Cảnh báo trái đất bị đẩy đến giới hạn, mọi chỉ số khí hậu ‘chớp đèn đỏ’

Hãng AFP ngày 23.3 dẫn báo cáo của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo rằng lượng nhiệt bị giữ lại bởi trái đất đạt mức kỷ lục trong năm ngoái, với hậu quả của hiện tượng ấm lên này có thể kéo dài hàng ngàn năm.

Theo báo cáo thường niên về Tình trạng Khí hậu toàn cầu, 11 năm nóng nhất từng được ghi nhận là giai đoạn 2015-2025. Năm ngoái là năm nóng thứ hai hoặc thứ ba, cao hơn khoảng 1,43 độ C so với mức trung bình của giai đoạn 1850-1900.

“Khí hậu toàn cầu đang trong tình trạng khẩn cấp. Trái đất đang bị đẩy đến giới hạn. Mọi chỉ số khí hậu quan trọng đều đang chớp đèn đỏ. Nhân loại vừa trải qua 11 năm nóng nhất trong lịch sử. Khi lịch sử lặp lại 11 lần, đó không còn là sự trùng hợp ngẫu nhiên nữa. Đó là lời kêu gọi hành động”, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres nhấn mạnh.

Trái đất mất cân bằng

Lần đầu tiên, báo cáo khí hậu của WMO đề cập tình trạng mất cân bằng năng lượng trên hành tinh, tức tỷ lệ năng lượng vào và thoát ra khỏi hệ thống trái đất. Trong điều kiện khí hậu cân bằng, năng lượng đến từ mặt trời tương đương năng lượng trái đất thoát ra.

Tuy nhiên, WMO cho biết sự gia tăng nồng độ các khí nhà kính giữ nhiệt như CO₂, mê-tan và ni tơ ô xít, lên mức cao nhất trong ít nhất 800.000 năm đã phá vỡ sự cân bằng này.

“Sự mất cân bằng năng lượng của trái đất đã gia tăng kể từ khi bắt đầu ghi nhận dữ liệu quan sát vào năm 1960, đặc biệt là trong 20 năm qua, và đã đạt mức cao kỷ lục vào năm 2025”, theo báo cáo.

Tổng thư ký WMO Celeste Saulo nói rằng những tiến bộ khoa học đã cải thiện hiểu biết về tình trạng mất cân bằng năng lượng và tác động đến khí hậu.

“Các hoạt động của con người ngày càng phá vỡ sự cân bằng tự nhiên và chúng ta sẽ phải sống chung với những hậu quả này trong hàng trăm, hàng ngàn năm nữa”, bà lo ngại.

Hơn 91% lượng nhiệt dư thừa được tích trữ trong đại dương. Theo WMO, tình trạng ấm lên của đại dương đạt kỷ lục trong năm 2025 và tỷ lệ ấm lên tăng gấp đôi trong giai đoạn 2005-2025 so với giai đoạn 1960-2005.

Bức tranh ảm đạm

Hiện tượng ấm lên của đại dương và mực nước biển dâng cao được dự báo sẽ tiếp diễn trong nhiều thế kỷ tới.

Năm 2024, năm nóng nhất từng được ghi nhận, có nhiệt độ cao hơn khoảng 1,55 độ C so với mức trung bình của những năm 1850-1900 và bắt đầu trong bối cảnh hiện tượng El Nino mạnh.

Các dự báo chỉ ra rằng điều kiện thời tiết sẽ ổn định vào giữa năm 2026, với khả năng El Nino xuất hiện trước cuối năm và nhiệt độ tăng cao trở lại vào năm 2027.

Phó chủ tịch Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) Ko Barrett cho biết thời gian sắp tới là một “bức tranh ảm đạm”. Bà nói rằng WMO đã cung cấp bằng chứng, hy vọng rằng thông tin này sẽ khuyến khích mọi người hành động.

Với xung đột đang bao trùm Trung Đông và giá nhiên liệu tăng vọt, ông Guterres nói rằng thế giới nên chú ý đến lời cảnh báo.

“Căng thẳng khí hậu cũng đang phơi bày một sự thật khác, đó là sự phụ thuộc của chúng ta vào nhiên liệu hóa thạch đang làm mất ổn định cả khí hậu và an ninh toàn cầu. Báo cáo ngày hôm nay cần đi kèm cảnh báo rằng sự xáo trộn khí hậu đang gia tăng và sự chậm trễ là chết người”, ông nói.