Bảo hiểm ‘2 trong 1’ bùng nổ: Minh bạch quyết định đường dài

Sự trỗi dậy của bảo hiểm liên kết đơn vị phản ánh xu hướng đầu tư tài chính dài hạn ngày càng rõ nét. Để phát triển bền vững, thị trường không chỉ cần sản phẩm đa dạng, hấp dẫn mà còn phải giải bài toán minh bạch và nhận thức đúng của người tham gia.

Bảo hiểm liên kết đơn vị: Xu hướng tài chính dài hạn

Mới đây, Công ty Bảo hiểm nhân thọ FWD Việt Nam cho ra mắt sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị “FWD đầu tư đón đầu”, bổ sung vào danh mục theo định hướng kết hợp bảo vệ và đầu tư.

Sản phẩm này nổi bật với khả năng linh hoạt lựa chọn kế hoạch bảo vệ, có thưởng định kỳ từ năm thứ ba và cho phép khách hàng chủ động xây dựng danh mục đầu tư theo khẩu vị rủi ro.

Cách đây vài tuần, Manulife Việt Nam cũng chính thức giới thiệu sản phẩm bảo hiểm nhân thọ liên kết đơn vị “Xanh phú quý” (Evergreen Prosperity) mang đến một giải pháp tài chính tối ưu, kết hợp giữa bảo vệ của bảo hiểm nhân thọ và tiềm năng tăng trưởng tài sản thông qua đầu tư dài hạn, với thời gian đóng phí ngắn chỉ từ 5 năm.

Cuối năm ngoái, Prudential Việt Nam ra mắt sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị Pru – Đầu tư vững tiến.

Hay như Hanwha Life Việt Nam đã sớm ra mắt sản phẩm Bảo hiểm liên kết đơn vị “Đồng hành sống thỏa chất” được thiết kế vượt trội theo hướng nâng tầm bảo vệ và đầu tư hiệu quả, gia tăng tài sản…

Ông Phương Tiến Minh – Tổng Giám đốc FWD Việt Nam cho biết: Bảo hiểm liên kết đơn vị được phát triển theo Luật Kinh doanh Bảo hiểm mới, đáp ứng đồng thời nhu cầu bảo vệ tài chính trước rủi ro, đồng thời góp phần đa dạng hóa danh mục đầu tư, hỗ trợ khách hàng chủ động hơn trong hoạch định tài chính dài hạn và gia tăng tài sản.

Thực tế, tại các thị trường phát triển và những trung tâm tài chính hàng đầu châu Á như Hong Kong hay Singapore, bảo hiểm nhân thọ từ lâu đã được xem là một kế hoạch quản lý tài sản của các gia đình.

Nhiều nghiên cứu về quản lý tài sản cá nhân cho thấy khách hàng tại các thị trường này thường chủ động phân bổ từ 5% đến 20% tổng tài sản vào các giải pháp bảo hiểm như một cấu phần ổn định trong danh mục dài hạn, vừa giúp bảo vệ tài chính, vừa hỗ trợ tích lũy và gia tăng giá trị tài sản.

Tại Việt Nam, xu hướng này vẫn còn khá mới và đang định hình rõ nét hơn. Ngày càng nhiều khách hàng chuyển từ tư duy tài chính ngắn hạn sang đầu tư dài hạn, chú trọng hoạch định tài chính bài bản và xây dựng nền tảng gia sản bền vững cho các thế hệ tương lai.

Gỡ nút thắt hiểu nhầm bảo hiểm liên kết đơn vị

Những tranh cãi xoay quanh bảo hiểm liên kết đơn vị thời gian qua chủ yếu bắt nguồn từ sự lệch pha trong cách hiểu và kỳ vọng của thị trường. Theo các chuyên gia, vấn đề không nằm ở sản phẩm mà ở cách tiếp cận, tư vấn và nhận thức của người tham gia.

Ông Ngô Trung Dũng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) cho biết: Thời gian qua, khái niệm đầu tư trong bảo hiểm nhân thọ, đặc biệt với sản phẩm liên kết đầu tư, đã gây ra nhiều cách hiểu khác nhau, thậm chí dẫn đến nhầm lẫn giữa sản phẩm đầu tư liên kết bảo hiểm và hoạt động đầu tư. Việc hiểu lầm xuất phát từ ba nguyên nhân chính.

