Iran phóng tên lửa vào Israel trong cuộc chiến 12 ngày (Ảnh: Aljazeera).
Financial Times dẫn nhận định của các nhà phân tích cho rằng, sau cuộc chiến 12 ngày năm ngoái với Israel, Iran có vẻ như quyết tâm không lặp lại tình trạng cũ, trong đó các đợt tấn công tên lửa lớn của Iran phần lớn bị đánh chặn và nhiều bệ phóng bị phá hủy.
Tehran đã điều chỉnh lại học thuyết tên lửa. Khi đáp trả Israel, họ chuyển từ những loạt tấn công lớn gây chú ý sang một chiến dịch tấn công ổn định hơn nhằm kéo căng hệ thống phòng không của đối phương.
Đồng thời, Iran đang sử dụng tên lửa tầm ngắn và máy bay không người lái để tấn công mạnh vào các đồng minh của Mỹ ở Vùng Vịnh, nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự cũng như các căn cứ quân sự Mỹ.
Ở cả 2 mặt trận, Iran tìm cách dùng trước các loại vũ khí ít giá trị hơn, trong khi làm cạn kiệt tên lửa đánh chặn của đối thủ và gây gián đoạn đời sống trong khu vực.
Chiến thuật “mưa phùn”
Các quan chức phương Tây cho biết kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran hôm 28/2, nước này đã đáp trả bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái trong hơn 25 đợt nhằm vào các mục tiêu ở Israel, Bahrain, Qatar, Các tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất, Kuwait và Iraq.
Israel cho biết nước này đang bị tấn công bằng các đợt nhỏ hơn so với cuộc xung đột trước, nhưng xảy ra thường xuyên hơn.
Theo một cựu quan chức an ninh Israel, đây có vẻ là chiến lược “bào mòn” có chủ ý của Tehran, được gọi trong nội bộ Israel là “mưa phùn”, trái ngược với những đợt tấn công ồ ạt năm ngoái.
“Ai nói rằng Iran sẽ chơi theo luật của chúng ta? Chúng ta không biết họ sẽ đưa cuộc chiến này đi đến đâu… nhưng nó có lẽ sẽ không được đo bằng giờ hay ngày”, vị cựu quan chức nói thêm.
Phần lớn các đợt tấn công của Iran đã bị hệ thống phòng không tinh vi ở Israel và Vùng Vịnh đánh chặn, nhưng một số máy bay không người lái cảm tử và tên lửa đã lọt qua phòng thủ.
Điều này trái ngược rõ rệt với cuộc chiến 12 ngày năm ngoái, khi Tehran chỉ tiến hành các cuộc tấn công được báo trước vào một căn cứ quân sự Mỹ duy nhất ở Vùng Vịnh.
Nhà phân tích Iran Benham Ben Taleblu cho rằng các tính toán có thể khiến Iran leo thang “mạnh, nhanh và sớm” đối với các quốc gia Vùng Vịnh nhằm gây sức ép buộc Mỹ và Israel chấm dứt xung đột.
Ông Taleblu cho rằng chiến thuật mới của Iran đã bắt đầu xuất hiện từ cuối cuộc chiến năm ngoái.
“Đến cuối cuộc chiến, họ thực sự phóng ít tên lửa đạn đạo hơn so với lúc đầu, nhưng lại đánh trúng nhiều mục tiêu hơn… vì họ đã kéo dài thời gian để làm cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn của đối phương”, ông nói.
Nhà phân tích Danny Citrinowicz tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia ở Tel Aviv nói: “Tôi nghĩ họ đang tính toán rằng đây sẽ là một cuộc chiến dài. Và họ đang tính toán cách trả đũa”.
Cũng theo chuyên gia này, các đợt tấn công liên tục của Iran cũng tạo ra tác động tâm lý lớn tại Israel. “Có vẻ như nó được thiết kế để tạo ra cảm giác rằng các vị luôn phải ở gần nơi trú ẩn”, chuyên gia Citrinowicz giải thích.
Sử dụng tên lửa giá rẻ
Trong khi đó, giống như năm ngoái, Iran dường như đang sử dụng trước các tên lửa kém tiên tiến nhất, nhằm làm cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn của Mỹ và Israel, và giữ lại các tên lửa hiện đại hơn cho giai đoạn sau của cuộc chiến.
