Cho mượn nhà đánh bài dịp Tết: Có bị coi là chứa chấp tội phạm?

(PLO)- Đánh bài ngày Tết tưởng là “cho vui”, nhưng khi có tiền bạc và cho mượn nhà làm địa điểm, trách nhiệm pháp lý có thể vượt xa xử phạt hành chính.

Cho mượn nhà để đánh bài dịp Tết hoặc biết việc đánh bài nhưng không trình báo cơ quan công an có bị xem là hành vi bao che không, và người cho mượn địa điểm cũng như người biết mà không báo phải chịu trách nhiệm pháp lý thế nào?

Bạn đọc Thanh Nam (TP.HCM)

Luật sư Vũ Duy Nam, Đoàn Luật sư TP.HCM, trả lời: Việc đánh bạc dịp Tết, cho mượn nhà, giúp sức hoặc tổ chức đánh bạc cần được nhìn nhận đầy đủ trên cả hai phương diện: xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 36 Nghị định 282/2025 và truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 321 và Điều 322 BLHS. Những quy định này tạo thành một “hành lang pháp lý khép kín”, phân định rõ ranh giới giữa hành vi vi phạm hành chính và tội phạm hình sự.

Trước hết, cần khẳng định rõ, chơi bài mang tính giải trí thuần túy, không gắn với tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất, thì không bị coi là đánh bạc trái phép. Việc cho mượn nhà trong trường hợp này chỉ là sinh hoạt bình thường, không phát sinh trách nhiệm pháp lý.

Tuy nhiên, kể từ thời điểm việc chơi bài có ăn thua bằng tiền hoặc hiện vật, dù số tiền nhỏ và dù với lý do “chơi cho vui ngày Tết”, thì hành vi đó đã thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật.

Ở mức độ chưa đến truy cứu trách nhiệm hình sự, Điều 36 Nghị định 282/2025 quy định rõ các mức xử phạt hành chính. Người trực tiếp đánh bạc trái phép dưới các hình thức như tiến lên, tá lả, xóc đĩa, binh xập xám, tài xỉu, đá gà… sẽ bị phạt tiền từ 1-2 triệu đồng.

Người giúp sức hoặc che giấu việc đánh bạc, bảo vệ điểm đánh bạc, hoặc chủ cơ sở kinh doanh thiếu trách nhiệm để xảy ra đánh bạc tại nơi mình quản lý có thể bị phạt tiền từ 2-5 triệu đồng.

Đáng chú ý, pháp luật coi hành vi cho mượn nhà, chỗ ở hoặc địa điểm để đánh bạc không còn là vi phạm thông thường mà là một dạng tổ chức đánh bạc ở mức hành chính.

Theo khoản 4 Điều 36 Nghị định 282/2025, người dùng nhà, chỗ ở của mình hoặc do mình quản lý để chứa chấp việc đánh bạc có thể bị phạt tiền từ 5-10 triệu đồng, kèm theo các biện pháp như tịch thu tang vật, phương tiện, buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp.

Khi hành vi vượt qua ngưỡng xử phạt hành chính, trách nhiệm hình sự sẽ được đặt ra theo Điều 321 BLHS đối với người trực tiếp đánh bạc.

Cụ thể, người nào đánh bạc trái phép được thua bằng tiền hoặc hiện vật trị giá từ 5 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng, hoặc dưới 5 triệu đồng nhưng đã từng bị xử phạt hành chính hoặc có tiền án về đánh bạc, tổ chức đánh bạc mà chưa được xóa án tích, thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Khung hình phạt cơ bản của tội đánh bạc là phạt tiền từ 20-100 triệu đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm, hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Trường hợp phạm tội có tính chất chuyên nghiệp, số tiền từ 50 triệu đồng trở lên, sử dụng mạng internet, mạng viễn thông, phương tiện điện tử, hoặc tái phạm nguy hiểm, thì mức phạt tù có thể tăng lên đến 7 năm, kèm theo phạt tiền bổ sung từ 10-50 triệu đồng.

Đối với người cho mượn nhà, người đứng ra tổ chức, điều hành hoặc tạo lập điều kiện cho việc đánh bạc, trách nhiệm hình sự sẽ được xem xét theo Điều 322 BLHS về tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc.

Theo quy định này, người nào tổ chức, chứa chấp việc đánh bạc, bố trí địa điểm, phương tiện, rủ rê, lôi kéo người khác tham gia, thu tiền xâu, tiền hồ, hoặc hưởng lợi từ việc cho đánh bạc, thì có thể bị phạt tiền từ 50-300 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1-5 năm.

Trong trường hợp phạm tội có tính chất nghiêm trọng như có tổ chức, thu lợi bất chính lớn, tái phạm nguy hiểm hoặc sử dụng công nghệ, mạng viễn thông, thì mức phạt tù có thể lên đến 10 năm, kèm theo phạt tiền bổ sung hoặc tịch thu tài sản.

Như vậy, xét một cách tổng thể, pháp luật hiện hành thiết kế cơ chế xử lý theo nấc thang tăng dần: Đánh bạc, cho mượn nhà, giúp sức ở mức độ nhẹ sẽ xử phạt hành chính theo Điều 36 Nghị định 282/2025; Đánh bạc vượt ngưỡng tiền hoặc tái phạm sẽ truy cứu hình sự theo Điều 321 BLHS, với mức án cao nhất 7 năm tù; Tổ chức, chứa chấp, gá bạc sẽ truy cứu hình sự theo Điều 322 BLHS, với mức án cao nhất lên đến 10 năm tù.

Do đó, việc đánh bài cho vui ngày Tết chỉ thực sự an toàn pháp lý khi không có yếu tố ăn thua bằng tiền. Một khi đã có tiền bạc, đặc biệt là cho mượn nhà hoặc đứng ra tổ chức, thì rủi ro pháp lý là rất lớn và hoàn toàn có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự nghiêm khắc, chứ không dừng lại ở xử phạt hành chính.