Buộc phải đưa tiền theo ‘cơ chế của cục trưởng’, nhiều giám đốc bị đề nghị án tù

Hôm nay (9-1), phiên tòa xét xử hai cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga và 53 người trong vụ án hối lộ hơn 100 tỉ đồng tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) tiếp tục phần tranh luận.

Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong bị viện kiểm sát đề nghị mức án cao nhất 20 năm tù với cáo buộc chịu trách nhiệm số tiền các chuyên viên đã nhận hối lộ gần 95 tỉ đồng.

Bà Nga bị đề nghị mức án cao thứ hai, từ 12-13 năm tù với cáo buộc chịu trách nhiệm tổng số tiền cấp dưới đã nhận hơn 12 tỉ đồng.

Nhiều giám đốc doanh nghiệp bị đề nghị án tù

Theo cáo buộc, trong suốt sáu năm (từ 2018-2024), hai cục trưởng của Cục An toàn thực phẩm là Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga đặt ra luật ngầm, hồ sơ công bố, quảng cáo sản phẩm của các doanh nghiệp muốn được thông qua phải “bôi trơn”. Chủ trương các cựu lãnh đạo cục này đưa ra phí “bôi trơn” từ 2-10 triệu đồng mỗi hồ sơ.

Quá trình làm thủ tục tại Cục An toàn thực phẩm, các doanh nghiệp gặp nhiều vướng mắc do quy định pháp luật chung chung, thiếu hướng dẫn chi tiết. Trong khi đó, Cục An toàn thực phẩm thường xuyên gây khó dễ, ngâm hồ sơ, trả hồ sơ.

Từ đó các cá nhân làm dịch vụ hoặc giám đốc, nhân viên của các doanh nghiệp đã chủ động tiếp xúc với các chuyên viên để nhờ hướng dẫn, tạo điều kiện cấp giấy.

Kết quả điều tra xác định có 21 người là giám đốc doanh nghiệp, cá nhân làm dịch vụ đăng ký bản công bố sản phẩm đã chuyển cho các chuyên viên của cục trong suốt sáu năm, tổng số tiền gần 80 tỉ đồng.

Trong đó người chuyển nhiều nhất là dược sĩ Trần Thị Quỳnh Trang, bị cáo buộc đã chuyển khoản và đưa tiền mặt cho 21 chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm tổng 33,5 tỉ đồng. Trang bị đề nghị mức án cao nhất trong nhóm tội đưa hối lộ, từ 5 – 6 năm tù.

Bà Lại Thị Thu Anh (Giám đốc Công ty TNHH Great Health Việt Nam) bị viện kiểm sát đề nghị 3 – 4 năm tù.

Tại tòa, bà Thu Anh khai do nhiều lần bị phía cục trả hồ sơ yêu cầu sửa đổi, bổ sung, bà Thu Anh gọi điện cho bạn học của mình là Hoàng Thanh Hà (chuyên viên của cục) để nhờ hướng dẫn.

Chuyên viên Thanh Hà thông báo với Thu Anh “theo cơ chế chung của cục”, để được tạo điều kiện hỗ trợ thẩm xét thì phải chi 8 triệu đồng một bộ hồ sơ công bố sản phẩm trong nước, và 10 triệu đồng một hồ sơ sản phẩm nhập khẩu.

“Nếu doanh nghiệp không đưa tiền thì không được phía cục hướng dẫn nội dung sửa đổi. Bị cáo nghĩ rằng không có lựa chọn nào khác, phải đồng ý với cơ chế của cục đưa ra về việc chi tiền”, Thu Anh bức xúc và thừa nhận đã đưa hối lộ 4,7 tỉ đồng.

Các ông Phạm Đức Thuận, Nguyễn Quang Hưng là chủ tịch và tổng giám đốc của Công ty CP dược phẩm Navaco cùng bị cáo buộc đưa hối lộ gần 4 tỉ đồng. Cả hai cũng bị viện kiểm sát đề nghị 24-30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.

Nhiều giám đốc doanh nghiệp khác bị viện kiểm sát đề nghị án tù, trong đó người cao nhất bị đề nghị 4-5 năm tù.

Hồ sơ bị ngâm 400 ngày, 11 lần yêu cầu chỉnh sửa

Cũng rơi vào cảnh không chi tiền thì không được Cục An toàn thực phẩm giải quyết, bà Đậu Thị Giang (cá nhân làm dịch vụ) khai với tâm trạng bức xúc, hồ sơ nộp lên mà không được giải quyết và được chuyên viên thông báo phải chi theo cơ chế của chị Nga (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm).

“Bị cáo đã phải sửa đổi, bổ sung đến mức không còn cái gì phải sửa nữa, nhưng hồ sơ vẫn không được duyệt”, bà Giang bức xúc.

Do đó, bà Giang tìm gặp chuyên viên Phùng Thị Thúy Hà thì được thông báo “phải chờ cơ chế của chị Nga”. Bà Giang cho biết thêm chuyên viên Thúy Hà “mách nước” muốn được duyệt nhanh thì phải chi tiền theo “cơ chế của chị Nga”, mức 4 – 8 triệu đồng một hồ sơ.

Tổng số tiền bà Giang đã hối lộ cho chuyên viên của cục là hơn 1,7 tỉ đồng và bị đề nghị 30 – 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.

Bà Nguyễn Thị Vinh (cá nhân làm dịch vụ) thì khai được các chuyên viên thông báo phải có “khoản phí” để hồ sơ không bị treo. Họ thông báo mức phí là từ 9 – 11 triệu đồng một hồ sơ tùy giai đoạn.

Chấp nhận, bà Nguyễn Thị Vinh đã chi tiền cho các chuyên viên của cục tổng số tiền hơn 4,3 tỉ đồng. Bị cáo Vinh bị đề nghị 3-4 năm tù.

Bà Phạm Thị Loan (Giám đốc Công ty CP Dược phẩm quốc tế Canada Việt Nam) bị đề nghị 18-24 tháng tù với cáo buộc đưa hối lộ 1,4 tỉ đồng.

Tự bào chữa, bà Loan phân trần trước khi bị khởi tố “chưa bao giờ nghĩ lại là vi phạm pháp luật”.

Bà cho biết theo Nghị định 15, khi doanh nghiệp nộp hồ sơ đến cục thì sau 21 ngày sẽ được nhận kết quả. Tuy nhiên hồ sơ của công ty bà bị “ngâm” hơn 13 tháng, tức khoảng 400 ngày, và 11 lần cục có công văn yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung.

“Đến khi có kết quả, doanh nghiệp đã không còn cơ hội nữa để kinh doanh. Việc bị cáo bị tạm giam còn không áp lực bằng việc lãnh đạo doanh nghiệp, lo chi phí điều hành, lương cho nhân viên.

Nói chung là rất khó khăn nên bị cáo mong đại diện viện kiểm sát xem xét công tâm hơn cho các doanh nghiệp. Bị cáo thấy ở vụ án này doanh nghiệp là bị hại nhiều hơn người đưa hối lộ”, bà Loan phân trần và mong được hưởng khoan hồng.