Chiến sự Iran đang định hình lại “kênh trú ẩn” của giới đầu tư

Chỉ trong vòng 3 giờ, hơn 1.500 tỷ USD vốn hóa của thị trường vàng chính thức bị “thổi bay” khỏi bảng điện tử.

Sự sụp đổ chớp nhoáng này diễn ra khi giá vàng xuyên thủng mốc hỗ trợ quan trọng 4.350 USD/ounce, tạo ra một làn sóng hoảng loạn trên diện rộng.

Giá vàng lao dốc mạnh, gần như xóa sạch toàn bộ mức tăng từ đầu năm, trong bối cảnh xung đột Trung Đông bước sang tuần thứ 4 (Ảnh: Deriv).

Vàng rơi tự do – Cú sốc tồi tệ nhất 4 thập kỷ

Theo dữ liệu từ Bloomberg, giá vàng có thời điểm lao dốc tới 3,8%, lùi sâu về mốc 4.320,30 USD/ounce. Mức giá này chỉ cao hơn chưa đến 1 USD so với thời điểm đóng cửa cuối năm ngoái, gần như xóa sạch toàn bộ thành quả tăng trưởng chắt chiu từ đầu năm.

Đáng chú ý, kim loại quý đã ghi nhận chuỗi 8 phiên giảm giá liên tiếp. Tính chung cả tuần, giá vàng mất tới 11%. Đây là tuần lao dốc tồi tệ nhất của thị trường vàng kể từ năm 1983. Không chỉ vàng, bạc cũng mất 3,4% rớt xuống 65,61 USD/ounce, trong khi bạch kim và palladium đồng loạt đi xuống.

Dữ liệu từ WatcherGuru chỉ ra rằng, đợt bán tháo này được kích hoạt bởi những biến cố địa chính trị dồn dập và tâm lý chốt lời ồ ạt. Trước đó, thị trường đã bước vào vùng “quá nóng” trong ngắn hạn, khiến những nhà đầu tư lướt sóng vội vã tháo chạy để bảo toàn lợi nhuận.

Bà Rhona O’Connell, chuyên gia tại StoneX Financial, phân tích rằng lượng mua vào khổng lồ trước đó đã khiến thị trường trở nên vô cùng mỏng manh. Khi giá vàng rớt xuống dưới ngưỡng 5.200 USD/ounce, hàng loạt lệnh cắt lỗ tự động của các quỹ đầu tư đã bị kích hoạt. Điều này tạo ra hiệu ứng domino, đẩy áp lực bán tăng tốc không thể kiểm soát.

Dù vậy, nếu nhìn bức tranh rộng hơn, vàng vẫn đang ở một vị thế không quá bi đát. Chỉ mới hồi tháng 1 năm nay, vàng còn kiêu hãnh lập đỉnh lịch sử ở mức 5.608,35 USD/ounce sau khi bứt phá tới 64% trong năm 2025. Dù đã giảm hơn 14% trong vòng một tháng qua, giá vàng hiện vẫn cao hơn 48,45% so với cùng kỳ năm ngoái.

Thông thường, căng thẳng địa chính trị sẽ thúc đẩy dòng tiền tìm đến vàng. Tuy nhiên, xung đột hiện tại lại tạo ra kịch bản ngược lại khi kim loại quý này bị bán tháo mạnh mẽ.

Nguyên nhân cốt lõi đến từ cú sốc năng lượng. Xung đột đẩy giá nhiên liệu tăng vọt, làm thổi bùng trở lại nỗi lo lạm phát toàn cầu. Điều này buộc thị trường phải điều chỉnh kỳ vọng, cho rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ phải neo mặt bằng lãi suất cao lâu hơn dự kiến, đồng thời đẩy sức mạnh đồng USD đi lên.

Trong bối cảnh đó, vàng – vốn là một tài sản không sinh lãi – lập tức đánh mất sức hấp dẫn. Thêm vào đó, khi thị trường chung biến động mạnh, vàng có tính thanh khoản cao lại trở thành công cụ bị giới đầu tư ồ ạt bán ra để bù đắp lỗ margin (gọi ký quỹ) ở các danh mục tài sản khác. Làn sóng cộng hưởng này đã nhanh chóng tước đi vị thế trú ẩn và đẩy vàng vào vòng xoáy bán tháo diện rộng.

