Bom đạn đã rơi xuống Trung Đông hơn một tuần, tác động của cuộc chiến này đang lan đến từng ngóc ngách đời sống của người dân ở nhiều khu vực khi giá nhiên liệu tăng mạnh.
Các quốc gia châu Á đã công bố hàng loạt biện pháp nhằm tự bảo vệ trước tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay.
Chính phủ khuyến khích làm tại nhà
Các mảnh giấy thông báo “hết hàng” tại một trạm xăng ở Manila, Philippines ngày 6/3 (Ảnh: AFP).
Bangladesh đã áp dụng chế độ phân phối nhiên liệu tại các trạm xăng để ngăn tình trạng mua tích trữ. Ngày 9/3, thành phố Dhaka thông báo đóng cửa toàn bộ các trường đại học từ đầu tuần này, đồng thời đẩy sớm kỳ nghỉ Eid al Fitr như một phần của các biện pháp khẩn cấp để tiết kiệm điện và nhiên liệu.
Trong khi đó, Philippines, Thái Lan và một số nước khuyến khích làm việc tại nhà nhằm giảm tiêu thụ nhiên liệu và điện.
Pakistan, nước chỉ sản xuất được một phần nhỏ lượng dầu tiêu thụ, đã tăng giá xăng và dầu diesel vào ngày 6/3 thêm 55 rupee Pakistan mỗi lít, tương đương tăng khoảng 20%, nâng giá xăng lên 321 rupee/lít và diesel lên 335,86 rupee/lít. Đây là một trong những lần tăng giá mạnh nhất trong nhiều năm.
Tại Ấn Độ, nhiều nông dân bắt đầu mua dầu diesel trước mùa thu hoạch lúa mì và gieo cấy lúa, lo ngại giá sẽ tăng dù chính phủ nói chưa có kế hoạch điều chỉnh.
Trong khi đó, tại Australia, quốc gia thuộc châu Đại Dương, nông dân cảnh báo thiếu nhiên liệu có thể khiến nguồn cung thực phẩm giảm và giá thực phẩm tăng.
Australia nhập khẩu khoảng 90% dầu tinh chế, chủ yếu từ Hàn Quốc, Singapore và Malaysia.
Bộ trưởng Năng lượng Australia Chris Bowen ngày 10/3 đã triệu tập nhóm chuyên trách nhiên liệu quốc gia để bàn cách xử lý các vấn đề chuỗi cung ứng. Ông nói: “Đây là việc quản lý sự tăng vọt nhu cầu, chứ chưa phải vấn đề thiếu nguồn cung. Không có lý do gì để hoảng loạn”.
Một số nước áp trần giá và ngừng xuất khẩu nhiên liệu
Tại Hàn Quốc, giá xăng đã tăng hơn 10% trong tuần, lên 1.890 won/lít, diesel vượt 1.900 won/lít.
Chính phủ nước này đang xem xét áp trần giá nhiên liệu, điều chưa từng làm trong hơn 30 năm.
Một số nền kinh tế châu Á cũng áp dụng biện pháp bảo hộ. Trong đó, Thái Lan tạm ngừng xuất khẩu dầu thô và sản phẩm dầu mỏ.
Ngày 5/3, Trung Quốc yêu cầu các nhà máy lọc dầu lớn ngừng xuất khẩu xăng và diesel. Ngày 10/3, giá xăng và diesel tại Trung Quốc tăng lần thứ tư trong năm, mức tăng lớn nhất kể từ năm 2022.
Nguy cơ thiếu LPG và LNG
Ấn Độ nhập khẩu hơn 85% dầu thô và khoảng một nửa nhu cầu khí đốt tự nhiên, nên đang tìm nguồn khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) ngoài Trung Đông. Dù có dự trữ chiến lược dầu thô 50 ngày, nước này không có dự trữ LPG.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, hơn 80% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đi qua eo biển Hormuz năm 2024 được vận chuyển tới thị trường châu Á.
Một số nước vẫn có dự trữ lớn
Các chính phủ trong khu vực đang cố trấn an người dân rằng nguồn cung vẫn đủ. Ví dụ, Indonesia đủ dự trữ vận hành khoảng 21 ngày; Nhật Bản dự trữ dầu đủ 254 ngày; Hàn Quốc dự trữ khoảng 7 tháng; Trung Quốc dự trữ dầu hơn 100 ngày tiêu thụ. Trung Quốc cũng đã tăng sản xuất dầu khí trong nước và phát triển năng lượng tái tạo để giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch.
Khủng hoảng năng lượng cũng có thể mang lại lợi ích cho một số nước như Malaysia, quốc gia xuất khẩu ròng dầu mỏ.
Theo nhà kinh tế Wan Suhaimie Saidie, nếu giá dầu vượt 100 USD/thùng, Malaysia có thể tăng doanh thu xuất khẩu năng lượng, đặc biệt là khí LNG.
Tuy nhiên, quốc gia này vẫn nhập khẩu dầu thô cho nhu cầu vận tải, trong đó 30% nhiên liệu nhập khẩu đến từ Trung Đông.
Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim cho biết chính phủ có thể duy trì trợ cấp nhiên liệu trong tối đa 2 tháng, dù chi phí kinh doanh có thể tăng do xung đột.
Khủng hoảng có thể thúc đẩy năng lượng tái tạo
Cuộc chiến giữa Iran với Mỹ và Israel chưa có dấu hiệu kết thúc, và nhiều chuyên gia cho rằng nó sẽ buộc các nền kinh tế châu Á tăng tốc chuyển đổi năng lượng.
Theo bà Aarti Khosla, nhà sáng lập Climate Trends – một tổ chức tư vấn tập trung vào các vấn đề bền vững và môi trường, cuộc xung đột sẽ khiến các quốc gia tăng cường an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc nhập khẩu, đặc biệt thông qua năng lượng tái tạo.
“Cuộc xung đột này sẽ ảnh hưởng đến các tính toán về an ninh năng lượng của châu Á và làm gia tăng nhu cầu độc lập năng lượng, đặc biệt thông qua năng lượng tái tạo”, bà cho biết.
Bà nói thêm: “Nhiều quốc gia trong khu vực phụ thuộc rất lớn vào nhập khẩu dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), và đang xem xét điều chỉnh việc phát điện cũng như đa dạng hóa nguồn cung năng lượng”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/chau-a-xoay-xo-ung-pho-bai-toan-nang-luong-20260311085601739.htm
