Bầu Đức kể về nỗi nhục không quên, vị ân nhân “chịu lội bùn” giúp vượt khó

3 lần được giải cứu, cho đến hôm nay, ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức) mới hoàn toàn tự tin rằng Hoàng Anh Gia Lai đã không còn rủi ro. Rủi ro ở đây, theo ông, là rủi ro về quản trị, về dòng tiền… rủi ro mang tính sống còn. Bởi lẽ, “nút thắt” của Hoàng Anh Gia Lai đã được tháo gỡ.

OCB – ngân hàng “chịu lội bùn” để hiểu HAGL và hiểu bầu Đức

Bầu Đức kể, nút thắt này không phải chỉ mỗi lãnh đạo OCB nhìn thấy, mà là trước đó do chưa từng có ai dám gỡ. Nếu ông Trần Bá Dương nhìn nhận rất đúng về tiềm năng ngành nông nghiệp để có thể chi liền 2.000 tỷ đồng sau lá thư tay ông Đức viết gửi và đổ tiếp hàng tỷ USD giải cứu HAGL trong năm 2018, thì đến 2021 mối lương duyên đứt đoạn khi công cuộc tái cấu trúc đi vào sâu các gốc rễ nợ nần chằng chịt.

Đến ông Nguyễn Đức Thụy – thông qua thương vụ với Chứng khoán LPBank – đã “rót” 1.500 tỷ đồng trả nợ Eximbank, chỉ một năm sau đó toàn bộ dư nợ của LPBank bất ngờ biến mất khỏi báo cáo tài chính HAGL. Lúc bấy giờ, vai trò chủ nợ lớn nhất lập tức được thay thế bởi OCB – ngân hàng mà bầu Đức gọi tên như “ân nhân thứ ba” của mình.

Khác với LPBank, lãnh đạo OCB chọn cách tiếp cận trực diện hơn. Chủ tịch HĐQT OCB Trịnh Văn Tuấn được biết đã đích thân xuống nông trường, xem từng vườn sầu riêng, từng diện tích cà phê trước khi phê duyệt cho vay.

“Nếu các ngân hàng khác không phớt lờ HAGL, thì khoản đầu tư này không đến với OCB”, lãnh đạo ngân hàng nói với bầu Đức, và vì nhìn thấy được tiềm năng của công ty, OCB cùng OCBS đã ngồi xuống, tìm hiểu các hồ sơ của tập đoàn từ đó phát hiện ra những nút thắt và không ngại mở.

“Nút thắt” của HAGL

Đó là bộ máy tập đoàn với nhiều công ty còn và nợ nần chồng chéo nhau, dẫn đến không thể vay mới được. Ghi nhận cho thấy HAGL với diện tích đất lên đến hàng chục nghìn hecta, hệ thống tập đoàn lên đến 14 công ty con và 4-5 công ty liên kết, mỗi đơn vị sẽ quản lý một bộ phận đất đai và có quan hệ giao dịch với nhau. Đáng nói, trong số này trước kia, hầu hết gần như cùng thua lỗ, dẫn đến khó tiếp cận được vốn vay ngân hàng.

“OCB nhìn thấy vấn đề, và đã quyết định gỡ rối từng điểm, tức trả sạch lần lượt từng món nợ”, bầu Đức cho hay.

HAGL ký kết chiến lược với OCB và OCBS (Ảnh: HAGL cung cấp).

Sự đồng hành từ hệ sinh thái OCB thể hiện rõ trên báo cáo tài chính cuối quý III/2025 của HAGL. Báo cáo thể hiện OCB cho HAGL vay gần 4.000 tỷ đồng, chiếm 64,5% tổng vay ngân hàng của tập đoàn. Nhóm liên quan OCBS cũng đã hoán đổi 2.520 tỷ nợ thành cổ phần và trở thành cổ đông lớn thứ hai, chỉ sau chính bầu Đức.

Tại lễ ký kết hợp tác ba bên HAGL – OCB – OCBS cuối tháng 11/2025, bầu Đức kể về những góc khuất chưa từng công bố. Thời điểm “mất thanh khoản”, HAGL nợ lương nhân viên 60 tháng, bị đối tác thân thiết từ chối gặp mặt. Ông gọi đó là “nỗi nhục không quên” và khẳng định việc công bố tình trạng kiệt quệ vào cuối năm 2016 là quyết định đúng đắn nhất đời mình.

