Bài học từ bóng đá Malaysia

Trước khi quyết định nhập tịch gian lận để giúp tuyển Malaysia mạnh lên một cách nhanh chóng, “những chú hổ Harimau” đã trải qua một giai đoạn bết bát về mặt thành tích đáng quên. Kể từ khi vô địch AFF Cup 2012, tuyển Malaysia không thể “leo” trở lại đỉnh cao này một lần nào nữa trong những năm tiếp theo.

Nhưng điều đáng nói nhất, đau đớn nhất có lẽ là kỷ lục buồn 10 năm không thắng được tuyển Việt Nam trên mọi đấu trường. Malaysia lại càng cảm thấy thụt lùi khi nhìn sang Indonesia – đội đã “lớn nhanh” nhờ dàn cầu thủ nhập tịch.

Bóng đá Malaysia rất muốn củng cố lại để đuổi kịp các nền bóng đá trong khu vực. Nhưng họ lại không có cơ sở để làm điều đó khi bóng đá trẻ chậm phát triển. Các đội trẻ Malaysia liên tiếp thất bại ở những giải đấu lớn, không đủ sức cạnh tranh. Đáng ra trong bối cảnh đó, LĐBĐ Malaysia (FAM) cần phải tập trung công tác đào tạo trẻ để định hình lại nền bóng đá.

Nhưng họ lại không chọn cách làm mất thời gian và đòi hỏi tính kiên nhẫn cao như vậy. Ngay thời điểm này, Indonesia đã lột xác nhờ dàn cầu thủ nhập tịch mà không cần phải tập trung quá nhiều vào việc làm bóng đá bài bản. Sự lớn mạnh nhanh chóng của Indonesia đã trở thành hình mẫu để Malaysia học hỏi.

Trong khi Việt Nam và Thái Lan vẫn kiên trì chọn cách phát triển bóng đá bền vững, tập trung đầu tư trẻ, Malaysia quyết định “đốt cháy giai đoạn” để đến thành công sớm. Dù đã có rất nhiều nền bóng đá trả giá vì nhập tịch cầu thủ, nhưng Malaysia đã bỏ qua tất cả những cảnh báo đó. 

Họ quyết tâm nhập tịch cầu thủ bằng mọi giá và xem đó là phương pháp tốt nhất. Nhưng điều kiện của bóng đá Malaysia không giống như Indonesia – quốc gia có dân số khổng lồ và lịch sử di cư rộng lớn. Vì vậy, nguồn cầu thủ có gốc gác Indonesia cũng rất dồi dào. Ngược lại, Malaysia lại không có “những đứa con lai” chất lượng như vậy.

Nôn nóng, Malaysia vẫn quyết tâm thực hiện chính sách nhập tịch bất chấp. Đó là trách nhiệm của FAM trong vụ việc như AFC từng kết luận rằng “môi trường làm việc của FAM quá thiếu lành mạnh”. Điều đó càng khiến FAM hành động không tuân thủ quy tắc của FIFA và bất chấp hậu quả.

Các cầu thủ nhập tịch trái phép của Malaysia cũng phải chịu trách nhiệm trong vụ việc. Thật khó để họ vô can khi chấp nhận thi đấu cho một quốc gia không có mối quan hệ huyết thống. Họ còn cung cấp giấy tờ, hồ sơ giả để FAM hoàn tất các thủ tục nhập tịch. Án phạt dành cho bóng đá Malaysia ở mức độ nào đó là khá nhẹ khi họ không bị cấm thi đấu quốc tế. Vụ việc cũng đã vạch trần bộ mặt kém cỏi của FAM trước khi tổ chức này được AFC tiếp quản.

FAM sẽ cải tổ lớn trong thời gian tới. Cú sốc nhập tịch có thể giúp Malaysia nhìn ra mặt trái để đề ra những chiến lược căn bản và phù hợp hơn. Vụ bê bối của bóng đá Malaysia tái khẳng định sự đúng đắn và cần thiết của việc theo đuổi và phát triển bóng đá trẻ.

Những nhà làm bóng đá không nhất thiết phải chạy theo thành tích hoặc nóng ruột vì thấy đối thủ thành công hơn. Bóng đá cũng giống như cuộc đời, luôn đòi hỏi sự kiên nhẫn, bởi sự thành công được kiến tạo một cách gấp rút chắc chắn không bền vững.