Bị tăng huyết áp có thể uống cà phê hàng ngày không?

Trả lời:

Cà phê chứa caffeine – chất kích thích tác động lên hệ thần kinh trung ương, hệ nội tiết, có thể làm tăng huyết áp tạm thời. Trong vòng 30-120 phút sau khi uống, caffeine kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, làm nhịp tim tăng nhẹ, mạch máu co lại khiến huyết áp có thể tăng trung bình khoảng 1,9 mmHg huyết áp tâm thu, 1,6 mmHg huyết áp tâm trương ở người trưởng thành. Ở một số người nhạy cảm, mức tăng có thể đạt 5-10 mmHg. Tác động này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi, giới tính, chỉ số khối cơ thể (BMI) và thói quen sử dụng cà phê, thường rõ hơn ở người ít dùng hoặc không quen với caffeine.

Trung bình một tách cà phê chứa khoảng 60-150 mg caffeine. Cà phê pha phin đậm đặc, espresso hoặc cà phê pha nhiều bột, ít nước thường chứa nhiều caffeine hơn so với cà phê hòa tan. Khi nạp khoảng 400 mg caffeine mỗi ngày (tương đương 4-5 tách cà phê tùy loại và độ đậm đặc), huyết áp có thể tăng ở mức cao, nhất là ở người có sẵn bệnh. Trong khi đó, uống cà phê ở mức vừa phải (dưới 400 mg) không làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch ở đa số người trưởng thành.

Nếu huyết áp đang được kiểm soát ổn định, bạn có thể duy trì uống một tách cà phê vào buổi sáng. Tuy nhiên, phản ứng với caffeine ở mỗi người không giống nhau. Vì vậy, bạn nên theo dõi cơ thể để điều chỉnh cho phù hợp.

Bạn nên đo huyết áp trước khi uống cà phê và kiểm tra lại sau 1-2 giờ. Nếu huyết áp tăng cao hơn mức thường ngày khoảng 10 mmHg trở lên và tình trạng này lặp lại nhiều lần, bạn nên giảm lượng hoặc trao đổi với bác sĩ. Trường hợp xuất hiện triệu chứng như hồi hộp nhiều, tim đập nhanh bất thường, huyết áp tăng khó kiểm soát hoặc mất ngủ kéo dài nên ngưng sử dụng và đi khám chuyên khoa.

Cà phê không nên uống khi bụng đói hoặc vào thời điểm huyết áp đang cao. Người bệnh cũng nên hạn chế cà phê pha quá đặc, nhiều đường, sữa đặc hoặc kem béo. Lượng đường và chất béo bão hòa có thể ảnh hưởng bất lợi đến chuyển hóa, sức khỏe tim mạch. Bên cạnh đó, uống cà phê vào buổi tối gây mất ngủ khiến huyết áp khó kiểm soát hơn.

Caffeine cũng ảnh hưởng gián tiếp đến hiệu quả điều trị bệnh do làm thay đổi nhịp tim và huyết áp. Người đang sử dụng thuốc hạ huyết áp nên duy trì giờ uống thuốc đều đặn, không thay đổi thói quen dùng cà phê đột ngột nếu chưa có tư vấn chuyên môn.

Kiểm soát tăng huyết áp không chỉ phụ thuộc vào việc sử dụng cà phê. Người bệnh cần duy trì chế độ ăn giảm muối (dưới 5 g muối một ngày theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới), tăng rau xanh và trái cây. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, duy trì cân nặng hợp lý, vận động thể lực đều, tái khám định kỳ.

ThS.BS Nguyễn Thị Tuyết
Khoa Tim mạch
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội