Cầu trăm tỉ đồng ‘treo’ gần cả thập niên

UBND thành phố Đà Nẵng vừa yêu cầu xử lý dứt điểm tình trạng nhiều cây cầu đã hoàn thành nhưng chưa thể khai thác do thiếu đường dẫn, gồm: cầu Gò Cuông, Tam Tiến, Trà Đình, Lệ Bắc, Bình Sa – Bình Hải, Vân Ly, Tam Hòa, Nghĩa Tự, Tân Bình và một số tuyến đường, vành đai liên quan.

VẪN CHƯA HẸN NGÀY VỀ ĐÍCH

Gần 10 năm trôi qua, những cây cầu được kỳ vọng mở ra động lực phát triển kinh tế – xã hội, kết nối giao thương, lại trở thành biểu tượng của sự dang dở. Thực tế tại nhiều dự án cho thấy nghịch lý: phần cầu đã hoàn thiện hoặc gần hoàn thiện nhưng đường dẫn lại “giậm chân tại chỗ”.

Điển hình là cầu Tam Tiến (nối khu vực Tam Tiến và Tam Xuân 1, thuộc huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam cũ; nay là xã Tam Xuân, thành phố Đà Nẵng) được phê duyệt từ tháng 5.2019, với tổng vốn đầu tư khoảng 220 tỉ đồng, chiều dài toàn tuyến hơn 4 km. Dự án do UBND huyện Núi Thành làm chủ đầu tư, nhà thầu thi công là Công ty TNHH Thanh Tùng. Theo kế hoạch ban đầu, công trình sẽ hoàn thành vào tháng 9.2022. Tuy nhiên, sau nhiều lần gia hạn, đến nay dự án vẫn chưa thể cán đích. Nguyên nhân chính tiếp tục là “điệp khúc” quen thuộc: vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Điều đáng nói, cạnh cây cầu mới chưa hoàn thiện là cây cầu máng “tử thần” bắc qua sông Trường Giang, đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng người dân vẫn buộc phải đi qua mỗi ngày. “Chúng tôi đi qua cây cầu cũ mà lúc nào cũng nơm nớp lo sợ. Cầu yếu, hẹp, chỉ cần mưa lớn là rất nguy hiểm. Trong khi đó, cầu mới thì xây cả chục năm nay vẫn không xong, nhìn mà sốt ruột”, ông Dương Văn Dục (ở xã Tam Xuân) nói.

Nếu cầu Tam Tiến gây bức xúc vì tiến độ ì ạch thì cầu Tam Giang lại khiến người dân ngao ngán bởi một nghịch lý khác: cầu gần như đã hoàn thành nhưng không thể sử dụng.

Cầu Tam Giang nối xã Tam Giang với trung tâm thị trấn Núi Thành (thuộc huyện Núi Thành cũ – nay là xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng), được phê duyệt từ năm 2017 với tổng vốn hơn 150 tỉ đồng. Công trình có chiều dài khoảng 200 m, gồm 5 nhịp, mặt cầu rộng 12 m. Theo kế hoạch, công trình dự kiến hoàn thành sau 15 tháng thi công, đưa vào sử dụng từ tháng 7.2018. Sau nhiều lần điều chỉnh tiến độ, đến nay phần cầu đã cơ bản hoàn thiện, mặt cầu đã được thảm nhựa. Tuy nhiên, hai đầu đường dẫn vẫn còn dang dở, khiến cây cầu không thể đưa vào khai thác.

Ghi nhận thực tế cho thấy, hạng mục cầu gần như hoàn chỉnh, chỉ còn thiếu hệ thống điện chiếu sáng. Trái lại, đường dẫn hai đầu vẫn ngổn ngang. Trong khi đó, người dân phải tiếp tục sử dụng cầu cũ đã xuống cấp nghiêm trọng, đặc biệt nguy hiểm vào mùa mưa bão.

Cầu Tam Giang cũ hiện đã phải hạn chế phương tiện trên 2,5 tấn, gây nhiều khó khăn cho hoạt động vận tải. “Cầu mới xây xong mà không dùng được, trong khi cầu cũ thì ngày càng xuống cấp. Nếu xảy ra sự cố thì ai chịu trách nhiệm? Dân chúng tôi mong sớm đưa cầu vào hoạt động, chứ đừng xây xong rồi… để đó!”, ông Vũ Ngọc Vỹ (ngụ xã Núi Thành) bức xúc nói.

