Cận cảnh tấm hải đồ “tử thần” ở eo biển Hormuz mà Iran vừa công bố

Theo tờ Daily Mail, vào ngày 9-4, các hãng tin ISNA và Tasnim của Iran công bố hải đồ được lập trong khoảng thời gian từ ngày 28-2 đến 9-4, trong đó xuất hiện một vòng tròn lớn đánh dấu “vùng nguy hiểm” bằng tiếng Ba Tư, bao trùm lên toàn bộ hệ thống phân luồng giao thông đường biển.

Đây vốn là tuyến đường các tàu thường xuyên sử dụng để đi qua eo biển Hormuz – cửa ngõ hẹp dẫn vào vịnh Ba Tư và là tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí toàn cầu.

Giới phân tích nhận định đây là nỗ lực nhằm gây sức ép với Mỹ khi lệnh ngừng bắn vẫn đang trong tình trạng bấp bênh, nhất là khi các bên sắp bước vào vòng đàm phán mới tại thủ đô Islamabad – Pakistan vào ngày 10-4.

Trước đó, vào ngày 8-4, Iran từng cảnh báo sẽ phá hủy các tàu chở dầu nếu cố tình di chuyển qua eo biển Hormuz mà không có sự cho phép của nước này.

Cùng với việc cảnh báo về rủi ro thủy lôi, Tehran đã công bố các lộ trình thay thế và bắt đầu yêu cầu các công ty vận tải phải nộp những khoản phí quá cảnh khổng lồ bằng tiền điện tử.

Cụ thể, mỗi tàu phải gửi email báo cáo hàng hóa, sau đó sẽ nhận được yêu cầu thanh toán mức phí khoảng 1 USD cho mỗi thùng dầu bằng các loại tiền kỹ thuật số như Bitcoin để tránh bị truy vết hoặc tịch thu do lệnh trừng phạt.

Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn phụ thuộc vào việc mở cửa hoàn toàn eo biển, ông lại gây bất ngờ khi nhận định việc thu phí có thể trở thành một “liên doanh tuyệt vời” giữa Iran với Mỹ.

Tuy nhiên, Phó Tổng thống JD Vance lại giữ thái độ cứng rắn hơn khi cho rằng thỏa thuận đang bên bờ vực sụp đổ vì các cuộc giao tranh giữa Israel và Hezbollah tại Lebanon. Đây là vấn đề mà ông khẳng định không nằm trong điều khoản ngừng bắn.

Ngược lại, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ và đồng minh đã vi phạm thỏa thuận khi tiếp tục không kích Lebanon, đưa máy bay không người lái vào không phận Iran và phủ nhận quyền làm giàu hạt nhân của nước này. Ông tuyên bố các cuộc đàm phán tiếp theo là “vô lý” nếu các vi phạm này tiếp diễn.

Về tinh hình trên thực địa, dữ liệu từ công ty phân tích dữ liệu hàng hóa Kpler cho thấy trong ngày đầu ngừng bắn, chỉ có 4 con tàu bật hệ thống nhận dạng (AIS) đi qua eo biển.

Con số này không bao gồm “hạm đội bóng tối”, tức là những con tàu tắt định vị để vận chuyển dầu của Iran né tránh các lệnh trừng phạt. Hiện tại, các chủ tàu phương Tây vẫn đang giữ thái độ cực kỳ thận trọng, chờ đợi xem liệu tuyến đường này có thực sự an toàn hay không.

Sự xuất hiện của “vùng nguy hiểm” cùng lời đe dọa từ Tehran đã khiến giá dầu thô tăng vọt hơn 3%.

Trong khi ông Donald Trump ngày 9-4 tuyên bố sẽ duy trì quân hỏa lực quanh Iran và cảnh báo sẽ “nổ súng” nếu thỏa thuận bị vi phạm, phía Iran vẫn kiên quyết siết chặt kiểm soát với lý do ngăn chặn vận chuyển vũ khí trong thời gian ngừng bắn.