Bán hàng trên Shopee, TikTok: Hộ kinh doanh có phải xuất hóa đơn?

Người bán vẫn phải xuất hóa đơn

Ông Nguyễn Quốc Huy – hộ kinh doanh ở TP.HCM – hỏi nếu bán trên Shopee và TikTok 100% thì hộ kinh doanh có phải xuất hóa đơn điện tử không?

Trả lời câu hỏi này, bà Phạm Thị Minh Hiền – Phó Ban chính sách Cục Thuế (Bộ Tài chính) – cho biết theo quy định hiện hành, các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán sẽ thực hiện khấu trừ, khai và nộp thuế thay cho các hộ, cá nhân kinh doanh bán hàng trên sàn.

Tuy nhiên, Nghị định 117 chưa có quy định về việc xuất hóa đơn điện tử. Theo quy định của Luật Quản lý thuế, khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn.

Nghị định 70 và thông tư 32 của Bộ Tài chính cho phép hộ kinh doanh được ủy nhiệm cho các sàn thương mại điện tử lập hóa đơn thay. Trường hợp không ủy nhiệm cho các sàn xuất hóa đơn thay thì hộ kinh doanh phải lập và xuất hóa đơn như bình thường.

Theo bà Hiền, hóa đơn là chứng từ quan trọng để ghi nhận giao dịch, bảo hành, bảo hiểm cũng như bảo vệ quyền lợi người mua hàng.

“Chính vì vậy, tại thời điểm hiện nay, người bán hàng vẫn phải xuất hóa đơn; nếu hộ kinh doanh ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử thì sàn sẽ lập hóa đơn thay cho hộ kinh doanh” – bà Hiền nhấn mạnh.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Cúc – Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam – cho rằng việc sàn thương mại điện tử khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ và cá nhân kinh doanh không đồng nghĩa với việc sẽ xuất hóa đơn thay cho người bán hàng. Hai bên cần có thỏa thuận với nhau về việc này, nếu không thỏa thuận được thì trách nhiệm xuất hóa đơn vẫn thuộc về người bán.

Bất cập khi buộc hộ kinh doanh phải xuất hóa đơn, nên giao sàn xuất thay

Thực tế, trên nhiều diễn đàn, không ít hộ kinh doanh băn khoăn làm thế nào để ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử xuất hóa đơn điện tử thay, trong khi đa số các sàn có chức năng thanh toán hiện không nhận ủy nhiệm.

Mặt khác, việc yêu cầu hộ kinh doanh bán hàng trên sàn phải xuất hóa đơn là rất bất cập khi người bán không có thông tin của người mua.

Liên quan đến vấn đề này, bà Lê Thị Duyên Hải – nguyên Vụ trưởng Vụ Kê khai và kế toán thuế (Tổng cục Thuế, nay là Cục Thuế) – kiến nghị Bộ Tài chính xem xét sửa đổi quy định lập hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán.

Theo bà Hải, Nghị định 117 năm 2025 đã quy định trách nhiệm sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán bắt buộc phải khấu trừ, khai và nộp thuế thay hộ kinh doanh. Nhưng Nghị định về hóa đơn điện tử và Thông tư 32 của Bộ Tài chính chỉ quy định hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử được ủy nhiệm cho sàn xuất hóa đơn, dẫn đến thực tế các sàn có chức năng thanh toán hiện không nhận ủy nhiệm. Do đó, trách nhiệm lập hóa đơn thuộc về các hộ, cá nhân kinh doanh qua các sàn này.

Trong khi đó, trên thực tế, hộ kinh doanh, cá nhân gần như không thể xuất được hóa đơn cho người mua. Bởi việc mua bán, thanh toán, danh tính người mua trên sàn do các sàn thương mại điện tử nắm.

Điều này khiến hộ kinh doanh không thể có thông tin để lập hóa đơn điện tử cũng như không thể lập hóa đơn đúng thời điểm người mua nhận hàng, tiềm ẩn nguy cơ hộ kinh doanh bị xử phạt về hóa đơn.

Từ thực tiễn này, Hội Tư vấn thuế Việt Nam kiến nghị cần bổ sung quy định bắt buộc các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán phải xuất hóa đơn thay các hộ kinh doanh, song song với trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thuế thay. Hoặc chính sách cần loại bỏ nghĩa vụ xuất hóa đơn của hộ kinh doanh trong trường hợp đã được sàn thương mại điện tử khấu trừ và nộp thuế thay.