Tổ quốc của tôi”. Khi quốc ca vang lên, toàn đội cùng cất tiếng hát.

Theo cựu HLV trưởng đội tuyển nữ Iran Maryam Irandoust, những gì xảy ra vượt xa phạm vi thể thao thông thường và sẽ để lại gánh nặng tâm lý lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp đến phong độ thi đấu. “Nếu cầu thủ cảm thấy bị nhắm đến hoặc đối xử bất công, sự chia rẽ nội bộ sẽ xuất hiện – điều này còn nguy hiểm hơn mọi hình phạt chính thức”, bà nhận định.

Nhà báo thể thao Adel Ferdosipour cũng cho rằng bóng đá nữ Iran chưa từng nhận được mức độ chú ý lớn đến vậy. Sự kiện đã trở thành vấn đề công chúng, làm gia tăng áp lực tâm lý. Ông cảnh báo nếu chỉ trích mà không hỗ trợ, điều này có thể tạo tiền lệ xấu, khiến các cầu thủ tương lai e ngại khoác áo đội tuyển.

Với Hamoudi và Sarbali, nỗi lo về hệ quả đối với sự nghiệp vẫn hiện hữu, cũng như cách mọi hành động của họ trong tương lai có thể bị diễn giải. “Tôi nhận thức rõ hơn về áp lực xã hội và chính trị xung quanh mình”, Hamoudi cho biết, đồng thời hiểu giá trị của gia đình và trách nhiệm với đất nước khi đối mặt khủng hoảng.

Hồng Duy (theo Al Jazeera)