Thứ nhất, bảo hiểm liên kết đơn vị là sản phẩm “lai”, bao gồm cả bảo vệ rủi ro và đầu tư thông qua các quỹ, khiến người tham gia dễ nhầm lẫn.

Thứ hai, trong một số giai đoạn hoạt động tư vấn chưa đầy đủ, nhấn mạnh đến yếu tố sinh lời để dễ bán sản phẩm mà chưa nói đầy đủ về yếu tố bảo hiểm. Điều này cũng góp phần gây ra sự sai lệch trong nhận thức của người mua sản phẩm.

Thứ ba, là kỳ vọng của người nhà đầu tư thường đồng nhất đầu tư với sinh lời, ít ai nghĩ đến khả năng thua lỗ, trong khi trên thực tế đầu tư luôn đi kèm rủi ro.

“Về bản chất, sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư không có vấn đề. Điều cốt lõi là cần được hiểu đúng, đây trước hết là một sản phẩm bảo hiểm với hai cấu phần song hành là bảo vệ và đầu tư. Trong đó, yếu tố bảo vệ là nền tảng, còn phần đầu tư không cam kết mức sinh lời cố định; hiệu quả đầu tư có thể cao hoặc thấp hơn kỳ vọng, thậm chí phát sinh thua lỗ tùy theo diễn biến thị trường” – ông Dũng nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, bà Dương Kim Anh – Giám đốc khối đầu tư Công ty quản lý quỹ Vietcombank cho biết thêm: “Không có khoản đầu tư nào là không có rủi ro. Nếu kỳ vọng lợi nhuận càng cao thì rủi ro đi kèm sẽ càng lớn. Do đó, nhà đầu tư cần hiểu rất rõ khả năng chấp nhận rủi ro của mình đến đâu để từ đó tương ứng với mức lợi nhuận kỳ vọng. Giả sử, nhà đầu tư kỳ vọng mức lợi nhuận 30 – 40%/năm thì cũng phải đủ khả năng chịu đựng mức lỗ tương ứng, thậm chí có thể cao hơn.

Để hạn chế tình trạng “misselling” (bán sản phẩm không phù hợp), ông Dũng cho rằng doanh nghiệp cần tuân thủ ba nguyên tắc.

Thứ nhất là phù hợp trước, bán sau, đây là nguyên tắc quan trọng nhất để tránh việc bán cho khách hàng những sản phẩm không đúng nhu cầu hoặc kỳ vọng. Việc tư vấn phải đảm bảo sự phù hợp trên ba phương diện gồm mục đích tài chính, năng lực tài chính và khẩu vị rủi ro của khách hàng.

Thứ hai là tư vấn minh bạch về các loại phí và cơ chế đầu tư. Trong đó, phải tư vấn rõ ràng về những gì khách hàng được bảo vệ và những gì không thuộc phạm vi bảo vệ, đồng thời cần minh bạch các loại phí như phí ban đầu, phí rủi ro và phí quản lý hợp đồng.

Ngoài ra, tư vấn viên cần giúp khách hàng phân biệt rõ phần phí dành cho bảo hiểm rủi ro và phần tiền được mang đi đầu tư để sinh lời. Khi khách hàng hiểu rõ kết quả đầu tư và các chi phí liên quan, họ sẽ có quyết định chính xác hơn.

Thứ ba là tăng cường giám sát quy trình tư vấn, nhằm đảm bảo tính minh bạch và chuẩn mực ngay từ khâu tiếp cận khách hàng.

Các doanh nghiệp bảo hiểm phải chủ động thiết lập cơ chế giám sát nội bộ, đồng thời áp dụng các nguyên tắc xử lý vi phạm nghiêm minh khi phát hiện sai phạm, qua đó góp phần củng cố kỷ cương và niềm tin trên thị trường.

Việc đảm bảo đồng thời ba nguyên tắc được kỳ vọng sẽ giúp giảm thiểu tối đa tình trạng tư vấn sai và nâng cao trải nghiệm của khách hàng trong hành trình tham gia bảo hiểm.

Ông Ngô Trung Dũng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam