Chàng trai Hà Giang giành học bổng chính phủ Mỹ đến Harvard

Thanh Tùng, 29 tuổi, đang theo học chương trình thạc sĩ Phân tích chính sách giáo dục tại Đại học Harvard. Học bổng Fulbright của chính phủ Mỹ sẽ chi trả toàn bộ học phí hơn 62.000 USD mỗi năm cùng phí sinh hoạt trong suốt quá trình học của anh.

“Mình chưa từng nghĩ có thể đi xa đến vậy”, Tùng nói. Tại ngôi trường danh tiếng này, anh muốn tập trung vào các môn thống kê, chính sách và công nghệ, tham gia dự án quốc tế để nâng cao kiến thức chuyên ngành.

Tùng quê Hà Giang. Anh kể ban đầu lựa chọn đi theo “lối mòn”: cố gắng đỗ đại học, ra trường và kiếm việc ổn định. Với tâm thế ấy, từ ngày học năm thứ hai ngành Ngôn ngữ Anh, Học viện Ngoại giao, Tùng đã đi dạy thêm để tích lũy kinh nghiệm.

Quá trình này khiến anh thay đổi quan điểm về giáo dục. Từng chứng kiến học sinh áp lực đến nỗi khóc mỗi ngày, Tùng không ít lần phải dành thời gian trò chuyện, hướng dẫn các em cách quản lý cảm xúc, giao tiếp.

“Từ đó, mình nhận thấy học sinh cần nhiều thứ hơn ở một giáo viên, không chỉ là cung cấp kiến thức”, Tùng chia sẻ.

Do vậy, khi ra trường, Tùng đi sâu vào thiết kế nội dung chương trình giảng dạy, đào tạo kỹ năng cho giáo viên, tham gia một số dự án xây trường cho trẻ em vùng cao. Từ những chuyến đi thực tế, Tùng nhận ra khoảng cách về nguồn lực giữa trường công và trường tư. Chẳng hạn, trường tư thường có nhân sự chuyên trách cho các công việc như chăm sóc sức khỏe tinh thần học sinh, nghiên cứu phát triển chương trình học, kết nối phụ huynh. Trong khi, ở nhiều trường công, ngoài dạy học, đôi khi giáo viên phải kiêm nhiệm cả những công việc này, chịu rất nhiều áp lực.

“Đặc biệt, ở vùng cao, giáo viên gần như phải làm tất cả, từ vận động trẻ đi học đến chăm lo từng bữa cơm. Tôi đau đáu làm sao để có thêm nguồn lực hỗ trợ họ”, Tùng chia sẻ. Đây chính là “cú hích” khiến anh quyết định từ bỏ sự ổn định để theo đuổi ngành Phân tích chính sách giáo dục tại Harvard, với hy vọng tìm ra giải pháp hệ thống thay vì chỉ giải quyết phần ngọn.

Bên cạnh đó, vì từng tham gia một dự án về việc đưa GenAI (Trí tuệ nhân tạo tạo sinh) vào trường học, chàng trai quê Hà Giang nhìn nhận những công nghệ mới sẽ góp phần tạo ra môi trường học tập hiệu quả cho học sinh. Các phát kiến công nghệ lại thường xuất phát từ Mỹ, trước khi lan rộng ra toàn thế giới.

“Mình muốn học hỏi và làm việc trực tiếp với các chuyên gia ở Mỹ, từ đó tìm cách ứng dụng các mô hình dựa trên nhu cầu và thế mạnh của trường học Việt Nam”, anh chia sẻ.

Ứng tuyển học bổng Fulbright và Đại học Harvard là hai quy trình khác nhau, nhưng theo Tùng có sự tương đồng về yêu cầu hồ sơ. Cả hai đều gồm bảng điểm đại học, các chứng chỉ, bài luận, kế hoạch học tập và thư giới thiệu.

Tùng cho hay bắt tay làm hồ sơ từ giữa năm 2024, khâu tốn thời gian nhất là viết bài luận. Kể về những khó khăn khi về Hà Nội học tập, mối duyên với nghề giáo, Tùng nhấn mạnh giáo dục không chỉ là thành tích học thuật, mà còn phải là cầu nối giữa giáo viên với học trò, gắn với đời sống và các mối quan hệ xã hội.

“Mình làm rõ những bước chuyển biến trong cuộc sống và lý giải tại sao. Điều này cũng giúp giám khảo hiểu rõ hơn về mình”, Tùng nói.

Viết xong, Tùng nhờ chuyên gia đánh giá bài luận và góp ý. Theo anh đây là khâu quan trọng, và người nhận xét cần biết về ứng viên, hiểu chính sách giáo dục.

“Nhưng cần giữ được tiếng nói cá nhân. Một câu chuyện có nhiều cách kể, nhưng nếu viết ra một phiên bản không còn là của mình thì rất dễ trượt”, Tùng nhìn nhận.

Với thư giới thiệu, Tùng nhờ một người sếp cũ viết. Anh khuyên ứng viên chuẩn bị thư này ít nhất một tháng trước hạn nộp; tìm hiểu kỹ yêu cầu của trường và soi chiếu với hồ sơ của mình để đánh giá mức độ phù hợp.

Tùng dự kiến trở về sau khi kết thúc khóa học. Anh cho biết muốn nghiên cứu áp dụng công nghệ trong dạy học và đào tạo giáo viên, tư vấn cho trường học và kết nối để thử nghiệm những mô hình giáo dục mới.

“Mình mong có cơ hội hợp tác với các chuyên gia và tổ chức để cùng chính phủ thúc đẩy các sáng kiến giáo dục tại Việt Nam”, Tùng chia sẻ.

Doãn Hùng