Chống chế ‘quên mang giấy tờ xe’ bị CSGT xử phạt thế nào?

Khi Cảnh sát giao thông (CSGT) yêu cầu kiểm tra, tài xế phải xuất trình giấy tờ xe, bằng lái xe bản giấy hoặc thông tin đã tích hợp trên ứng dụng VNeID. Theo điểm b, khoản 1, điều 8, Thông tư 73/2024/TT-BCA, việc kiểm tra qua tài khoản định danh điện tử có giá trị tương đương bản giấy. Nếu tại thời điểm kiểm tra, tài xế không thể xuất trình được bằng bất cứ hình thức nào, lực lượng chức năng sẽ tiến hành xử lý theo quy trình tại hiện trường.

Mặc định lỗi “không có” và tạm giữ phương tiện

Căn cứ khoản 3, điều 48, Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168), khi người điều khiển phương tiện không xuất trình được giấy tờ, CSGT sẽ mặc định lập biên bản vi phạm hành chính về hành vi “không có giấy tờ”. 

Đi kèm với biên bản này là quyết định tạm giữ phương tiện theo quy định để ngăn chặn hành vi vi phạm và xác minh điều kiện tham gia giao thông của người lái. Như vậy, việc chống chế “quên mang giấy tờ” không giúp tài xế tránh được biên bản hay việc bị tạm giữ xe ngay tại chỗ.

Ranh giới giữa lỗi “không mang theo” và “không có” chỉ được phân định rõ ràng trong thời hạn hẹn giải quyết ghi trên biên bản. Đây là điểm quan trọng mà tài xế cần lưu ý. Nếu trong thời gian này, người vi phạm đến trụ sở công an xuất trình được giấy tờ hợp lệ hoặc hiển thị được thông tin trên VNeID, tính chất vụ việc sẽ thay đổi hoàn toàn.

Đối với xe cá nhân không kinh doanh vận tải, căn cứ điểm c, khoản 3, điều 48, Nghị định 168, nếu chứng minh được giấy tờ trong thời hạn hẹn, tài xế sẽ không bị phạt với lỗi “không có” và lỗi “không mang theo giấy tờ”. Đây là quy định mang tính nhân văn, tạo điều kiện cho những người thực sự sơ suất.

Đối với xe kinh doanh vận tải, căn cứ điểm b, khoản 3, điều 48, Nghị định 168, nếu tài xế xuất trình được giấy tờ trong thời hạn hẹn giải quyết, hành vi sẽ được chuyển đổi từ lỗi “không có” sang lỗi “không mang theo giấy tờ”. Lúc này, người có thẩm quyền chỉ ra quyết định xử phạt đối với người điều khiển về hành vi không mang theo giấy tờ với mức phạt nhẹ hơn, đồng thời không thực hiện xử phạt đối với chủ phương tiện về hành vi này.

Phân định rõ mức phạt “không có” và “quên mang theo”

Về mức phạt cụ thể, nếu quá thời hạn hẹn mà không chứng minh được, tài xế phải nộp phạt theo lỗi “không có giấy tờ”. Với xe ô tô, mức phạt cho hành vi không có Giấy phép lái xe (GPLX) từ 18 – 20 triệu đồng, căn cứ điểm b, khoản 9, điều 18. Với xe mô tô có dung tích xi-lanh đến 125 cm3, mức phạt 2 – 4 triệu đồng, căn cứ điểm a, khoản 5, điều 18. 

Riêng lỗi không có chứng nhận đăng ký xe (cà vẹt xe), cả ô tô và xe máy đều bị phạt 2 – 3 triệu đồng, căn cứ điểm a, khoản 4, điều 13 đối với ô tô và điểm a, khoản 2, điều 14 đối với xe máy.

Trong khi đó, nếu chứng minh được là “không mang theo” (áp dụng cho xe kinh doanh vận tải), mức phạt nhẹ hơn nhiều. Lỗi không mang theo GPLX đối với xe ô tô kinh doanh vận tải chỉ bị phạt 300.000 – 400.000 đồng (căn cứ điểm a, khoản 3, điều 18). Đối với lỗi không mang theo chứng nhận đăng ký xe, mức phạt tài xế điều khiển ô tô kinh doanh vận tải 300.000 – 400.000 đồng (căn cứ điểm b, khoản 3, điều 18).