Tỷ phú Elon Musk (Ảnh: AFP).
Tỷ phú Elon Musk đã đưa ra quyết định cuối cùng về việc cắt quyền truy cập Internet vệ tinh Starlink của Nga sau khi một máy bay không người lái mang theo thiết bị đầu cuối tập kích vào khu vực cơ quan chính phủ ở thủ đô Kiev vào cuối tháng 1, The Atlantic đưa tin.
Khi đó, một máy bay không người lái tấn công của Nga tiến vào khu vực chính phủ Kiev, hướng về Văn phòng Tổng thống. Chiếc UAV, được xác định là BM-35, đã đâm vào một tòa nhà gần đó, gây thiệt hại nhẹ và không có thương vong.
Sau sự việc, các quan chức Ukraine đã trực tiếp kêu gọi ông Musk hỗ trợ. Sự kiện này được cho là đã khởi đầu quá trình dẫn đến việc hạn chế quyền truy cập công nghệ Starlink của Nga.
Ông Musk không phản hồi các yêu cầu bình luận, và lý do chính xác cho quyết định này vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, sau khi Ukraine đề nghị SpaceX hạn chế quyền truy cập của Nga, ban lãnh đạo công ty được cho là đã chỉ đạo nhân viên ưu tiên sử dụng hệ thống theo hướng hỗ trợ Ukraine.
Trước đó, phía Ukraine từng báo động khi Nga gắn Starlink vào các vũ khí này, để điều khiển UAV theo thời gian thực, bao gồm cả nỗ lực vượt qua hệ thống phòng không và tác chiến điện tử của Ukraine.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết đã nhanh chóng liên hệ với SpaceX để xử lý vấn đề. Ukraine cũng triển khai hệ thống “danh sách trắng” cho các thiết bị đầu cuối được phép sử dụng.
Theo phía Ukraine, từ ngày 5/2, các thiết bị đầu cuối do lực lượng Nga sử dụng đã bị tắt, dẫn đến gián đoạn trong phối hợp tác chiến, hậu cần và vận hành các hệ thống không người lái. Kể từ đó, Nga đã tìm kiếm các giải pháp thay thế cho Starlink, nhưng chưa tung ra một thiết bị có hiệu quả tương đương.
Ukraine nói rằng, sự gián đoạn liên lạc đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Nga, tạo ra những cơ hội mới cho phía Kiev. Trong những ngày sau khi Starlink bị ngắt, Ukraine được cho đã giành lại hàng trăm km2 lãnh thổ ở phía đông nam đất nước trong một cuộc phản công.
Các nhà phân tích thuộc Lữ đoàn Bureviy của Ukraine cho biết: “Phía Nga, ngay trong ngày Starlink bị tắt, chúng tôi quan sát thấy pháo binh và súng cối giảm mạnh. Các đợt thả bom bằng UAV và tấn công FPV cũng giảm đột ngột. Việc phối hợp giữa các đơn vị của họ cũng trở nên khó khăn hơn kể từ đó”.
Mạng Internet vệ tinh đã trở thành công cụ then chốt trên chiến trường, duy trì các hoạt động UAV công nghệ cao và thay thế bộ đàm trong tác chiến truyền thống.
Theo nhà phân tích quân sự Franz-Stefan Gady, Internet vệ tinh trở thành “một trong những thành phần quan trọng, nếu không muốn nói là quan trọng nhất” trong cách tiến hành chiến sự của Ukraine.
Lợi thế này không bị phía Nga bỏ qua. Đến năm thứ 3 của chiến sự, các thiết bị Starlink ngày càng xuất hiện tại vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát.
Việc ngắt Starlink tạm thời giúp Ukraine làm chậm đà tiến của lực lượng Nga, dù các cuộc phản công cục bộ không tạo ra thay đổi căn bản trên toàn tuyến mặt trận. Đến giữa tháng 2, pháo kích của Nga gia tăng trở lại, chủ yếu nhằm vào các vị trí tiền tuyến đã được xác định và lập bản đồ chính xác từ lâu, cho thấy Nga chưa khôi phục hoàn toàn năng lực đã mất.
Theo các nhà phân tích của Lữ đoàn Bureviy, lực lượng Nga đang tìm kiếm giải pháp thay thế. Họ buộc phải dựa nhiều hơn vào liên lạc vô tuyến.
Nga có thể chuyển sang thiết bị vệ tinh riêng, nhưng tốc độ và chất lượng kết nối thấp hơn đáng kể Starlink, đồng thời kích thước lớn khiến chúng khó che giấu.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/buoc-ngoat-khien-ty-phu-elon-musk-chi-dao-tat-nguon-starlink-cua-nga-20260228183135948.htm
