Thông tin từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết việc mua sắm trực tuyến ngày càng thuận tiện và phổ biến, tuy nhiên, bên cạnh mức giá hiển thị ban đầu, người tiêu dùng có thể phải chi trả thêm nhiều khoản chi phí khác.
Cơ quan này cho biết trong thương mại điện tử, giá hàng hóa thường được thể hiện dưới dạng tổ hợp nhiều thông tin như: Giá gốc, giá sau giảm, tỷ lệ khuyến mại, mã ưu đãi, điều kiện áp dụng và các yếu tố thời điểm như “flash sale”, “giờ vàng”, “số lượng có hạn”.
Theo đó, người tiêu dùng không tiếp cận một mức giá duy nhất mà là một cấu trúc thông tin được thiết kế có chủ đích, trong đó yếu tố nổi bật thường là mức giảm giá hoặc số tiền tiết kiệm, thay vì chi phí thực tế phải chi trả.
Chẳng hạn, một sản phẩm có thể hiển thị giá 2 triệu đồng, giảm còn 1,2 triệu đồng (giảm 40%). Về bản chất, giá giao dịch là 1,2 triệu đồng, song cách trình bày lại nhấn mạnh phần chênh lệch 800.000 đồng, từ đó tạo cảm nhận lợi ích lớn hơn.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đánh giá hiện tượng này cho thấy xu hướng chuyển từ cung cấp thông tin giá sang “thiết kế trải nghiệm giá”, khi doanh nghiệp chủ động tạo điểm tham chiếu và cách so sánh nhằm tác động đến đánh giá của người tiêu dùng.
Người dân mua sắm online trên sàn thương mại điện tử (Ảnh: Minh Huyền).
Theo cơ quan quản lý, cách trình bày thông tin giá trong thương mại điện tử không chỉ phản ánh mức giá mà còn ảnh hưởng đến cách người tiêu dùng đánh giá giá trị giao dịch.
Trên thực tế, “ảo giá” thường xuất hiện khi giá so sánh không phản ánh đúng thị trường, chi phí không được thể hiện đầy đủ hoặc mức giá ưu đãi phụ thuộc vào nhiều điều kiện.
Chẳng hạn, một sản phẩm niêm yết 1 triệu đồng, giảm còn 500.000 đồng, nhưng thực tế đã được bán phổ biến quanh 550.000 đồng trước đó, khiến mức giảm 50% tạo cảm nhận ưu đãi lớn hơn thực tế. Hoặc một sản phẩm quảng bá giá 300.000 đồng nhưng khi thanh toán phát sinh thêm phí vận chuyển, phụ phí khiến tổng chi tăng đáng kể.
Tình trạng giảm giá kéo dài cũng làm giá gốc mất ý nghĩa, tạo cảm giác sản phẩm luôn có ưu đãi. Những cách trình bày này, nếu thiếu minh bạch, có thể làm sai lệch nhận thức và ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của người tiêu dùng, đồng thời tiềm ẩn rủi ro không phù hợp với quy định pháp luật…
Từ các biểu hiện của “ảo giá” trong khuyến mại trực tuyến cho thấy, vấn đề không chỉ nằm ở mức giá mà chủ yếu ở cách thông tin được trình bày và cách người tiêu dùng tiếp nhận.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến cáo người tiêu dùng cần chủ động đánh giá tổng chi phí thực tế, bao gồm phí vận chuyển, phụ phí và điều kiện áp dụng, thay vì chỉ dựa vào thông tin giảm giá; đồng thời so sánh giữa các nền tảng và cân nhắc kỹ với các giao dịch giá trị lớn.
Về phía doanh nghiệp, không chỉ cần cung cấp thông tin đầy đủ mà còn phải trình bày rõ ràng, tránh gây nhầm lẫn; giá trước khi giảm phải có cơ sở, điều kiện ưu đãi cần minh bạch, dễ tiếp cận và tổng chi phí phải được thể hiện ngay từ đầu.
Theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, việc cung cấp thông tin sai lệch hoặc gây hiểu nhầm về giá là hành vi bị nghiêm cấm, do đó cách thiết kế thông tin cần được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/canh-bao-chi-phi-an-khi-mua-hang-tren-san-thuong-mai-dien-tu-20260406230557898.htm
