Bí thư Trần Lưu Quang: Cần ‘bản đồ huy động nguồn lực’ để biết tiền đến từ đâu

Ngày 10-4, tại phiên thảo luận về kinh tế – xã hội, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã nói về việc huy động nguồn lực đầu tư từ các phương thức hợp tác đầu tư công – tư (PPP).

Đề xuất “bản đồ tổng thể” về huy động nguồn lực cho giai đoạn 5 năm

Phát biểu trao đổi của ông Quang xuất phát từ đề xuất trong phát biểu thảo luận của đại biểu Trương Minh Huy Vũ (TP.HCM).

Theo ông Vũ, báo cáo Chính phủ cho thấy trong 5 năm tới, nền kinh tế cần hấp thụ khoảng 8,2 triệu tỉ đồng vốn đầu tư công.

Con số này rất lớn, cho thấy vai trò chủ đạo của khu vực nhà nước trong dẫn dắt tăng trưởng.

Tuy nhiên cấu trúc huy động vốn hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào hai kênh truyền thống là đầu tư công và tín dụng ngân hàng.

Trong khi cả hai kênh này đều đang bộc lộ những hạn chế. Đầu tư công gặp nhiều điểm nghẽn về giải ngân, còn tín dụng ngân hàng đã ở mức cao so với GDP, khiến dư địa mở rộng thêm không còn nhiều.

Từ thực tế đó, đại biểu cho rằng cần chuyển trọng tâm sang phát triển các kênh huy động vốn mới, đặc biệt là thị trường vốn, bao gồm trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu địa phương, trái phiếu công trình.

Đồng thời thúc đẩy hình thành các trung tâm tài chính và mở rộng hợp tác công – tư (PPP). Đây không chỉ là hướng đi bổ sung, mà cần được xác định là trụ cột nhằm giảm áp lực cho hai kênh truyền thống.

Một vấn đề quan trọng được ông Vũ nhấn mạnh là hiện nay còn thiếu một “bản đồ tổng thể” về huy động nguồn lực cho giai đoạn 5 năm.

Theo đại biểu: “Việc điều phối các kênh vốn cần có cách tiếp cận linh hoạt, bởi mỗi thời điểm khả năng huy động từng nguồn lực là khác nhau, nhất là trong bối cảnh thị trường tài chính có thể biến động. 

Do đó cần xây dựng một bản đồ tổng hợp, giúp phân bổ và điều tiết hiệu quả các nguồn vốn, thay vì chỉ dựa vào kế hoạch đầu tư công đã được xác định”.

Bản đồ giúp trả lời câu hỏi huy động vốn trong từng giai đoạn bằng cách nào

Trao đổi thêm về đề xuất của đại biểu Trương Minh Huy Vũ, Bí thư Trần Lưu Quang nói ông “chia sẻ một chút ý kiến của anh Vũ” và đánh giá đề xuất bản đồ huy động nguồn lực “rất là hay” với nhiều điểm mới.

Ông Quang nhìn nhận thực tế khó khăn về nguồn vốn đầu tư công hiện nay. “Nói cho giản dị, kiểu cho nó dễ hiểu: có là sao, không có là sao”, ông nói và dẫn chứng: “Theo báo cáo của lãnh đạo TP.HCM, nhu cầu đầu tư công trong nhiệm kỳ này khoảng hơn 3 triệu tỉ đồng nhưng mới chỉ xoay xở được khoảng 1,3 triệu tỉ đồng. Đó để nói, để minh chứng cho một việc là chúng ta thiếu tiền”.

Tuy nhiên theo ông Quang, bên cạnh sự thiếu hụt đó vẫn tồn tại “một cái thứ hai nhiều tiền lắm”, đó là các hình thức hợp tác công tư (PPP), đặc biệt là hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao).

Người đứng đầu Thành ủy TP.HCM cho biết nhiều dự án lớn tại TP.HCM đang triển khai theo hình thức này, như trụ sở làm việc cho 7.000 người dự kiến khánh thành cuối năm 2027, cầu nối Cần Giờ – Vũng Tàu với tổng mức đầu tư khoảng 104.000 tỉ đồng, tuyến đường Rừng Sác, cầu Phú Mỹ 2, cầu Cần Giờ…

Theo Bí thư TP.HCM, một ưu điểm quan trọng của PPP là thủ tục được rút ngắn đáng kể. “Nhờ có Nghị quyết 260 mà Quốc hội hôm rồi đã thông qua đó, chúng ta giải quyết thủ tục nhanh gấp bốn lần so với một dự án đầu tư công bình thường”, ông nói, đồng thời cho biết các nhà đầu tư đã cam kết tiến độ cụ thể, trong đó có việc hoàn thành trụ sở mới tại Thủ Thiêm vào cuối năm 2027.

Từ thực tiễn này, ông quay lại nhấn mạnh đề xuất của đại biểu Trương Minh Huy Vũ về việc xây dựng “bản đồ huy động nguồn lực”. Theo ông, cách tiếp cận này giúp trả lời câu hỏi căn bản trong từng giai đoạn, nên huy động vốn bằng cách nào, phát hành trái phiếu địa phương, trái phiếu doanh nghiệp hay đẩy mạnh PPP.

“Tôi nghĩ là nó trong khuôn khổ chiến lược quốc gia cũng có thể là một mô hình, một cách ứng dụng. Nhưng đối với TP.HCM bây giờ, hoạch định cách chúng ta lấy tiền từ đâu để làm là một câu chuyện rất tốt”, ông nói.

Một lợi ích khác của “bản đồ” này, theo ông Quang, là giúp dự báo trước quy trình thủ tục. Khi đã xác định được kênh huy động vốn, cơ quan quản lý có thể chủ động chuẩn bị các bước pháp lý tương ứng.