Chính quyền đừng để ‘bé cái nhầm’ dẫn đến trái luật

Ngày 31-1-2026, Chính phủ ban hành Nghị định 49/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 254/2025/QH15, qua đó tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai 2024.

Triển khai nghị định này, ngày 9-2, UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định 525/QĐ-UBND, cho phép các cơ quan, người có thẩm quyền đã tiếp nhận hồ sơ đất đai trước ngày 31-1-2026 tiếp tục giải quyết theo quy định của Nghị định 151/2025/NĐ-CP cho đến khi tỉnh ban hành quyết định phân cấp, ủy quyền mới.

Nội dung này bao trùm hầu hết các thủ tục đất đai quan trọng như thu hồi đất, bồi thường, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận…

Có thể thấy đây là giải pháp hợp lý, nhằm bảo đảm hoạt động quản lý không bị gián đoạn.

Tuy nhiên, vấn đề phát sinh khi ngày 6-3-2026, UBND tỉnh tiếp tục ban hành Quyết định 731/QĐ-UBND về việc ủy quyền cho UBND cấp xã và chủ tịch UBND cấp xã thực hiện một số nhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai.

Đáng chú ý, quyết định này không chỉ dừng lại ở các nhiệm vụ hành chính thông thường, mà còn ủy quyền cho chủ tịch UBND cấp xã giải quyết tranh chấp đất đai và ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định giải quyết tranh chấp theo Điều 236 Luật Đất đai 2024.

Đây là điểm then chốt của vấn đề. Bởi lẽ, thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai là lĩnh vực được pháp luật quy định cụ thể, không phải thẩm quyền có thể tùy ý phân bổ thông qua cơ chế ủy quyền hành chính.

Thực tế, cơ quan chuyên môn sau đó đã thừa nhận có “nhầm” trong quá trình tham mưu cho UBND tỉnh Khánh Hòa ra quyết định nêu trên. Lý do được đưa ra là nhằm tránh ách tắc trong xử lý thủ tục khi tỉnh chưa kịp ban hành quy định mới theo Nghị định 49. Tuy nhiên, cách lý giải này không làm thay đổi bản chất pháp lý của vấn đề: ủy quyền sai thẩm quyền vẫn là ủy quyền trái luật.

Kể từ khi phát hiện “nhầm” đến nay, Khánh Hòa vẫn chưa có văn bản chính thức hủy bỏ nội dung ủy quyền không đúng; đồng thời cũng chưa ban hành quyết định phân cấp thay thế và chưa có quy định về trình tự, thủ tục hành chính theo Nghị định 49.

Điều này có thể dẫn đến việc người dân không biết phải thực hiện thủ tục theo cơ chế nào; các quyết định hành chính ban hành trong giai đoạn này có nguy cơ bị khiếu kiện.

Nói cách khác, một “nhầm lẫn” trong tham mưu có nguy cơ lan rộng thành nhầm lẫn trong thực thi pháp luật.

Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, UBND cấp tỉnh có quyền phân cấp, ủy quyền một số nhiệm vụ nhưng phải trong phạm vi pháp luật cho phép. Đặc biệt, những nội dung mà luật đã quy định rõ thẩm quyền thì không thể ủy quyền tùy tiện. Việc phân cấp phải được thể hiện bằng văn bản quy phạm pháp luật, tuân thủ quy trình ban hành, bảo đảm sự tham gia ý kiến của cơ quan, tổ chức liên quan theo đúng quy định.

Bên cạnh đó, yêu cầu về sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết 190/2025/QH15 càng đòi hỏi việc phân cấp, ủy quyền phải rõ ràng, minh bạch và đúng luật, tránh tình trạng chồng chéo hoặc “đẩy” thẩm quyền xuống cấp dưới một cách cơ học.

Cải cách hành chính cần sự linh hoạt, nhưng linh hoạt không có nghĩa là làm mờ ranh giới pháp lý. Thẩm quyền là nền tảng của quản lý nhà nước; một khi thẩm quyền bị xác định sai, toàn bộ các quyết định ban hành sau đó đều có nguy cơ mất giá trị pháp lý.

Một “bé cái nhầm” trong đời sống có thể chỉ là câu nói vui. Nhưng trong quản lý nhà nước, đó có thể là khởi đầu của hàng loạt hệ quả: quyết định sai thẩm quyền, khiếu kiện kéo dài và niềm tin pháp lý bị suy giảm.

Vì vậy, vấn đề đặt ra không chỉ là thừa nhận sai sót, nhầm lẫn, mà quan trọng hơn là phải khắc phục kịp thời bằng các quyết định rõ ràng, minh bạch và đúng pháp luật: hủy bỏ nội dung ủy quyền sai, ban hành quyết định phân cấp thay thế và sớm hoàn thiện quy trình thủ tục theo Nghị định 49.

Sai có thể sửa. Nhưng chậm sửa cũng là một dạng sai. Đã đến lúc cần một quyết định dứt khoát trước khi “bé cái nhầm” không còn là nhầm nữa, mà trở thành hệ quả pháp lý khó khắc phục.