Cao tốc Cà Mau – Đất Mũi: 100% mặt bằng bàn giao, không một khiếu nại của người dân

Ngày 9.1, ông Tăng Vũ Em, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Cà Mau, cho biết chỉ hơn 3 tháng kể từ ngày khởi công (ngày 19.8.2025 – PV), 100% diện tích mặt bằng tuyến cao tốc Cà Mau – Đất Mũi đã được bàn giao cho đơn vị thi công. Trong khi việc giải phóng mặt bằng thường là “điểm nghẽn” của các dự án hạ tầng thì kết quả này trở thành một điểm sáng đặc biệt.

Tuyến cao tốc Cà Mau – Đất Mũi dài khoảng 81 km, ảnh hưởng 5 tổ chức và 1.646 hộ dân trên địa bàn 10 xã (Hồ Thị Kỷ, Khánh An, Khánh Bình, Lương Thế Trân, Hưng Mỹ, Cái Nước, Phú Mỹ, Nguyễn Việt Khái, Đất Mới, Đất Mũi), với tổng diện tích gần 714 ha. 

Nguồn vốn ngân sách tỉnh bố trí cho dự án 948,811 tỉ đồng, đến nay đã giải ngân 100% kế hoạch. Đồng thời, dự án được ứng trước dự toán ngân sách năm 2026 với số tiền 651,189 tỉ đồng nhằm phục vụ công tác chi trả bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho người dân và bảo đảm bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư đúng tiến độ. 

Cũng theo ông Tăng Vũ Em, dự án đường giao thông ra đảo Hòn Khoai và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai cũng đã hoàn tất bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư, đạt 100%.

Không chỉ là công trình giao thông trọng điểm quốc gia, tuyến cao tốc Cà Mau – Đất Mũi còn cho thấy một cách làm khác trong tổ chức giải phóng mặt bằng: quyết liệt nhưng mềm dẻo, đúng quy định nhưng đặt người dân ở vị trí trung tâm. Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng thuận cao của người dân đã rút ngắn đáng kể thời gian triển khai, tạo nền tảng cho những bước đi tiếp theo của dự án.

Đồng thuận bắt đầu từ sự minh bạch

Tại xã Đất Mới, tuyến cao tốc đi qua 8 ấp, với chiều dài khoảng 14,4 km, diện tích đất bị ảnh hưởng hơn 162 ha, liên quan 212 hộ dân và 3 tổ chức. Công tác giải phóng mặt bằng được triển khai với áp lực thời gian rất lớn. Chưa kể, các tuyến đấu nối cao tốc tiếp tục ảnh hưởng thêm 6 ấp, dài khoảng 10,5 km, với hơn 57 ha đất của 194 hộ dân.

Ông Nguyễn Phương Đông, Bí thư Đảng ủy xã Đất Mới, cho biết ngay từ khi có chủ trương, xã đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm. Việc thống kê, đo đạc, kiểm đếm được phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng, bảo đảm áp dụng đúng và đủ các quy định pháp luật về quyền lợi hợp pháp của người dân. Quan trọng hơn, mọi khâu đều được thực hiện công khai, minh bạch.

Cán bộ, đảng viên có đất bị ảnh hưởng được yêu cầu đi đầu, nêu gương bàn giao mặt bằng. Cách làm này tạo sức lan tỏa rõ rệt, giúp người dân yên tâm rằng không có sự phân biệt hay “vùng tối” trong chính sách bồi thường.

Cao tốc Cà Mau – Đất Mũi cũng đi qua địa bàn 8 ấp của xã Khánh Bình, với chiều dài hơn 9 km, ảnh hưởng đến 340 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân (trong đó có 339 hộ dân và 1 tổ chức). Dự án ảnh hưởng đến 115 căn nhà, 21 nhà mồ và 93 ngôi mộ; có 44 hộ dân cất nhà trên đất người khác và 2 hộ nuôi tôm trên diện tích đất không thuộc quyền sử dụng. Tổng diện tích đất hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng là 68,89 ha; đất giao thông và đất có mặt nước dạng sông, kênh, rạch là 3,11 ha.

Ông Nguyễn Quốc Tiến, Bí thư Đảng ủy xã Khánh Bình, cho biết dù khối lượng công việc rất lớn, số hộ dân bị tác động nhiều và thời gian dành cho thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, bàn giao mặt bằng khá gấp, nhưng nhờ sự lãnh đạo sát sao của Đảng ủy, sự điều hành chủ động, linh hoạt của UBND xã, cùng vai trò tham mưu kịp thời, trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn, hội đồng và tổ giúp việc, đến nay công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn cơ bản hoàn thành đúng tiến độ đề ra.

Hàng ngàn hộ dân đồng lòng, không một đơn thưa

Với hơn 11.000 m² đất nằm trong phạm vi dự án, ông Nguyễn Hoàng Nghĩa (ở xã Đất Mới) chia sẻ ban đầu không tránh khỏi lo lắng. Thế nhưng, qua nhiều cuộc họp, được chính quyền ấp và xã giải thích cặn kẽ về chủ trương của Đảng, Nhà nước về ý nghĩa đặc biệt quan trọng của tuyến cao tốc, ông đã quyết định bàn giao toàn bộ diện tích.

“Biết là thiệt hại một ít cho bản thân, nhưng đây là con đường lớn của đất nước. Mình hy sinh chút lợi riêng để quê hương phát triển thì cũng thấy vui”, ông Nghĩa chia sẻ.

Cùng quan điểm, anh Lê Văn Tình, hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án cao tốc tại xã Đất Mũi, cho biết gia đình bị ảnh hưởng khoảng 10 ha. Từ lúc triển khai đến khi nhận tiền bồi hoàn, hỗ trợ tái định cư, anh được mời họp 3 – 4 lần, lần nào chính quyền cũng truyền đạt rõ ràng các thông tư, quy định liên quan. “Giải thích rõ ràng thì dân hiểu, hiểu thì dân đồng thuận, diện tích còn lại hơn 4 ha, khi nào dự án thu hồi tiếp, tôi sẵn sàng bàn giao”, anh Tình nói.

Cách làm này cũng được triển khai hiệu quả tại xã Hồ Thị Kỷ. Theo ông Trần Quốc Toàn, Chủ tịch UBND xã, địa phương đã chia thành 3 tổ công tác phối hợp với các ấp xuống từng hộ dân vận động, giải thích. Dù ban đầu gặp không ít khó khăn, nhưng nhờ kiên trì, đến ngày 6.12.2025, toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng của xã đã hoàn thành. Đến ngày 12.12.2025, công tác giải ngân đạt 100%.

Đoạn tuyến dự án đi qua địa bàn xã Hồ Thị Kỷ dài 5,92 km. Tổng diện tích đất thu hồi 41,5 ha, trong đó 40,27 ha là đất của hộ gia đình, cá nhân và 1,23 ha là đất giao thông, thủy lợi. Dự án ảnh hưởng trực tiếp đến 129 hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn xã.

Không chỉ một dự án cao tốc

Cà Mau hiện là địa phương có nhiều công trình, dự án trọng điểm được T.Ư đầu tư, như: cao tốc Cà Mau – Đất Mũi, đường nối đất liền ra đảo Hòn Khoai, Cảng lưỡng dụng Hòn Khoai và nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau. Điểm chung là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đều diễn ra thuận lợi, cho thấy sự phối hợp nhịp nhàng giữa tỉnh và các chủ đầu tư.

Tại cuộc họp tổng kết công tác giải phóng mặt bằng các dự án, công trình trọng điểm năm 2025 vào cuối tháng 12.2025, ông Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau, cho biết lãnh đạo tỉnh đang tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành quan tâm chăm lo sinh kế, tái định cư, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống sau khi bàn giao mặt bằng. Song song đó là việc phối hợp chặt chẽ trong thi công, kịp thời tháo gỡ khó khăn để bảo đảm tiến độ dự án theo kế hoạch.

Không có một đơn khiếu nại, không phát sinh điểm nóng, hàng trăm hộ dân đồng thuận bàn giao đất trong thời gian ngắn. Với người dân Cà Mau, tuyến cao tốc Cà Mau – Đất Mũi là hiện thực hóa mong mỏi bao đời, mở ra con đường kết nối vùng đất cực Nam với nhịp phát triển chung của đất nước. 

Trong câu chuyện giải phóng mặt bằng ở Cà Mau, điều đọng lại không chỉ là con số 100% diện tích bàn giao, mà là giá trị của sự minh bạch, đối thoại và niềm tin – những yếu tố đang âm thầm tháo gỡ “nút thắt” lớn nhất của các dự án hạ tầng hiện nay.