NỖ LỰC THÁO GỠ, THÚC ĐẨY TIẾN ĐỘ

Ông Hoàng Châu Sơn, Chủ tịch UBND xã Núi Thành, cho biết địa phương đang làm thủ tục xin trưng dụng cầu Tam Giang để tạm thời đưa vào sử dụng, nhằm giảm áp lực và tránh nguy cơ mất an toàn, sập đổ đối với cây cầu cũ. Đồng thời, UBND xã kiến nghị chủ đầu tư sớm hoàn thiện hệ thống đường dẫn để đưa cầu Tam Giang mới vào khai thác.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Quảng Nam (đơn vị vừa tiếp nhận dự án cầu Tam Giang) thừa nhận do công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn, vướng mắc nên quá trình thi công bị gián đoạn và kéo dài qua nhiều năm. Hiện dự án còn vướng mặt bằng phạm vi tuyến mương phía đường dẫn thuộc thị trấn Núi Thành cũ. Do công trình tạm dừng thi công thời gian dài nên việc huy động lại máy móc, thiết bị của nhà thầu chưa đảm bảo theo yêu cầu tiến độ.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Quảng Nam cho hay sẽ khẩn trương đẩy nhanh tiến độ thi công công trình, phối hợp UBND xã Núi Thành, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố, giải phóng mặt bằng phạm vi còn lại của dự án trong tháng 11 tới, để thi công hoàn thành công trình trong thời gian sớm nhất.

Ông Trần Nam Hưng, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho hay trước thực trạng các dự án kéo dài nhiều năm, thành phố đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm tháo gỡ vướng mắc. UBND thành phố yêu cầu các địa phương, đơn vị liên quan khẩn trương rà soát toàn bộ quá trình thực hiện dự án, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, đôn đốc nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công hợp lý để sớm hoàn thành đưa dự án cầu Tam Tiến và Tam Giang vào sử dụng.

Cầu 1.300 tỉ đồng gần xong vẫn “tắc” đường dẫn

Dự án trọng điểm cầu Nhật Lệ 3 (phường Đồng Hới, Quảng Trị) đã đạt hơn 95% khối lượng song chưa thể hoàn thành đúng kế hoạch do vướng giải phóng mặt bằng đường dẫn phía bắc.

Ông Nguyễn Tự (ở tổ dân phố Cừa Phú, phường Đồng Hới) cho biết phần đất của gia đình có nguồn gốc lâu đời, song mức bồi thường hiện tại chưa đảm bảo điều kiện tái định cư. “Nếu mức bồi thường thỏa đáng, bà con sẵn sàng di dời”, ông nói.

Cùng quan điểm, ông Phạm Đoàn, hộ dân liền kề trong diện giải tỏa, cho rằng giá đất tại khu tái định cư hiện cao hơn nhiều so với mức đền bù, gây khó khăn cho việc xây dựng nhà mới. Người dân kiến nghị cần xác định giá bồi thường sát với thị trường, đồng thời tạo điều kiện về thời gian để các hộ kịp chuẩn bị chỗ ở trước khi di dời.

Dự án cầu Nhật Lệ 3 và tuyến đường 2 đầu cầu được khởi công từ tháng 1.2023, tổng mức đầu tư khoảng 1.300 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Sau hơn 2 năm thi công, khối lượng công việc đã đạt trên 95%.

Trước tình hình dự án giậm chân tại chỗ do vướng mặt bằng, chính quyền địa phương đã nhiều lần tổ chức đối thoại với các hộ dân để lắng nghe ý kiến và giải thích chính sách. Ông Hoàng Ngọc Đan, Chủ tịch UBND phường Đồng Hới, cho biết các quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư hiện đã có sự thay đổi so với trước, đặc biệt là sau khi điều chỉnh đơn vị hành chính và áp dụng chính sách mới. Vì vậy, địa phương phải rà soát, áp dụng lại theo khung giá và quy định hiện hành nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân.

Theo ông Đan, nếu đã hoàn tất đầy đủ thủ tục mà các hộ vẫn không chấp hành, sau 60 ngày kể từ khi phương án bồi thường được phê duyệt, chính quyền sẽ thực hiện các bước cưỡng chế theo quy định pháp luật để bàn giao mặt bằng sạch, bảo đảm tiến độ dự án.

Ông Nguyễn Việt Vương, Giám đốc Ban Quản lý dự án thành phần 2, cho biết hiện còn 17 hộ dân chưa thống nhất phương án bồi thường. Việc chậm bàn giao mặt bằng khiến nhà thầu chưa thể triển khai thi công phần đường dẫn, dù phần cầu chính đã cơ bản hoàn thiện.

“Việc quan trọng nhất vẫn là xác định giá đất sát thực tế, đồng thời tăng cường vận động để tạo sự đồng thuận. Nếu làm tốt, dự án có thể kịp tiến độ, nếu không sẽ đối mặt nguy cơ chậm trễ”, ông Vương nhận định.

Thanh Lộc