Biển hồ lớn thứ tư thế giới hiện là sa mạc chết người

Vào những năm 1990, các nhà khoa học đã dự đoán rằng phần lớn lưu vực phía nam của biển Aral sẽ biến mất vào năm 2020 (Ảnh: NASA).

Đến năm 2015, hầu hết diện tích mặt nước rộng lớn đó đã biến thành vùng đất cằn cỗi, hình thành nên sa mạc mới nhất trên Trái Đất và ảnh hưởng đến 3 triệu người sống gần đó.

Biển Aral từng trải rộng trên diện tích 68.000km2, nhưng các báo cáo mới cho thấy tất cả những gì còn sót lại hiện nay chỉ là một vài dải nước có diện tích khoảng 8.000km2. Phần còn lại của đáy biển trắng như xương giờ đây tạo thành sa mạc Aralkum.

Biển Aral, ảnh do vệ tinh chụp. (Ảnh: NASA)

Thư ký điều hành của Công ước Liên hợp quốc về chống sa mạc hóa, ông Ibrahim Thiaw, cho biết đây chắc chắn là một trong những thảm họa môi trường lớn nhất thế giới.

Các nghiên cứu cho thấy việc biển Aral mất đi đã làm tăng gần gấp đôi lượng bụi trong khí quyển ở khu vực từ năm 1984 đến năm 2015, từ 14 lên 27 triệu tấn.

Bên cạnh đó, chất lượng không khí ở các thành phố lân cận, kể cả những thành phố cách xa 800km, cũng giảm đáng kể và góp phần đẩy nhanh quá trình tan chảy của các sông băng, làm trầm trọng thêm khủng hoảng tuần hoàn nước của vùng.

Các cơn bão càng làm muối gây hại lan xa, khiến mùa màng cách đó hàng trăm ki-lô-mét cũng bị tàn phá và nguồn nước bị ô nhiễm.

Bụi ở Aralkum đặc biệt độc hại vì nó chứa nước thải từ cuộc thử nghiệm vũ khí hóa học của Liên Xô cũng như chứa đầy phân bón và thuốc trừ sâu từ các hoạt động nông nghiệp quy mô lớn, đã làm cạn kiệt biển Aral.