Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 23 thành viên, ít hơn 4 người so với đầu nhiệm kỳ trước, nhưng tăng số Phó thủ tướng và quy tụ nhiều nhân sự có nền tảng kinh tế, luật, công nghệ.
Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 được giao trọng trách hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, đồng thời chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Yêu cầu này đặt ra đòi hỏi cao hơn về năng lực điều hành vĩ mô, khả năng phối hợp liên ngành và tổ chức thực thi chính sách so với các nhiệm kỳ trước.
Trong bối cảnh đó, cơ cấu bộ máy Chính phủ cũng được sắp xếp lại theo hướng tinh gọn nhưng tăng cường hiệu quả điều hành. So với đầu nhiệm kỳ 2021-2026 có 27 thành viên, Chính phủ nhiệm kỳ mới giảm 4 người. Một trong những lý do là đầu năm 2025, sau khi sáp nhập, Chính phủ đã giảm 5 bộ, ngành. Tuy nhiên, việc tinh gọn không đơn thuần là giảm số lượng, mà đi kèm với điều chỉnh nhằm tăng vai trò điều hành ở cấp cao nhất.
Thủ tướng Lê Minh Hưng 56 tuổi, được Quốc hội bầu giữ cương vị người đứng đầu Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 hôm 7/4. Ông là người đứng đầu Chính phủ thứ 10 và là một trong những Thủ tướng trẻ nhất lịch sử kể từ năm 1945. Ông cũng là Trưởng ban Tổ chức Trung ương thứ hai được bầu làm Thủ tướng, sau người tiền nhiệm Phạm Minh Chính. Đây là lần thứ 2 ông trở lại tham gia Chính phủ sau lần đầu giữ cương vị Thống đốc Ngân hàng Nhà nước năm 2016.
Trưởng thành từ cán bộ ngành ngân hàng, Thủ tướng Lê Minh Hưng có nhiều năm công tác tại Ngân hàng Nhà nước, trải qua nhiều vị trí. Năm 2016, ông được Quốc hội phê chuẩn bổ nhiệm Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ở tuổi 46, là một trong những Thống đốc trẻ nhất lịch sử và là thành viên Chính phủ trẻ nhất nhiệm kỳ 2016-2021.
Phát biểu nhậm chức, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu 5 ưu tiên trọng tâm, trong đó Chính phủ đặt mục tiêu đạt tăng trưởng cao và bền vững. Ông nhấn mạnh “mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2031 là mệnh lệnh phát triển”, đồng thời yêu cầu xây dựng Chính phủ liêm chính, kỷ luật, bản lĩnh, trách nhiệm.
Nhiệm kỳ này, Chính phủ có 6 Phó thủ tướng, tăng thêm 2 người so với đầu nhiệm kỳ trước. Vị trí Phó thủ tướng Thường trực cũng cho thấy điểm mới trong cách sắp xếp nhân sự của bộ máy. Ông Phạm Gia Túc có nền tảng cử nhân Kinh tế đối ngoại, Thạc sĩ Quản lý hành chính công, từng làm việc trong môi trường doanh nghiệp, lãnh đạo địa phương rồi giữ vai trò điều phối ở Trung ương. Cách bố trí này tạo ra một cặp điều hành mạnh về kinh tế.
Một điểm đáng chú ý là trường hợp đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng – người thứ hai đảm nhiệm đồng thời hai cương vị này sau đại tướng Võ Nguyên Giáp. Xuất thân từ người lính chiến đấu tại Cao Bằng năm 1978, đây là nhiệm kỳ Phó thủ tướng đầu tiên và nhiệm kỳ thứ hai ông giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng.
Trong số 6 Phó thủ tướng, có 2 Ủy viên Bộ Chính trị gồm ông Phạm Gia Túc và đại tướng Phan Văn Giang; một Bí thư Trung ương Đảng là bà Phạm Thị Thanh Trà. Trong nhiệm kỳ vừa qua, dưới sự chỉ đạo của tướng Giang, quân đội đã tham gia các cuộc diễu binh, diễu hành quy mô lớn và thực hiện nhiệm vụ khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, hỗ trợ người dân sau bão lũ. Bộ Quốc phòng đồng thời duy trì tổ chức thành công Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam trong nhiều năm.
Còn bà Phạm Thị Thanh Trà để lại dấu ấn với việc tham mưu ban hành nhiều quyết sách quan trọng về tinh gọn bộ máy trong toàn hệ thống chính trị, cải cách tiền lương, trong đó đã tăng lương cơ sở năm 2024 và dự kiến tiếp tục điều chỉnh vào giữa năm 2026.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng từng có 3 năm rưỡi tham gia Chính phủ nhiệm kỳ trước, trải qua 2 vị trí là Bộ trưởng Giao thông Vận tải và Bộ trưởng Tài chính. Ông cũng là Phó thủ tướng trẻ nhất hiện nay, 53 tuổi.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng từng có 6 tháng tham gia Chính phủ nhiệm kỳ trước, phụ trách lĩnh vực xây dựng thể chế, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xử lý tranh chấp và khiếu kiện quốc tế.