Video từ một con phố ở Doha cho thấy một tên lửa nhiên liệu lỏng công nghệ thấp, có thể thuộc loại Emad hoặc Shahab-3, rơi xuống đường sau khi bị đánh chặn và phát nổ thành một quả cầu lửa khổng lồ.
Ông Robert Campbell, cựu thiếu tá và chuyên gia vũ khí hàng không của quân đội Anh, cho biết Iran nhận thức rõ rằng các tên lửa đánh chặn của Mỹ và các đồng minh như THAAD, Arrow và David’s Sling cực kỳ đắt đỏ và phải mất nhiều năm để tích lũy.
“Có vẻ như họ đang bắn các tên lửa nhiên liệu lỏng cũ vào Israel và các nước Vùng Vịnh để làm cạn kho này, và giữ lại các tên lửa nhiên liệu rắn mới hơn cho các cuộc tấn công sau”, ông nhận định.
Một video khác cho thấy một chiếc Shahed-136, máy bay không người lái giá rẻ được Iran sản xuất hàng loạt, đánh trúng một cơ sở hải quân Mỹ ở Manama (Bahrain), nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ.
Lynette Nusbacher, cựu cố vấn tình báo cho nội các Anh, cho rằng Iran muốn “ghi điểm” bằng cách khiến đầu đạn nổ trên mục tiêu quân sự của Mỹ hoặc Israel.
Bà cho biết Iran đã chuẩn bị cho khả năng mất hệ thống chỉ huy và kiểm soát, nên ủy quyền cho các chỉ huy cấp trung hoặc thấp hơn khai hỏa vào các mục tiêu đã định sẵn.
Tuy nhiên, bà nói thêm, Iran cũng chịu áp lực phải phóng tên lửa trước khi các bệ phóng bị phá hủy. “Các chỉ huy Iran biết rằng họ phải dùng chúng hoặc sẽ mất chúng”, bà cho biết.
Người phát ngôn quân đội Israel Nadav Shoshani cho biết các cuộc tấn công của Israel vào Iran đang nhắm vào các bệ phóng nhiều hơn là vào tên lửa.
Một quan chức quân đội Israel nói rằng 200 bệ phóng tên lửa đạn đạo đã bị phá hủy và hàng chục bệ khác bị vô hiệu hóa, tương đương 50% số bệ phóng tên lửa đạn đạo của Iran, dù con số này không thể được xác minh độc lập.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 7/3 cho hay, Mỹ đã đẩy lùi hàng trăm cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran, nhưng xác nhận một số binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong chiến đấu.
Kho tên lửa của Iran (Đồ họa: Aljazeera).
Iran đã dành nhiều tháng sau cuộc chiến 12 ngày năm ngoái để bổ sung kho vũ khí và nâng cấp tên lửa. IDF cho biết Iran đã sử dụng hơn 500 tên lửa chống Israel trong cuộc chiến năm 2025, gần 90% bị đánh chặn, trong khi hàng trăm quả khác bị phá hủy trên mặt đất.
Đánh giá tình báo Israel cho thấy kho tên lửa đạn đạo của Iran đã phục hồi lên khoảng 2.500 quả vào đầu cuộc xung đột hiện nay.
Ngày nay, hầu hết tên lửa đạn đạo và hành trình sử dụng nhiều hệ thống dẫn đường để tránh bị gây nhiễu GPS. Các tên lửa tiên tiến nhất sử dụng dẫn đường quang học, với camera hoặc cảm biến hình ảnh giúp điều hướng đến mục tiêu.
Trong kho vũ khí Iran, chỉ có một số ít tên lửa như Haj Qasem và Qassem Bassir được cho là có công nghệ này.
Tên lửa Haj Qasem được cho là đã đánh trúng nhà máy lọc dầu Haifa vào tháng 6 năm ngoái, trong khi chưa có báo cáo về việc Qassem Bassir được sử dụng trong cuộc chiến trước.
Các tên lửa hàng đầu khác của Iran ưu tiên sức công phá hơn độ chính xác. Tên lửa lớn nhất của Iran, Khorramshahr, có thể mang đầu đạn nặng 2 tấn, bù đắp cho độ chính xác thấp bằng sức tàn phá lớn.
Các tên lửa tiên tiến khác được sử dụng năm ngoái bao gồm Fattah-1 và Sejjil.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/chien-thuat-mua-phun-cua-iran-keo-cang-phong-thu-cua-my-va-israel-20260309111320517.htm

