Có nên cho trẻ ăn nem chua, dưa muối ngày Tết?

Trả lời:

Nem chua, dưa muối là hai món ăn phổ biến ở Việt Nam vào dịp Tết. Trong đó, nem chua được lên men truyền thống từ thịt nạc heo xay, da heo luộc thái sợi, tỏi, ớt, đường, muối. Dưa muối được chế biến bằng cách ngâm rau củ (như cải bẹ, dưa chuột, cà pháo…) vào dung dịch nước muối hoặc giấm để lên men tự nhiên. Những món ăn này có vị chua ngọt, kích thích vị giác, giúp trẻ ăn ngon miệng.

Theo kết quả của một nhóm nghiên cứu đến từ Đại học RMIT (Australia), nem chua chứa một hợp chất là Plantacyclin B21AG tạo ra từ vi khuẩn lactic. Chúng có tác dụng bảo quản hương vị, tiêu diệt vi khuẩn có hại như Listeria, Clostridium perfringens.

Dưa muối chứa nhiều vitamin, khoáng chất như vitamin C, folate, sắt, kali… giúp tăng cường miễn dịch, bảo vệ xương, thị lực. Trải qua quá trình lên men tự nhiên, dưa muối chứa nhiều lợi khuẩn probiotics hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng sức đề kháng.

Tuy nhiên, một số loại nem chua được chế biến theo phương pháp công nghiệp có thể chứa nhiều muối nitrite. Lượng muối này có thể được chuyển hóa từ nitrat tự nhiên qua quá trình lên men hoặc cho trực tiếp vào khi sản xuất để ngăn ngừa vi khuẩn Clostridium botulinum. Muối nitrite có thể làm oxy hóa hemoglobin từ dạng bình thường sang dạng methemoglobin, ảnh hưởng khả năng vận chuyển oxy trong máu đến các cơ quan. Cơ thể hấp thụ nhiều nitrite có thể dẫn đến Methemoglobinemia – tình trạng methemoglobin trong máu tăng cao khiến mô trong cơ thể không nhận đủ oxy, gây nguy hiểm.

Ước tính một đĩa dưa muối có thể chứa tới 2/3 lượng natri khuyến nghị mỗi ngày. Thói quen ăn mặn kéo dài làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong tương lai. Cơ thể hấp thụ quá nhiều natri gây thiếu hụt canxi, tăng nguy cơ thấp còi.

Nem chua, dưa muối đều là thực phẩm sống lên men, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng gây bệnh nếu không được xử lý, chế biến hay bảo quản đúng cách. Các mầm bệnh như Salmonella, E. coli, Campylobacter… có thể có trong nem chua, dưa muối, sản sinh độc tố và gây ngộ độc, rối loạn tiêu hóa khi ăn phải.

Phụ huynh không cho trẻ dưới một tuổi hoặc đang có các dấu hiệu rối loạn tiêu hóa như đau bụng, chướng bụng, tiêu chảy, nôn ói… ăn nem chua, dưa muối. Trẻ 1-3 tuổi có thể ăn với lượng nhỏ 10-15 g nem chua, 15-20 g dưa muối, tương đương 1-2 miếng nhỏ. Trẻ lớn hơn chỉ nên ăn tối đa 20-30 g nem chua, 30-40 g dưa muối.

Dưa muối nên được rửa lại bằng nước sạch để giảm lượng muối bề mặt. Phụ huynh lựa chọn nem chua, dưa muối có nguồn gốc rõ ràng. Nếu sau khi ăn, trẻ có dấu hiệu bất thường như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, khó thở, môi tím tái, li bì, sốt cao… phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện để được xử trí kịp thời.

BS.CKI Nguyễn Hữu Hiếu
Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM