Đây là một trong nhiều câu chuyện “dở khóc dở cười” nhưng cũng đầy trăn trở mà giáo viên Trường Phổ thông dân tộc (PTDT) bán trú Tiểu học và THCS Lâm Hóa, xã Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị gặp phải trong hành trình giữ học sinh ở lại với con chữ.
Thầy giáo Nguyễn Hữu Tâm, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết trường có 304 học sinh, hơn một nửa là con em đồng bào Mã Liềng, dân tộc Chứt. Trong đó, 126 em thuộc diện bán trú, ăn, ở tại trường từ thứ 2 đến thứ 7 hằng tuần.
Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Lâm Hóa (Ảnh: Tiến Thành).
Theo thầy Tâm, năm 2025, một học sinh THCS bất ngờ nghỉ học. Khi giáo viên đến nhà tìm hiểu, phụ huynh cho biết đã quyết định cho con nghỉ hẳn vì “đi coi bói, thầy nói nếu tiếp tục đi học sẽ gặp tai nạn”.
“Chúng tôi nhiều lần đến tận nhà giải thích, vừa gọi điện, nhắn tin động viên thì phụ huynh mới đồng ý cho con quay lại trường”, thầy Tâm kể.
Sau Tết Nguyên đán, thầy cô Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Lâm Hóa lại bước vào “mùa lo” quen thuộc, lo học sinh bỏ lớp theo người lớn đi làm thuê, vào rừng kiếm sống. Trong khi đó, bà con người Mã Liềng ít quan tâm đến chuyện học hành của con cái.
Cứ sau Tết, giáo viên Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Lâm Hóa lại chia nhau đến từng bản vận động học sinh trở lại lớp. Có em dù đã đến trường nhưng lại trốn khỏi khu bán trú, thầy cô phải đi tìm, thuyết phục quay về.
“Tết là dịp nhiều thanh niên đi làm xa trở về, rủ rê học sinh lớp 8, 9 bỏ học đi làm. Có lần tôi phải đuổi theo xe khách gần 50km đưa các học sinh trở lại. Có em theo anh chị ra khu công nghiệp ở tỉnh Phú Thọ làm thuê, thầy bắt xe ra tận nơi để vận động trở về. Các em chưa đủ tuổi lao động, đi làm dễ gặp rủi ro hoặc bị xâm hại”, thầy Tâm chia sẻ.
Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Lâm Hóa có 304 học sinh, hơn một nửa là con em đồng bào Mã Liềng, dân tộc Chứt (Ảnh: Tiến Thành).
Gần 20 năm gắn bó với vùng khó, thầy Nguyễn Luyến Thương, giáo viên Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Lâm Hóa, đã quen với việc băng rừng, lội suối vận động học trò trở lại lớp. Với thầy, mỗi học sinh đến trường là thêm một cơ hội thay đổi tương lai, thoát khỏi vòng luẩn quẩn của nghèo khó.
“Không ít lần, vừa thấy bóng dáng thầy cô vào bản, học sinh liền chạy vào rừng trốn. Vận động các em phải “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, kiên trì thuyết phục. Nhà trường cũng phối hợp với chính quyền, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng cùng vào cuộc”, thầy Thương nói.
Năm học 2025-2026, Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Lâm Hóa ghi nhận 7 học sinh nữ bỏ lên khu vực biên giới làm thuê, khiến giáo viên hết sức lo lắng. Không chỉ việc học bị gián đoạn, các em còn đối mặt nhiều nguy cơ do còn quá nhỏ, dễ bị lừa gạt hoặc sa vào tệ nạn. Nhà trường sau đó đã cử giáo viên lên biên giới tìm kiếm, đưa học sinh trở lại lớp.
Thầy giáo đến nhà vận động, đón học sinh đến trường (Ảnh: Tiến Thành).
Thầy Hiệu trưởng Nguyễn Hữu Tâm cũng tâm sự, tình trạng học sinh bỏ học trước và sau Tết trở thành nỗi trăn trở thường trực. Các em còn nhỏ, nhận thức chưa đầy đủ, hoàn cảnh gia đình khó khăn, nếu không kiên trì vận động, rất dễ rời xa trường lớp.
Với một ngôi trường miền núi còn nhiều khó khăn như PTDT bán trú Tiểu học và THCS Lâm Hóa, để đảm bảo sĩ số lớp học là sự nỗ lực không mệt mỏi của đội ngũ giáo viên. Ngoài dạy chữ, dạy cách làm người, họ còn kiêm luôn vai trò tuyên truyền, bảo vệ học trò trước những cám dỗ và rủi ro ngoài xã hội.
Sự bền bỉ ấy của thầy cô vùng cao không chỉ giúp học sinh duy trì việc học mà còn từng bước thay đổi nhận thức của bà con Mã Liềng, để bản làng có thêm cơ hội vươn lên nhờ con chữ.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/cam-con-den-truong-vi-thay-noi-neu-tiep-tuc-di-hoc-se-gap-tai-nan-20260228111931946.htm