Kể từ đó, mỗi ngân hàng xuất hiện lại gắn với một cột mốc hồi sinh. Nếu Eximbank xóa khoản lãi vay nghìn tỷ đồng năm 2023 hay LPBank bơm vốn giai đoạn then chốt 2023-2024, thì OCB trở thành chủ nợ chính và là người đồng hành với HAGL từ năm 2024.

Đến nay, nhờ chuỗi giải pháp tài chính – tái cấu trúc này, lỗ lũy kế hơn 7.500 tỷ đồng của năm 2021 tại HAGL đã được xóa sạch, chuyển sang khoản lãi chưa phân phối lên đến 1.400 tỷ đồng vào cuối năm 2025.

Báo cáo tài chính năm 2025 cũng cho thấy dòng vốn tín dụng ngắn hạn đã trở lại với bầu Đức. Ghi nhận, nợ ngắn hạn ngân hàng (bổ sung vốn lưu động) đạt số dư khoảng 5.000 tỷ đồng, là các khoản vay tín dụng thương mại từ các ngân hàng gồm OCB, TPBank, HDBank và Sacombank dành cho các công ty con.

Động lực mới của bầu Đức

Cũng nhờ người gỡ nút thắt, bầu Đức tự tin khoe sắp có thêm 2 công ty con mới lên sàn, đó là Hưng Thắng Lợi Gia Lai và Gia Súc Lơ Pang. 2 doanh nghiệp từng có quan hệ nợ nần hàng nghìn tỷ đồng với HAGL nhưng đến nay được ví như 2 “con cưng” của bầu Đức với lượng tài sản lớn, khả năng sinh lời cao.

Chia sẻ với phóng viên báo Dân trí, ông Nguyễn Đức Quân Tùng, Thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc OCBS, cho biết, HAGL đã được xử lý dứt điểm việc “nợ nần dẫn đến siết tài sản”. Ông cũng  kỳ vọng sự hợp tác giữa 3 bên sẽ kết nối chuỗi giá trị tài chính và nông nghiệp, hướng đến hành trình phát triển bền vững trong tương lai.

Thời gian tới, OCBS sẽ tiếp tục đồng hành HAGL trong tư vấn tài chính, phát triển bền vững (ESG) và chuẩn hóa hoạt động quan hệ nhà đầu tư (IR) thông qua các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết thách thức tồn đọng, hoạch định cơ cấu hoạt động kinh doanh, định hướng chiến lược; kết nối nhà đầu tư và chuẩn bị nguồn lực vững chắc cho giai đoạn tăng trưởng mới.

Về phần bầu Đức, sau 10 năm lăn lộn, khi được hỏi liệu ngày xưa ông cố gắng vì nợ, vì danh dự… thì đến nay sự cố gắng sẽ vì điều gì, ông trầm ngâm một lúc. “Ngày nay, tôi vẫn sẽ cố gắng vì để mọi người biết mình là ai. Lúc thất bại, bị mọi người nói không biết quản trị, rất ê chề. Chính điều này giúp tôi ngộ ra bài học, đó là khi thành công đừng bao giờ khinh người chưa thành công, cũng như đừng bao giờ coi thường người thất bại”, ông bày tỏ. 

HAGL vừa công bố báo cáo tài chính quý IV/2025, ghi nhận lãi trước thuế 913 tỷ đồng, gấp 5 lần so với quý IV/2024. Trong kỳ, công ty có 1.065 tỷ lãi vay được miễn giảm, đây là yếu tố lớn nhất giúp công ty này lãi đậm.

Lũy kế cả năm 2025, doanh thu thuần của HAGL đạt 7.493 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ. Trong cơ cấu doanh thu, mảng trái cây đóng vai trò chính khi mang về 5.780 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng hơn 77% tổng doanh thu.

Trừ chi phí, công ty này báo lãi sau thuế 2.243 tỷ đồng. Kết quả này giúp doanh nghiệp xóa lỗ lũy kế và chuyển sang ghi nhận khoản lợi nhuận chưa phân phối dương gần 1.400 tỷ đồng.