Mất phương hướng trước ngày tốt nghiệp
Ngày 4/2, trên nền tảng Threads, chủ tài khoản hieutran123456777777 đăng tải một dòng trạng thái ngắn: “Các bạn 2004 ổn không, học xong đại học hướng các bạn sao rồi?”.
Một câu hỏi tưởng như rất bình thường nhưng sau chưa đầy 2 ngày đã thu hút hàng nghìn lượt yêu thích cùng gần 1000 lượt bình luận. Dòng trạng thái cũng trở thành nơi nhiều bạn trẻ đi ngang qua phải dừng lại để trút bỏ nỗi niềm.
Dòng trạng thái thu hút hàng nghìn lượt tương tác trên mạng xã hội (Ảnh chụp màn hình).
Phần lớn bình luận của người dùng là những dòng tâm sự không đầu không cuối. Có những bình luận thể hiện sự lạc quan, có bình luận thể hiện sự mệt mỏi, lo lắng. Và rất nhiều bình luận bày tỏ sự rối bời, hoang mang, mông lung về tương lai, không biết phải bắt đầu từ đâu và như thế nào.
Tài khoản nikn.nh04 tâm sự bản thân đã xong khoá luận và chính thức bước vào giai đoạn… thất nghiệp: “Khóa luận xong, thực tập xong, giờ thất nghiệp về ăn Tết rồi chờ bằng. Qua Tết tìm việc tiếp mà chưa có định hướng”.
Tài khoản mugiling lại băn khoăn không biết nên ở lại Hà Nội hay về quê: “Đang đi thực tập để làm báo cáo với khoá luận được hơn tháng mà chưa học được gì, vẫn còn môn trên lớp chưa xong và còn đang đi dạy gia sư kiếm thêm vì thực tập không lương.
Còn đang học thêm tiếng Trung mà thấy nản vì khó quá. Mẹ thì giục học nhanh để thi lấy bằng tiếng Trung rồi ra đi làm. Chưa biết tương lai làm cái gì, ở đâu vì chuyên ngành không phải ngành mình thích, không biết nên về quê hay ở Hà nội làm việc…”.
Tài khoản phunyne.mng04 chia sẻ sắp tốt nghiệp rồi mới thấy không hợp với ngành học của mình: “Tôi thấy mình vô tư quá . Năm 1 năm 2 thì tôi đi làm tự nuôi bản thân, nhưng vì tích chất ngành học là thực hành nhiều, tôi không sắp xếp được lịch học – làm nên tôi nghỉ.
Thật sự thì nhiều lúc tôi cũng stress lắm. Các bạn cùng tuổi thì đi làm hết, giờ tôi toàn thời gian làm thí nghiệm, viết khóa luận và còn 2 môn tôi chưa học. Tôi cũng không thích cái ngành mình học lắm. Sau 2 năm làm thêm các thứ, tôi nhận ra mình không thể ngồi ở phòng thí nghiệm lâu được. Nó khiến tôi khó chịu”.
Sinh viên TPHCM trong ngày tốt nghiệp (Ảnh: Đại học Kinh tế TPHCM).
Tài khoản _chanhanchay_ thẳng thắn: “Đang đi thực tập và làm báo cáo tốt nghiệp song song nhưng mà ngay cả đề tài làm cũng mông lung nữa chứ nói tương lai làm gì”.
Ngay cả với những sinh viên năm cuối học đúng ngành theo sở thích, thậm chí đã được nơi thực tập nhận vào làm việc, cảm giác mông lung trước ngày tốt nghiệp vẫn thường trực khi nghĩ đến tương lai.
“Chưa ra trường, trộm vía là được nhận làm sau thực tập, đúng ngành đúng sở thích, nhưng mà vẫn mông lung lắm, cái ngành nó khắc nghiệt quá”, tài khoản whtm.pxnguin chia sẻ.
Áp lực từ nỗi trăn trở đúng – sai trong việc chọn đường
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, Trần Quang Hiếu, sinh viên năm cuối Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường, chủ nhân bài đăng cho biết câu hỏi của mình xuất phát từ chính hoàn cảnh của bản thân.
Hiếu đang trong giai đoạn thực tập có lương đúng chuyên ngành tại một doanh nghiệp. Công việc của nam sinh ổn định hơn so với mặt bằng sinh viên, được công ty đề nghị giữ lại làm lâu dài, thậm chí mức đãi ngộ được đánh giá là “khá tốt” đối với một sinh viên chưa tốt nghiệp.
Tuy nhiên, điều khiến Hiếu trăn trở lại không nằm ở mức lương hay sự ổn định trước mắt, mà ở việc lựa chọn con một đường tương lai phía trước: nên ở lại một môi trường an toàn hay rẽ sang hướng khác để học hỏi và khám phá bản thân nhiều hơn.