Tác động từ xung đột đã thể hiện rõ qua việc giá dầu và khí đốt tăng vọt, dao động quanh và trên 110 USD/thùng (Ảnh: Adobestock).

Tiền số chao đảo dưới “tối hậu thư” địa chính trị

Không chỉ có vàng, thị trường tiền số cũng đang trải qua những giờ phút nghẹt thở. Mối tương quan giữa bitcoin và vàng bất ngờ thay đổi. Lần đầu tiên sau nhiều tuần, 2 loại tài sản này lại biến động cùng chiều, cho thấy giới đầu tư đang nhìn nhận bitcoin không chỉ là tài sản công nghệ mà còn mang dáng dấp của một kênh trú ẩn.

Cú sốc ập đến ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tối hậu thư cứng rắn vào cuối tuần. Ông yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ, nếu không sẽ phải đối mặt với các đòn không kích nhắm vào nhà máy điện. Đáp lại, Iran cảnh báo sẽ “đóng cửa hoàn toàn” tuyến hàng hải chiến lược này và nhắm vào các cơ sở năng lượng, công nghệ thông tin nếu bị tấn công.

Ngay lập tức, bitcoin phản ứng tiêu cực với rủi ro địa chính trị. Từ mức ổn định trên 70.000 USD, thậm chí có lúc chạm 71.000 USD, đồng tiền số lớn nhất thế giới đã “bốc hơi” hàng nghìn USD chỉ trong chớp mắt. Giá bitcoin rơi thẳng đứng về vùng 68.000 USD, mức thấp nhất kể từ ngày 9/3.

Trên các sàn giao dịch lớn như Binance và Bitstamp, bitcoin lùi sâu về khoảng 68.200 USD. Làn sóng bán tháo diễn ra quá nhanh khiến các nhà giao dịch đòn bẩy không kịp trở tay. Chỉ trong vòng một giờ đồng hồ, hơn 240 triệu USD giá trị các vị thế đã bị thanh lý sạch sẽ khỏi thị trường.

Các đồng tiền số thay thế (altcoin) cũng không thoát khỏi vòng xoáy suy giảm. Ethereum có thời điểm xuyên thủng mốc 2.100 USD. Trong khi đó, đồng XRP cũng đánh mất mốc hỗ trợ quan trọng 1,40 USD trước khi thị trường kịp ghi nhận những nhịp phục hồi nhẹ.

Lần đầu sau nhiều tuần, bitcoin và vàng biến động cùng chiều, cho thấy tiền số đang dần được xem như một kênh trú ẩn (Ảnh: Crypto Economy).

Kịch bản nào cho dòng vốn đầu tư sắp tới?

Thị trường tài chính toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái phân bổ tài sản đầy chông gai giữa lúc rủi ro rình rập và tâm lý né tránh lan rộng. Tuy nhiên, dưới góc độ kỹ thuật, vàng có thể sớm đón nhận những nhịp phục hồi khi Chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) 14 ngày đã rớt xuống dưới ngưỡng 30 – mức “bán quá mức”. Thực tế, dữ liệu cho thấy các quỹ phòng hộ vẫn đang âm thầm gom hàng, nâng vị thế mua ròng lên mức cao nhất 7 tuần qua.

Nhiều tổ chức tài chính lớn vẫn đặt cược vào kỷ nguyên rực rỡ của kim loại quý. Điển hình như JPMorgan kiên định dự báo giá vàng có thể chạm mốc 6.000 USD/ounce, thậm chí lên tới 6.300 USD/ounce vào cuối năm nay nhờ lực cầu vững chắc từ các ngân hàng Trung ương.

Giới phân tích chung nhận định, các chu kỳ tăng giá lớn của vàng trong lịch sử luôn đi kèm với những đợt điều chỉnh sâu, do đó vẫn còn quá sớm để kết luận đà tăng đã kết thúc. Về dài hạn, nếu kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái dưới áp lực lãi suất cao, Fed sẽ buộc phải nới lỏng chính sách hoặc khởi động lại các gói bơm tiền (QE).

Khi đó, vàng sẽ một lần nữa tỏa sáng. Song song đó, nếu dòng vốn chốt lời từ vàng chuyển hướng sang tài sản số để tìm kiếm rủi ro mới, bitcoin hoàn toàn có thể chứng kiến những nhịp bật nảy mạnh mẽ.