Cảnh báo đặc biệt tới các gia đình đang bật điều hoà vào buổi trưa, chiều

Giữa những ngày nắng nóng cao điểm, điều hoà gần như trở thành “phao cứu sinh” của nhiều gia đình. Nhưng nếu dùng sai cách đúng vào khung giờ nóng nhất trong ngày, thiết bị này không chỉ làm mát kém hơn mà còn âm thầm đẩy hóa đơn điện lên cao, thậm chí kéo theo rủi ro mất an toàn trong sinh hoạt.

Theo khuyến cáo của cơ quan y tế, người dân nên hạn chế ra ngoài trong khoảng từ 10h đến 16h. Đây cũng là quãng thời gian nhiều gia đình đồng loạt đóng cửa, bật điều hoà để chống nóng. Trong các bản tin nắng nóng gần đây, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cũng cho thấy “thời gian nóng” ở nhiều khu vực thường rơi vào khoảng 11h-16h hoặc 13h-16h, tức tập trung từ trưa đến giữa chiều. Nói cách khác, đây chính là lúc điều hoà phải làm việc căng nhất trong ngày.

Những lỗi nhỏ khiến máy vừa kém hiệu quả vừa tốn điện

Các khuyến nghị của Bộ Công Thương và EVN đều cho rằng người dùng nên đặt điều hoà trong khoảng 25-28 độ C; thực tế, cứ cài thấp hơn 1 độ C thì điện năng tiêu thụ có thể tăng thêm khoảng 3%. Trong khung giờ trưa, chiều, khi nền nhiệt ngoài trời đang ở đỉnh, việc ép máy chạy ở mức quá thấp không chỉ khiến thiết bị vận hành nặng hơn mà hiệu quả làm mát cũng không tăng tương ứng như nhiều người vẫn nghĩ.

Một thói quen khác cũng rất dễ gặp là bật rồi tắt điều hoà liên tục vì sợ tốn điện. Tuy nhiên, theo Bộ Năng lượng Mỹ, hiện tượng đóng ngắt thường xuyên là một trong những nguyên nhân gây lỗi điều khiển điện của điều hoà. Nói đơn giản, máy chưa kịp vận hành ổn định đã phải khởi động lại nhiều lần, khiến linh kiện chịu thêm áp lực không cần thiết.

Không ít gia đình than rằng điều hoà bật cả buổi trưa mà phòng vẫn lâu mát, nhưng nguyên nhân đôi khi không nằm ở công suất máy mà ở chính cách sử dụng. Bộ Năng lượng Mỹ nhấn mạnh lưới lọc bẩn, bị tắc sẽ làm giảm lưu lượng gió và giảm hiệu suất hệ thống; bụi bẩn tích tụ lâu ngày còn có thể khiến dàn lạnh giảm khả năng hấp thụ nhiệt và làm thiết bị xuống cấp sớm. Đây là lý do việc vệ sinh lưới lọc và bảo dưỡng định kỳ trước mùa nóng luôn được nhắc đi nhắc lại.

Cùng lúc đó, nhiều căn phòng vẫn để rèm mở, cửa ra vào đóng không kín, thậm chí có ánh nắng chiếu trực tiếp vào tường hoặc cửa kính. Các khuyến nghị về sử dụng năng lượng hiệu quả đều cho rằng việc hạn chế thất thoát khí lạnh, che nắng và giảm nguồn nhiệt trong phòng sẽ giúp hệ thống làm mát hoạt động đỡ vất vả hơn. Nói cách khác, nếu căn phòng đang “hứng nóng” liên tục từ bên ngoài, điều hoà sẽ phải bù nhiệt nhiều hơn và tiền điện vì thế cũng khó giảm.

Một chi tiết đời sống khác thường bị bỏ qua là tâm lý ngại bật thêm quạt khi đã có điều hoà. Trên thực tế, EVN khuyến nghị có thể dùng điều hoà kết hợp với quạt để luồng khí lạnh phân bổ đều hơn trong phòng, từ đó vẫn giữ được cảm giác dễ chịu mà không cần hạ nhiệt độ quá thấp. Với những ngày nắng nóng gay gắt, đây là cách giúp giảm tải cho máy mà vẫn đảm bảo sự thoải mái cho cả nhà.

Dùng sai còn tiềm ẩn rủi ro an toàn

Điều đáng lo hơn là câu chuyện không dừng ở hiệu quả làm mát. Tài liệu của Bộ Năng lượng Mỹ cho biết với máy điều hoà phòng, cần bảo đảm thiết bị phù hợp yêu cầu nguồn điện; nhiều mẫu công suất lớn cần mạch điện riêng, và hướng dẫn lắp đặt cũng lưu ý dây nguồn nên cắm trực tiếp tới ổ điện phù hợp, không qua dây nối dài. Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ cũng cảnh báo dây nối và ổ chia có thể quá nhiệt, gây cháy nếu bị quá tải hoặc dùng sai công suất.

Trong bối cảnh mùa hè là lúc nhiều thiết bị công suất lớn cùng hoạt động, từ điều hoà, bình nóng lạnh, bếp điện đến tủ lạnh, nguy cơ quá tải điện trong gia đình càng dễ tăng lên nếu hệ thống điện cũ, ổ cắm không phù hợp hoặc người dùng chủ quan với những dấu hiệu bất thường. Bởi vậy, giữa khung giờ trưa, chiều oi bức nhất, điều các gia đình cần không chỉ là một căn phòng mát thật nhanh, mà là cách dùng điều hoà đủ mát, đủ bền và đủ an toàn để thiết bị giải nhiệt không trở thành nguồn phát sinh rắc rối trong chính ngôi nhà của mình.