“Áp lực lớn nhất của mình là không biết lựa chọn này có đúng không. Ở lại công ty thì mình được đào tạo sâu một mảng. Nhưng nếu về công ty gia đình thì sẽ học nhiều mảng hơn để sau này quản lý. Mỗi hướng đều có cái được và cái mất”, Hiếu chia sẻ.
Sinh viên Trường Đại học Luật TPHCM trong lễ nhận bằng tốt nghiệp (Ảnh: Fanpage nhà trường).
Sau vẻ ngoài “ổn định sớm” của Hiếu là đánh đổi với những đêm mất ngủ. Hiếu từng bật khóc vì áp lực và mệt mỏi khi phải chạy đua với thời gian để vừa đi làm, vừa làm khóa luận. Có thời điểm Hiếu chỉ ngủ được 1 đến 2 tiếng mỗi ngày. Áp lực tích tụ khiến nam sinh từng nản lòng và xin nghỉ hẳn một tuần để về nhà.
Khác với Hiếu, Nguyễn Minh Kiên, sinh viên năm cuối Học viện Chính sách và Phát triển, lại đối diện với cảm giác lạc lõng khi nhận ra bản thân không còn phù hợp với ngành học mà mình đã theo đuổi suốt 4 năm qua.
“Đi thực tập rồi mình mới thấy là không có chút hứng thú nào cả. Mình thấy mình như bị lạc nhịp với những gì đang diễn ra”, Kiên chia sẻ.
Việc quyết định rẽ sang một lĩnh vực hoàn toàn khác đối với nam sinh cũng là một lựa chọn khó khăn. Kiên đã và đang theo ngành học về kinh tế nhưng lại lựa chọn công việc liên quan đến công nghệ. Kiên phải bắt đầu lại từ đầu, học những kiến thức mới và liên tục so sánh bản thân với những người đã có nền tảng sẵn khiến Kiên rơi vào trạng thái stress kéo dài.
Dù như vậy, thay vì chờ đến khi “hết mông lung”, Kiên chọn cách chấp nhận cảm giác chưa rõ ràng ấy như một phần của quá trình. Nam sinh tiếp tục tìm kiếm các lớp học thêm, trau dồi bản thân với nhiều kỹ năng khác, coi đó là cách duy nhất để tự xác định lại hướng đi cho bản thân.
Theo TS. Trần Duy, Giảng viên Khoa Đa phương tiện, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, việc sinh viên năm cuối hoặc mới tốt nghiệp cảm thấy mông lung, mất phương hướng xuất phát từ những biến động lớn của thị trường lao động hiện nay, đồng thời là hiện tượng phổ biến không chỉ ở Việt Nam mà còn diễn ra ở nhiều quốc gia trên thế giới.
“Nhiều ngành nghề truyền thống trở nên ít cơ hội việc làm. Một số ngành nghề mới có nhiều cơ hội thì các bạn trẻ lại chưa đáp ứng được ngay những yêu cầu của thị trường mà phải trải qua quá trình tìm hiểu và học hỏi thêm. Đó là một phần lý do mà sinh viên sắp tốt nghiệp cảm thấy bất định, mơ hồ, không chắc chắn về tương lai”, ông Duy lý giải.
Ở góc độ đào tạo, TS Trần Duy cho rằng công tác hướng nghiệp giữ vai trò rất quan trọng trong quá trình đào tạo sinh viên, đặc biệt trong bối cảnh kỷ nguyên công nghệ số.
Nhiều trường đại học đã triển khai các hoạt động như tổ chức hội chợ việc làm, mời doanh nghiệp và nhà tuyển dụng đến tư vấn, giới thiệu cơ hội việc làm cho sinh viên.
Bên cạnh đó, các mô hình học kỳ doanh nghiệp, thực tập tại doanh nghiệp hay các kỳ thực tập trong quá trình học cũng giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận gần hơn với thị trường lao động, từ đó xác định rõ hơn hướng đi sau khi tốt nghiệp.
“Hãy mạnh dạn thử mình ở nhiều công việc khác nhau và đừng nghĩ đến việc là phải tìm một công việc ổn định và làm trong thời gian dài. Có thể học thêm một số chứng chỉ, thậm chí cả học văn bằng hai để có thể giúp mình có nhiều cơ hội và tăng sức cạnh tranh trên thị trường lao động”, TS Trần Duy tư vấn.
Phan Ngọc Minh
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/cac-ban-2004-on-khong-cau-hoi-khien-sinh-vien-sap-ra-truong-bat-khoc-20260208000031781.htm
