Sinh viên Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TPHCM (Ảnh: UIT).
Phục vụ chức năng, chuyên môn sâu của đơn vị chủ quản
Bộ GD&ĐT đã ban hành hướng dẫn xác định các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc diện phải sắp xếp, tổ chức lại. Đây được xem là bước đi then chốt trong lộ trình tinh gọn hệ thống giáo dục, nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả sử dụng nguồn lực công.
Theo Bộ GD&ĐT, việc sắp xếp lại các cơ sở giáo dục ngoài phù hợp với mục tiêu, chủ trương của Đảng, Chính phủ còn cần tập trung đào tạo nguồn nhân lực phục vụ chức năng quản lý nhà nước, hoạt động nghề nghiệp đặc thù, có tính chuyên biệt, chuyên môn sâu của Bộ, ngành quản lý trực tiếp.
Đảm bảo sau khi sắp xếp, tổ chức lại tổng thể, các cơ sở giáo dục hoạt động đào tạo và nghiên cứu hiệu quả, chất lượng cao hơn, đa ngành, đa lĩnh vực, nguồn lực mạnh và quy mô tuyển sinh lớn.
Đặc biệt, không căn cứ mức độ tự chủ tài chính để tiến hành sắp xếp, tổ chức lại cơ sở giáo dục.
Việc sắp xếp, tổ chức lại cần căn cứ vào vị trí địa lý, không gian, tình hình kinh tế – xã hội, nhu cầu nhân lực của địa phương, của cả nước; căn cứ vào ngành nghề đào tạo, thực tế hoạt động của các cơ sở giáo dục; có đánh giá tới yếu tố thương hiệu, tầm ảnh hưởng trong nước, quốc tế của đơn vị.
Bộ GD&ĐT khuyến khích tự sắp xếp, tổ chức lại các phân hiệu, địa điểm đào tạo, cơ sở đào tạo của các cơ sở giáo dục nhằm hạn chế các địa điểm, cơ sở đào tạo có diện tích nhỏ, manh mún, thiếu tập trung nhằm giảm chi phí quản lý hành chính đối với các cơ sở giáo dục
5 tiêu chí xác định cơ sở thuộc diện phải sắp xếp, tổ chức lại
Công văn nêu rõ tiêu chí xác định cơ sở thuộc diện phải tiến hành sắp xếp, tổ chức lại dựa trên mức độ đạt chuẩn, ngành và lĩnh vực đào tạo, tính thiết yếu, tính đặc thù.
Cụ thể, về mức độ đáp ứng các điều kiện và đạt chuẩn: Các cơ sở giáo dục không đảm bảo điều kiện thành lập theo quy định của pháp luật hiện hành hoặc các ngành đào tạo không đảm bảo điều kiện mở ngành, duy trì ngành đào tạo; không đảm bảo đạt chuẩn do Bộ GD&ĐT ban hành (ở đại học theo Thông tư 01/2024 và ở cơ sở giáo dục nghề nghiệp sắp được ban hành).
Các cơ sở giáo dục cần đảm bảo đạt chuẩn theo quy định của Bộ GD&ĐT (Ảnh minh hoạ: IUH).
Về ngành và lĩnh vực đào tạo: Cơ sở đào tạo và nghiên cứu nhiều lĩnh vực, phục vụ phát triển nhiều ngành kinh tế – xã hội nhưng tỷ trọng quy mô đào tạo, thành tích nghiên cứu trong một lĩnh vực rất nhỏ (trừ khối ngành Quốc phòng và An ninh, Sức khỏe và Nghệ thuật); tiến tới giảm số lượng cơ sở đào tạo đơn ngành.
Tính phục vụ chức năng quản lý nhà nước: Lĩnh vực đào tạo không phục vụ đào tạo nguồn nhân lực để phục vụ chức năng quản lý nhà nước, hoạt động nghề nghiệp đặc thù, có tính riêng biệt, phức tạp cao, chuyên môn sâu của Bộ, ngành, địa phương quản lý trực tiếp cơ sở.
