Chỉ trong vài năm tới, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc có thể không chỉ gây xáo trộn ngành công nghiệp xe hơi thế giới, mà còn tái định hình nó một cách lâu dài. Khi họ tăng tốc mở rộng ra nước ngoài và khai thác thế mạnh về điện hóa cũng như kiểm soát chi phí, sự dịch chuyển này ngày càng giống một cuộc thay đổi cấu trúc vĩnh viễn, chứ không phải là một làn sóng nhất thời.
Nếu tốc độ hiện tại được duy trì, các thương hiệu Trung Quốc có thể kiểm soát tới 1/3 thị trường ô tô toàn cầu trong vòng 5 năm tới.
Nội địa hóa sản xuất sẽ giúp các hãng xe Trung Quốc đẩy mạnh doanh số toàn cầu (Ảnh minh họa: Chery).
Theo các nhà phân tích của UBS, ngân hàng đầu tư và dịch vụ tài chính Thụy Sĩ, dù thị trường ô tô nội địa Trung Quốc vẫn tiếp tục tăng trưởng, nhưng chính sách mở rộng ra nước ngoài ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Ước tính mới nhất cho thấy, các thị trường quốc tế hiện chiếm khoảng 20% doanh số toàn ngành của các hãng xe Trung Quốc, và trong một số trường hợp thậm chí mang lại tới 50% lợi nhuận.
Tác động toàn cầu từ chiến dịch mở rộng của Trung Quốc
UBS cho biết dự báo của họ gần như không thay đổi so với hai năm trước, bất chấp việc các nhà sản xuất Trung Quốc đang mở rộng sản xuất tại châu Âu, trong khi nhiều hãng xe truyền thống lại bắt đầu xem xét lại kế hoạch làm xe điện vì lo ngại lợi nhuận bấp bênh và nhu cầu hạ nhiệt.
“Yếu tố kìm hãm lớn nhất đến từ việc tốc độ phổ cập xe điện ở châu Âu chậm lại, cùng với chính sách thuế quan và chủ nghĩa bảo hộ nhằm vào xe điện Trung Quốc. Sự tiến triển trong năm 2024 chậm hơn kỳ vọng, nhưng những tín hiệu gần đây cho thấy đang có sự bù đắp trở lại”, ông Paul Gong, trưởng bộ phận phân tích xe điện Trung Quốc của UBS, cho biết.
Theo trang South China Morning Post (SCMP), các khoản đầu tư dài hạn của Trung Quốc vào xe điện, tích hợp chuỗi giá trị theo chiều dọc và phát triển chuỗi cung ứng quyết liệt đang bắt đầu mang lại trái ngọt. Không chỉ giúp giảm chi phí, các yếu tố này còn cho phép các hãng Trung Quốc mở rộng sản xuất nhanh và phản ứng linh hoạt trước biến động thị trường.
Hãng xe Trung Quốc tăng tốc
Ông Frank Diana, đối tác điều hành tại công ty dịch vụ tư vấn Tata Consultancy Services, cho rằng lợi thế của Trung Quốc không chỉ nằm ở quy mô, mà còn ở tốc độ.
“Việc Trung Quốc tích cực học hỏi có nghĩa là họ sẽ giành được vị thế và thị phần rất lớn. Tuy nhiên, các nhà sản xuất khác cũng đang rất quyết liệt”, ông nói.
UBS dự báo đà đi lên của các thương hiệu Trung Quốc sẽ ảnh hưởng tới sự thống trị của các ông lớn hiện nay. Volkswagen và Toyota cộng lại đang nắm 81% thị phần ở các phân khúc chủ chốt. Đến năm 2030, con số này có thể giảm xuống chỉ còn 58%. Trong khi đó, thị phần toàn cầu của Tesla có thể tăng từ mức khoảng 2% hiện tại lên tới 8% trong cùng giai đoạn.
Một yếu tố quan trọng giúp các hãng Trung Quốc vươn ra thế giới là nội địa hóa sản xuất. Tại Thái Lan, những cái tên như SAIC Motor, Great Wall, BYD, GAC, Changan và Chery đều đã có nhà máy lắp ráp. Great Wall và BYD cũng đã thiết lập cơ sở sản xuất tại Brazil, trong khi BYD đang xây dựng một tổ hợp quy mô lớn tại Hungary để phục vụ thị trường châu Âu.
Ấn Độ cũng muốn “tham chiến”
Trung Quốc không phải quốc gia duy nhất có thể chứng kiến ngành ô tô bùng nổ vào năm 2030. Ấn Độ cũng đang chuẩn bị sẵn sàng “tham chiến”. Các hãng xe nội địa như Tata và Mahindra sẽ mở rộng thị phần trong nước và hướng ra bên ngoài.
Tuy nhiên, họ phải đối mặt với cạnh tranh khốc liệt không chỉ từ “ông lớn” Maruti Suzuki, mà còn từ MG Motor do Trung Quốc sở hữu. BYD cũng đã bắt đầu hiện diện ở Ấn Độ, còn Chery và Great Wall đang có kế hoạch gia nhập thị trường này, theo SCMP.
Dẫu vậy, các nhà phân tích cho rằng việc đầu tư sớm của Trung Quốc là một lợi thế lớn. Khả năng học hỏi nhanh, xây dựng chuỗi cung ứng khép kín và kiểm soát chi phí hiệu quả giúp các hãng Trung Quốc luôn đi trước một bước.
“Chuỗi cung ứng xe điện hiện do các công ty Trung Quốc chi phối. Ngay cả chuỗi cung ứng xe điện của Ấn Độ, bao gồm thiết bị điện tử, cũng chủ yếu phải nhập từ Trung Quốc”, nhà phân tích Ramakrishnan nhận định.
Theo ông Diana, thị trường đang tiến dần tới giai đoạn hợp nhất. Lợi thế sớm của Trung Quốc giúp họ có vị thế rất mạnh khi thị trường xe điện trưởng thành và chỉ còn lại một số ít tên tuổi lớn.
“Sẽ có sự hợp nhất ngay cả ở cấp độ thị trường xe điện, và cuối cùng chỉ còn khoảng 10-15 “nhạc trưởng”, bao gồm các nhà sản xuất ô tô và những tập đoàn công nghệ lớn”, ông nói.
Nguồn: https://dantri.com.vn/o-to-xe-may/cac-hang-xe-trung-quoc-se-lam-thay-doi-cuc-dien-nganh-o-to-toan-cau-20260112183752306.htm
