Các nhóm đối lập Nhật Bản lập đảng mới để chống lại bầu cử sớm

Trước khả năng Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae giải tán Hạ viện và tổ chức bầu cử sớm vào tháng 2, hai lực lượng đối lập lớn là Đảng Dân chủ Lập hiến (CDP) và Đảng Komeito đã đạt được thỏa thuận hợp tác, tiến tới thành lập một đảng mới nhằm tập hợp các “lực lượng trung dung” để cạnh tranh với liên minh cầm quyền, theo báo Nikkei Asia.

Thỏa thuận được lãnh đạo CDP Yoshihiko Noda và Chủ tịch Komeito Makoto Saito thống nhất hôm 15-1, trong bối cảnh bà Takaichi tuyên bố sẽ giải tán Hạ viện “sớm” ngay trong kỳ họp Quốc hội khai mạc ngày 23-1.

Nếu kịch bản này xảy ra, cuộc tổng tuyển cử có thể diễn ra sớm nhất vào ngày 8-2, với toàn bộ 465 ghế Hạ viện được đưa ra bầu.

Theo kế hoạch, CDP và Komeito đang cân nhắc việc tham gia bầu cử dưới một danh sách chung theo hình thức đại diện tỉ lệ. Để thực hiện điều đó, hai bên sẽ phải thành lập một chính đảng mới, thay vì tranh cử riêng rẽ như trước đây.

“Tôi tin rằng lúc này việc tập hợp các lực lượng trung dung có khả năng xây dựng chính sách một cách thực tế, đáp ứng những vấn đề của đời sống người dân là vô cùng quan trọng”, ông Noda nhấn mạnh, đồng thời cho biết CDP cũng muốn mở rộng hợp tác với Đảng Dân chủ vì Nhân dân (DPFP) – một lực lượng đối lập khác.

Được biết Đảng Komeito từng là đồng minh liên minh lâu năm của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền, nhưng đã rút khỏi chính phủ từ tháng 10-2025 sau khi không ủng hộ bà Takaichi làm thủ tướng.

Đảng này được hậu thuẫn bởi tổ chức Phật giáo Soka Gakkai, có truyền thống theo đường lối hòa bình, trái ngược với hình ảnh cứng rắn về quốc phòng của bà Takaichi.

Ông Saito, lãnh đạo Komeito, phát biểu tại cuộc họp ban lãnh đạo đảng ngày 15-1 rằng: “Chúng ta phải nỗ lực đoàn kết các lực lượng trung dung nhằm bảo vệ sinh kế của người dân, hòa bình và chính sách phi hạt nhân”.

Giới quan sát cho rằng việc Komeito rời bỏ liên minh có thể khiến LDP mất khoảng 20% số ghế tại các khu vực bầu cử một đại biểu, do Komeito sở hữu mạng lưới huy động cử tri hiệu quả.

Trong khi đó DPFP tỏ ra thận trọng với kế hoạch hợp nhất. Chủ tịch DPFP Yuichiro Tamaki cho rằng việc các đảng có khác biệt về hệ tư tưởng chỉ liên kết danh sách tranh cử trong mùa bầu cử có thể không tạo được thông điệp thuyết phục đối với cử tri.

Theo luật Nhật Bản, chỉ thủ tướng mới có quyền giải tán Hạ viện trước khi kết thúc nhiệm kỳ bốn năm. Ngược lại Thượng viện có nhiệm kỳ cố định sáu năm, bầu lại một nửa số ghế mỗi ba năm và không thể bị giải tán.