Sự việc cô T.T.K.N, giáo viên tiếng Anh, sửa bài kiểm tra để loạt học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Văn Cừ (Gia Lai) bị hạ điểm gây xôn xao dư luận những ngày qua.
Sau khi tiếp nhận phản ánh từ phụ huynh, ban đầu lãnh đạo Trường Tiểu học Nguyễn Văn Cừ xác định cô N. có hành vi vi phạm khi sửa “đúng thành sai” nhiều bài kiểm tra của học sinh lớp 3C và lớp 4B. Nhiều bài thi bị can thiệp bằng cách thêm nét chữ, thêm từ vào câu trả lời khiến kết quả đúng của học sinh thành sai.
Trường Tiểu học Nguyễn Văn Cừ đã tạm đình chỉ cô T.T.K.N. Phòng Văn hóa – Xã hội phường Quy Nhơn Nam cũng yêu cầu nhà trường kiểm điểm, xử lý theo quy định.
Mới đây nhất, sự việc xảy ra tại Thanh Hóa khi hàng trăm học sinh Trường THPT Tô Hiến Thành bị nâng, hạ điểm. Tình trạng này không chỉ xảy ra ở một lớp hay một môn học, mà ở nhiều lớp, nhiều môn.
Lý giải của nhà trường trên báo chí cho rằng, việc điều chỉnh điểm do “vô ý”, nhầm lẫn, trục trặc mạng.
PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Ảnh: Thành Đông).
Tổn thương lớn nhất là cảm giác bị phản bội
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, PGS.TS Trần Thành Nam cho biết, cốt lõi nhất của nghề giáo không nằm ở giáo án, chương trình, ở điểm số mà nằm ở niềm tin của các thế hệ học trò vào sự công bằng, liêm chính, tính mô phạm, đạo đức và phẩm giá của người thầy. Vì người thầy dạy học trò bằng nhân cách của chính mình.
Vì vậy, điều mất đi khi giáo viên cầm bút sửa đáp án đúng thành sai chính là lương tâm nghề nghiệp bị bẻ cong. Những học trò bị lấy đi mất cảm giác an toàn, niềm tin rằng, thế giới này vận hành theo lẽ phải và sự nỗ lực, cố gắng của chúng sẽ được đền đáp và ghi nhận.
Sự tổn thương với những đứa trẻ lớn nhất không phải là điểm kém mà là cảm giác bị phản bội. Với những đứa trẻ vị thành niên, các em có thể nghi ngờ chính mình, nghi ngờ người khác và bi quan về thế giới. Từ đó mất động cơ học tập, làm việc.
“Điều khiến tôi day dứt hơn, với tư cách người làm giáo dục, đó là sự lạm dụng quyền lực sai chỗ. Quyền được đánh giá và gắn nhãn những đứa trẻ. Sử dụng điểm số như một công cụ trừng phạt, thao túng tâm lý, gây áp lực hay phục vụ lợi ích riêng.
Đây có thể được xem là một dạng “bắt nạt/ lạm dụng” trong giáo dục, làm hủy hoại vị thế người thầy trong lòng công chúng”, PGS.TS Trần Thành Nam nói.
Nhiều bài thi bị can thiệp bằng cách thêm nét chữ (Ảnh: Chụp màn hình).
Đối diện sai lầm, công khai xin lỗi học sinh và công chúng
Cũng theo chuyên gia này, ông không chỉ phán xét hành vi của giáo viên này bằng sự phẫn nộ, bởi có thể người thầy cũng là nạn nhân. Hành vi của họ là hệ quả của sự bào mòn lâu dài bởi những áp lực thành tích, đời sống khó khăn hoặc do môi trường từng dung túng, lạm dụng dạy thêm học thêm.
“Thấu cảm vậy nhưng không có nghĩa chúng ta chấp nhận. Cần phải xác lập những ranh giới rõ ràng đối với nghề này, nhất là trong bối cảnh nhà nước đang có rất nhiều nỗ lực để đầu tư cho cuộc sống, củng cố xác lập vị thế cho người thầy.
Nếu không đủ chuẩn, bạn có thể sẽ làm những nghề nghiệp khác, không thể viện dẫn hoàn cảnh để biện minh”, chuyên gia này khẳng định.
Cách hành xử nhân văn nhất trong tình huống này, theo PGS Trần Thành Nam, thầy cô, nhà trường không nên che dấu, giải thích lòng vòng hay tìm cách xử lý khủng hoảng truyền thông.
Điều quan trọng, thầy cô giáo cần đối diện với sai lầm, xin lỗi công khai học sinh và công chúng. Trả lại sự công bằng cho các em và chấp nhận những trách nhiệm. Đó là cách thầy cô bảo vệ sự chính trực và phẩm giá cuối cùng.
Theo ông Nam, cần nhìn nhận thẳng thắn về những hạn chế cốt lõi trong đánh giá hiện nay. Ở đó, có quá nhiều xung đột lợi ích trong việc đánh giá.
Thực tế chỉ một giáo viên vừa trực tiếp giảng dạy, vừa ra đề và chấm bài và đồng thời tổ chức ôn luyện, dạy thêm, nguy cơ lạm quyền trong đánh giá là rất rõ bởi chưa có cơ chế giám sát chuyên môn, kiểm soát độc lập để thực hiện việc này một cách hiệu quả.
“Theo tôi, phải triệt để và nhanh chóng đổi mới phương pháp đánh giá theo hướng vụ sự học, áp dụng chấm chéo, chấm ẩn danh trong các bài kiểm tra, đánh giá đa nguồn 360 độ (bạn cùng học đánh giá, gia đình đánh giá, học sinh tự đánh giá bên cạnh giáo viên).
Việc xử lý một hành vi sai cá biệt là cần thiết, nhưng điều quan trọng hơn là phải sửa lại cách hệ thống chúng ta đang vận hành, xây dựng văn hóa liêm chính, xóa bỏ chủ nghĩa thành tích để những hành vi tương tự không còn đất sống”, PGS.TS Trần Thành Nam chia sẻ.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/chan-dong-loat-hoc-sinh-bi-nang-diem-ha-diem-nguoi-thay-cung-la-nan-nhan-20260128113638880.htm
