Bên trong nơi cứu chữa trẻ mắc tay chân miệng nặng, biến chứng ngưng thở

Trao đổi với phóng viên Dân trí ngày 28/3, BSCK2 Dư Tuấn Quy, Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) cho biết, nơi ông làm việc hiện tiếp nhận hơn 30 bệnh nhi mắc tay chân miệng, gia tăng so với các tuần trước. Trong đó, khoảng 30% là ca bệnh nặng.

Điển hình là trường hợp của bé trai tên T. (3,5 tuổi, ngụ tỉnh An Giang). Theo bệnh sử, trước khi nhập viện vài ngày, bé đã bắt đầu sốt, biếng ăn và quấy khóc nhưng gia đình nghĩ là bệnh thông thường nên chưa đi khám ngay. Đến khi bé xuất hiện tình trạng giật mình lúc ngủ, tay chân co giật nhẹ, cha mẹ bé mới đưa đến bệnh viện địa phương.

Tại đây, bác sĩ phát hiện bệnh nhi mắc bệnh tay chân miệng, cho nhập viện điều trị. Trong quá trình theo dõi, bé có dấu hiệu chuyển độ nặng nên được sử dụng thuốc điều trị đặc hiệu (IVIG).

Tại Bệnh viện Nhi đồng 1, bé được chuyển vào phòng hồi sức để theo dõi sát. Các bác sĩ cho bệnh nhi dùng thuốc đặc hiệu, hỗ trợ thở oxy, theo dõi nhịp tim, huyết áp và các dấu hiệu thần kinh.

3 ngày sau, bệnh nhi được gia đình xin chuyển lên tuyến trên, khi vẫn còn tình trạng giật mình và xuất hiện những cơn ngưng thở. Đây là dấu hiệu cho thấy bệnh đã ảnh hưởng đến hệ thần kinh và trung tâm hô hấp.

Sau khoảng 4 ngày điều trị tích cực, tình trạng giật mình của bé giảm dần, vấn đề hô hấp được kiểm soát và không còn những cơn ngưng thở kéo dài. Hiện tại, bé hô hấp tốt, sức khỏe ổn định, ăn uống khá hơn và được chuyển ra khỏi phòng cấp cứu để tiếp tục theo dõi tại khoa thường.

“Bệnh nhi trên rất may mắn vì được phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng và can thiệp đúng từ cơ sở, nên khi chuyển lên tuyến trên điều trị rất thuận lợi. Trong trường hợp không điều trị kịp thời, bệnh tay chân miệng có thể gây biến chứng nặng, đe dọa đến tính mạng trẻ”, bác sĩ Dư Tuấn Quy chia sẻ.

Theo bác sĩ Quy, hằng năm, khi đến mùa tay chân miệng, Bệnh viện Nhi đồng 1 đều chủ động chuẩn bị phòng chống dịch từ sớm, chuẩn bị đầy đủ về cơ sở vật chất, giường bệnh, thuốc men, trang thiết bị và nhân lực để sẵn sàng tiếp nhận khi số ca bệnh tăng cao.

Năm nay, đơn vị đã tổ chức tập huấn lại cho tất cả nhân viên y tế về chẩn đoán, phân loại mức độ bệnh và điều trị tay chân miệng theo phác đồ mới nhất; hướng dẫn phòng chống dịch cho các đơn vị y tế các tỉnh phía Nam, nhằm giảm tải cho tuyến trên và giúp bệnh nhân được can thiệp sớm tại địa phương.

Ngoài ra, Bệnh viện Nhi đồng 1 cũng phối hợp với các ngành chức năng tăng cường tuyên truyền phòng bệnh tay chân miệng trong cộng đồng, nhất là tại trường học, nhà trẻ và các cơ sở mầm non.

Các dấu hiệu sớm của bệnh tay chân miệng gồm sốt, biếng ăn, chảy nước miếng, loét miệng, nổi bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông hoặc vùng kín. Tuy nhiên, nhiều trường hợp bóng nước nổi rất nhỏ hoặc nằm ở vị trí kín, dễ bị bỏ sót. Ngoài ra, trong mùa nắng nóng, trẻ cũng dễ bị rôm sảy hoặc dị ứng da, nên phụ huynh dễ nhầm tay chân miệng với các tình trạng này.

Khi mắc tay chân miệng nặng, trẻ có thể xảy ra những biến chứng thần kinh, tim mạch và hô hấp, biểu hiện bằng tình trạng giật mình, run tay chân, quấy khóc, nôn ói nhiều, thở mệt, thậm chí suy hô hấp, ngưng thở.

Để phòng bệnh tay chân miệng, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần rửa tay cho trẻ và người chăm sóc thường xuyên bằng xà phòng; vệ sinh đồ chơi, vật dụng của trẻ; giữ vệ sinh nhà cửa, cho trẻ ăn chín uống sôi. Khi trẻ bị bệnh, cha mẹ nên cho con em nghỉ học, tránh đưa đến nơi đông người để hạn chế lây lan.

“Con tôi xuất hiện triệu chứng sốt nhưng không nổi mẩn. Ban đầu, bé được điều trị tại bệnh viện địa phương song tình trạng không cải thiện, nên gia đình chuyển từ Lâm Đồng xuống TPHCM. Sau 5 ngày điều trị, sức khỏe của bé tiến triển tốt, dự kiến sẽ tiếp tục theo dõi thêm 1-2 ngày trước khi xuất viện. Do là con đầu, chúng tôi còn thiếu kinh nghiệm chăm sóc. Qua đợt này, tôi rút ra nhiều bài học từ sự tư vấn của các bác sĩ”, chị Mai Lý chia sẻ.

Tương tự chị Mai Lý, chị Mộng Tuyền (Đồng Tháp) cũng lần đầu chăm sóc con mắc bệnh tay chân miệng. Chị Tuyền cho biết, thời gian đầu, trẻ có biểu hiện quấy khóc, cáu gắt, khó ngủ.  Tuy nhiên, sau khi được điều trị, tình trạng đã tạm ổn, giúp gia đình phần nào yên tâm hơn.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, trong tháng 3 đã tiếp nhận khám và điều trị hơn 860 ca mắc tay chân miệng. Trong đó, có hàng chục ca điều trị nội trú.

Còn theo thống kê của Bộ Y tế, trong gần 3 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận hơn 25.000 ca mắc bệnh tay chân miệng, cao hơn 5 lần so với cùng kỳ năm 2025 và khiến 4 trường hợp tử vong. Trong đó, riêng khu vực phía Nam ghi nhận hơn 18.000 trường hợp (chiếm 71,9% số mắc cả nước).