Hai Phó thủ tướng lần đầu tham gia Chính phủ là ông Phạm Gia Túc và ông Lê Tiến Châu. Trước khi được phê chuẩn giữ cương vị mới, ông Phạm Gia Túc có 8 tháng làm Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, còn ông Lê Tiến Châu có hơn 3 năm làm Bí thư Thành ủy Hải Phòng.
Chính phủ nhiệm kỳ mới có 5 Ủy viên Bộ Chính trị và một Ủy viên Ban Bí thư, tăng thêm một Ủy viên Bộ Chính trị so với đầu nhiệm kỳ trước. Bốn vị trí do Ủy viên Bộ Chính trị đảm nhiệm vẫn giữ như trước, nhưng thay đổi về nhân sự, gồm Thủ tướng Lê Minh Hưng, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang và Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang. Đáng chú ý, chức danh Bộ trưởng Ngoại giao do ông Lê Hoài Trung đảm nhiệm cũng là Ủy viên Bộ Chính trị trong nhiệm kỳ này.
Tuổi trung bình 57,3
Tuổi bình quân của thành viên Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 là 57,3, thấp hơn mức 57,6 của đầu nhiệm kỳ trước. Trong 23 người, có 8 người ở độ tuổi 45-55 và 15 người trên 55 tuổi. Người trẻ nhất là Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, 49 tuổi. Đại tướng Phan Văn Giang, 66 tuổi – là người lớn tuổi nhất. Đầu nhiệm kỳ trước, thành viên trẻ nhất là Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị, 45 tuổi.
Ông Trịnh Việt Hùng có nhiều năm công tác tại Thái Nguyên, từng làm Chủ tịch tỉnh, Bí thư Tỉnh ủy. Trong đợt bố trí lãnh đạo tỉnh, thành không phải người địa phương, ông được luân chuyển làm Bí thư Lào Cai, rồi về Hà Nội giữ chức Thứ trưởng Thường trực Nông nghiệp và Môi trường 2 tháng trước khi được phê chuẩn là thành viên Chính phủ.
Chính phủ nhiệm kỳ mới có 3 thành viên nữ, tăng thêm một người so với đầu nhiệm kỳ trước, gồm Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan và Bộ trưởng Văn hóa Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Đầu năm 2021, hai thành viên nữ trong Chính phủ là Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà và Thống đốc Nguyễn Thị Hồng.
Trong khối bộ trưởng, trưởng ngành, có 2 Ủy viên Bộ Chính trị là đại tướng, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang và Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung. Ông Lương Tam Quang đã có gần 2 năm đảm nhiệm cương vị người đứng đầu ngành Công an. Xuất phát từ vị trí cán bộ Cục An ninh kinh tế, Tổng cục An ninh, ông sau đó trải qua nhiều vị trí tại Bộ Công an như Phó chánh Văn phòng, Chánh Văn phòng, Thứ trưởng.
Ông Lê Hoài Trung có 6 tháng làm người đứng đầu ngành ngoại giao. Sự nghiệp của ông gắn liền với ngành ngoại giao, từng làm Thứ trưởng Ngoại giao, Phó trưởng rồi Trưởng phái đoàn đại diện Thường trực Việt Nam tại Liên Hợp Quốc ở New York, sau đó là Trưởng ban Đối ngoại Trung ương.
Những bộ trưởng từng tham gia Chính phủ khóa trước là Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh.
Những gương mặt bộ trưởng, trưởng ngành lần đầu tham gia Chính phủ có Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, Bộ trưởng Văn hóa Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng, Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, Tổng thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn, và Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong.
10 thành viên có chuyên môn kinh tế, tài chính
Trong số các thành viên Chính phủ hiện nay, 11 người có trình độ tiến sĩ, 11 người là thạc sĩ và một người cử nhân. Lĩnh vực chuyên môn chủ yếu là kinh tế, tài chính, quản trị kinh doanh, luật, hành chính công, chính sách công, khoa học tự nhiên, công nghệ, kỹ thuật.
Nhóm có chuyên môn kinh tế, tài chính tăng đáng kể so với nhiệm kỳ trước. Trong đó Thủ tướng Lê Minh Hưng có bằng Thạc sĩ Chính sách công, cử nhân tiếng Pháp, được đào tạo chuyên sâu về kinh tế, tài chính quốc tế tại Đại học Kinh tế Tài chính Thượng Hải (Trung Quốc) và Đại học Tổng hợp Saitama, Nhật Bản.
Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc có bằng cử nhân Kinh tế đối ngoại, Thạc sĩ Quản lý hành chính công. Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng là Tiến sĩ Kinh tế, Thạc sĩ Lưu thông tiền tệ, cử nhân Tài chính – Tín dụng. Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn là Thạc sĩ Tài chính – Ngân hàng, cử nhân Tài chính – Tín dụng. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn có bằng Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, cử nhân Tài chính – Ngân hàng.
Ngoài ra, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong là Tiến sĩ Kinh tế, cử nhân Quản trị kinh doanh công nghiệp. Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình là Thạc sĩ Kinh tế, cử nhân Kinh tế chính trị. Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan là Thạc sĩ Kinh tế, cử nhân Quản lý sản xuất và kinh doanh công nghiệp. Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang là Thạc sĩ Quản lý kinh tế. Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng có bằng Tiến sĩ Quản trị kinh doanh, Thạc sĩ Kinh tế nông nghiệp, cử nhân Kinh tế nông nghiệp.
Trong Chính phủ, có 2 người xuất thân quân đội là ông Phan Văn Giang và ông Trần Hồng Minh; 2 người xuất thân công an là ông Lương Tam Quang và ông Nguyễn Quốc Đoàn. 4 người xuất thân từ nhà giáo gồm bà Phạm Thị Thanh Trà, ông Lê Tiến Châu, ông Vũ Hải Quân và ông Hoàng Minh Sơn. Bà Phạm Thị Thanh Trà từng là giáo viên tại Yên Bái. Ông Lê Tiến Châu từng là giảng viên Đại học Luật TP HCM. Ông Hoàng Minh Sơn từng là giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội. Ông Vũ Hải Quân từng là giảng viên khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM.
Tăng hiện diện của khối khoa học công nghệ
Nhóm khoa học, kỹ thuật và công nghệ cũng hiện diện khá rõ trong cơ cấu thành viên Chính phủ. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân là Phó giáo sư, Tiến sĩ Công nghệ thông tin. Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn là Phó giáo sư, Tiến sĩ Kỹ thuật tự động hóa. Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng là Tiến sĩ Hóa học, Hóa dầu. Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh là Tiến sĩ ngành Cầu đường. Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang là Tiến sĩ Khoa học quân sự.
Cách phân bổ này cho thấy bên cạnh nhóm điều hành kinh tế, Chính phủ còn quy tụ một lớp nhân sự có nền tảng kỹ thuật và công nghệ ở các bộ gắn với mục tiêu tăng năng suất, phát triển hạ tầng, công nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo.
Một nét đáng chú ý khác là 14 người đã kinh qua chức vụ Bí thư Tỉnh ủy tại địa phương. Các Phó thủ tướng Phạm Gia Túc, nguyên là Bí thư Tỉnh ủy Nam Định; Phạm Thị Thanh Trà nguyên Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái; Hồ Quốc Dũng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bình Định, Gia Lai; Nguyễn Văn Thắng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên; Lê Tiến Châu, nguyên Bí thư Hậu Giang, Hải Phòng.
Các Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình nguyên Bí thư Kiên Giang, Cần Thơ; Ngô Văn Tuấn nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình; Trịnh Việt Hùng nguyên Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên, Lào Cai; Trần Hồng Minh nguyên Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng; Lâm Thị Phương Thanh nguyên Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn; Đào Hồng Lan nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh; Nguyễn Đình Khang nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hà Nam; Nguyễn Quốc Đoàn nguyên Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn; Đặng Xuân Phong, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Ninh Bình.
Quá trình công tác ở địa phương giúp đội ngũ lãnh đạo có kinh nghiệm thực tiễn, trực tiếp giải những bài toán cụ thể khi điều hành địa phương như đầu tư, ngân sách, nhân sự, an sinh, thu hút doanh nghiệp, tổ chức bộ máy và xử lý tình huống phát sinh ở cơ sở.
Trao quyết định bổ nhiệm cho các thành viên Chính phủ ngày 8/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 7 yêu cầu với cơ quan hành pháp. Trong đó, ông nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng Chính phủ liêm chính, trong sạch, vững mạnh, đoàn kết, kỷ luật, gần dân, vì dân; chống cho được bệnh nóng vội, hình thức, bệnh thành tích, giáo điều, dân túy, né tránh trách nhiệm, đùn đẩy công việc, nói nhiều làm ít, nói to làm nhỏ.
“Nhân dân không đánh giá Chính phủ qua lời nói mà qua kết quả, không nghe nhiều cam kết mà nhìn vào sự chuyển biến thực tế trong đời sống hàng ngày”, ông nói.
Vũ Tuân – Khánh Hoàng
Nguồn: https://vnexpress.net/chinh-phu-2026-2031-tinh-gon-nhan-su-tang-nang-luc-dieu-hanh-kinh-te-5060463.html