Tính thiết yếu: Lĩnh vực đào tạo của cơ sở giáo dục không đóng vai trò thiết yếu (không thể thay thế) đối với việc hỗ trợ thực hiện chức năng quản lý nhà nước, hoạt động nghề nghiệp đặc thù, có tính riêng biệt, phức tạp cao, chuyên môn sâu của bộ, ngành, địa phương quản lý trực tiếp cơ sở giáo dục hoặc lĩnh vực đào tạo không thể tuyển sinh, xã hội không có nhu cầu.
Tính đặc thù: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an tự rà soát và quyết định phương án, lộ trình sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục trực thuộc phù hợp với yêu cầu của đơn vị, đảm bảo tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tự rà soát và quyết định phương án sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục trực thuộc đào tạo chuyên sâu khối ngành Sức khỏe và Nghệ thuật phù hợp với đặc thù chuyên môn, đảm bảo tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
4 hình thức sắp xếp, tổ chức lại
Các hình thức sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục gồm tái cấu trúc, chuyển giao đơn vị lý phù hợp (bộ, ngành, địa phương), hợp nhất với cơ sở giáo dục khác, giải thể. Các phương án sắp xếp, tổ chức lại khác cần phù hợp với quy định của pháp luật.
Việc hợp nhất cần xác định phương án căn cứ vào sự phù hợp của các lĩnh vực, ngành đào tạo, nguồn lực, cơ sở vật chất, vị trí địa lý và phương án tăng cường hiệu quả đào tạo, nghiên cứu.
Các cơ sở đào tạo đa ngành, có uy tín ở Trung ương được khuyến khích tiếp nhận cơ sở giáo dục đang khó khăn, yếu kém hoặc hợp nhất các đơn vị đơn ngành để hình thành đa ngành.
Các cơ sở đào tạo đa ngành, có uy tín ở Trung ương được khuyến khích tiếp nhận cơ sở giáo dục đang khó khăn, yếu kém (Ảnh minh hoạ: UFM).
Đối với các cơ sở giáo dục không đạt chuẩn nhưng tiếp tục duy trì, Bộ, ngành, địa phương quản lý trực tiếp phải có phương án, lộ trình đầu tư, đào tạo bồi dưỡng, phát triển cơ sở và có văn bản cam kết các cơ sở đến năm 2030 sẽ đảm bảo đạt chuẩn.
Bộ GD&ĐT nêu rõ sau năm 2030 sẽ kiên quyết tiến hành sắp xếp, tổ chức lại đối với các cơ sở giáo dục đại học không bảo đảm điều kiện, tiêu chí theo quy định.
Đồng thời, Bộ cũng yêu cầu các cơ sở giáo dục không thuộc diện phải sắp xếp, tổ chức lại phải tiến hành tự rà soát, thực hiện sắp xếp lại tổ chức bộ máy bên trong, xóa bỏ cấp trung gian, bảo đảm bộ máy quản trị tinh gọn, thống nhất, hiệu quả theo quy định.
Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt ra nhiệm vụ phải hiện đại hóa, nâng tầm giáo dục đại học, tạo đột phá phát triển nhân lực trình độ cao và nhân tài, dẫn dắt nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.
Trong đó, sắp xếp, tái cấu trúc, sáp nhập các cơ sở giáo dục đại học là một trong những giải pháp trọng tâm.
Tại Hội nghị giáo dục đại học năm 2025, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn khẳng định, cuộc đại sắp xếp các cơ sở giáo dục lần này là một mệnh lệnh.
Đây là thời cơ, là thời vận, thời điểm để giáo dục đại học bứt phá. “Nếu không nắm được thời cơ, nắm lấy sức mạnh, nghĩa là chúng ta có lỗi”, người đứng đầu ngành giáo dục nhấn mạnh.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/bo-gddt-cong-bo-tieu-chi-dai-sap-xep-truong-dai-hoc-truong-nghe-20260131074002292.htm
