Tàu chở dầu tại một cảng ở Trung Quốc (Ảnh: Nikkei).
Các nhà giao dịch dầu nhiên liệu tại châu Á đang gặp khó khăn trong việc tìm nguồn cung thay thế khi xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel làm gián đoạn các chuyến hàng từ những nhà cung cấp chủ chốt ở Trung Đông đi qua eo biển Hormuz. Điều này buộc họ phải tìm kiếm các lô hàng thay thế từ phương Tây.
Tình trạng thiếu hụt khối lượng dầu nhiên liệu từ Trung Đông dự kiến sẽ làm giảm nguồn cung nhiên liệu hàng hải dùng để vận hành tàu thuyền, trong khi giá tại các cảng tiếp nhiên liệu lớn như Singapore có khả năng tiếp tục tăng trong những tuần tới, khiến chi phí tiếp nhiên liệu tăng lên. Những chi phí cao hơn này cuối cùng sẽ chuyển thành giá vận chuyển cao hơn đối với các công ty vận chuyển hàng hóa.
Nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu ngày càng gia tăng đã khiến thị trường dầu nhiên liệu tăng mạnh trong tuần này, đặc biệt là đối với dầu nhiên liệu hàm lượng lưu huỳnh cao – loại thường có nguồn gốc từ Trung Đông.
Theo dữ liệu của Kpler, khối lượng xuất khẩu dầu nhiên liệu đi qua eo biển Hormuz và hướng tới châu Á thường trung bình khoảng 1,2 triệu tấn mỗi tháng, tương đương khoảng 246.000 thùng mỗi ngày, trong đó khoảng 70% được vận chuyển đến Đông Nam Á.
Tổng khối lượng dầu nhiên liệu xuất khẩu qua eo biển Hormuz thường đạt khoảng 3,7 triệu tấn mỗi tháng.
Phân tích hoạt động tàu của Kpler cho thấy lượng tàu chở dầu đi qua khu vực này hiện giảm khoảng 90% so với tuần trước.
“Một phần lớn thị trường dầu nhiên liệu lưu huỳnh cao toàn cầu phụ thuộc vào một điểm nghẽn duy nhất, ngay cả sự gián đoạn vận chuyển một phần cũng có thể nhanh chóng làm thị trường thắt chặt và khiến giá nhiên liệu hàng hải biến động mạnh”, Sumit Ritolia, nhà phân tích trưởng về mô hình hóa lọc dầu và nguồn cung tại Kpler, cho biết.
Giá nhiên liệu hàng hải lưu huỳnh cao giao tại Singapore, trung tâm tiếp nhiên liệu tàu biển lớn nhất thế giới, đã tăng hơn 40% kể từ khi chiến sự Iran bắt đầu, trong khi giá dầu nhiên liệu lưu huỳnh thấp giao tại đây tăng hơn 30%.
Một phần nguồn cung lưu huỳnh cao có thể đến từ các nhà máy lọc dầu phương Tây, nhưng cước vận chuyển tàu chở dầu tăng vọt khiến việc kinh doanh trở nên cực kỳ khó khăn về mặt kinh tế.
“Mọi người đều đang chật vật tìm dầu cho nửa cuối tháng 3”, một nhà giao dịch tại Singapore nói.
Các nguồn cung khả dĩ có thể đến từ Mỹ và Mexico, nhưng khối lượng không đủ. Một nguồn tiềm năng khác là Venezuela, song các lô hàng từ nước này cho đến nay vẫn chủ yếu ở lại thị trường phương Tây trong năm nay.
“Rõ ràng còn có Nga, nhưng các lô hàng này vẫn nhạy cảm đối với một số người mua”, một nhà giao dịch khác cho biết. Nhiên liệu của Nga vẫn đang chịu lệnh trừng phạt của phương Tây do cuộc chiến ở Ukraine.
Dầu nhiên liệu của Iran cũng từ lâu chịu các lệnh trừng phạt, nhưng các bên vẫn tiếp tục mua. Tuy nhiên, các chuyến hàng này cũng đã bị đình trệ do xung đột.
Theo công ty tư vấn FGE NexantECA, nếu nguồn cung dầu nhiên liệu lưu huỳnh cao từ Iran suy giảm, các nhà sản xuất nhựa đường độc lập của Trung Quốc sẽ phải lấy thêm dầu nhiên liệu thô trực tiếp từ Nga, điều này sẽ làm giảm nguồn cung sẵn có tại khu vực eo biển Singapore.
Một số nhà giao dịch khác đang hướng tới các nhà máy lọc dầu trong khu vực châu Á, nhưng khối lượng cung dự kiến cũng sẽ giảm khi các nhà máy này cắt giảm sản xuất do thiếu dầu thô gây ra bởi chiến sự ở Trung Đông.
Các nhà giao dịch cho biết chi phí bổ sung nguồn cung trong tương lai dự kiến sẽ tăng mạnh do tình trạng thị trường ngày càng thắt chặt.
Trong khi thị trường hiện vẫn có thể xoay xở nhờ lượng tồn kho lớn trên bờ tại Singapore cũng như lượng dầu được lưu trữ trên tàu, các nhà giao dịch cho biết dự trữ sẽ giảm mạnh trong những tuần tới.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/chau-a-co-nguy-co-thieu-hut-dau-nhien-lieu-do-chien-su-trung-dong-20260306154322556.htm
