Thu nhập hai vợ chồng tăng lên gần 50 triệu đồng
Bộ Xây dựng đang dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 100/2024 quy định chi tiết luật Nhà ở về phát triển và quản lý nhà ở xã hội.
Nội dung được quan tâm nhất là đề xuất nới điều kiện về thu nhập, qua đó mở rộng đối tượng được mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Theo quy định hiện hành, người độc thân có thu nhập không quá 20 triệu đồng/tháng, người độc thân nuôi con dưới tuổi thành niên không quá 30 triệu đồng/tháng, còn vợ chồng có tổng thu nhập không quá 40 triệu đồng/tháng được mua nhà ở xã hội.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho rằng quy định này đang trở thành rào cản khiến nhiều người không thể tiếp cận nhà ở xã hội.
Do vậy, cơ quan soạn thảo đề xuất nâng trần thu nhập. Cụ thể, người độc thân được mua nhà ở xã hội nếu có thu nhập không quá 25 triệu đồng/tháng. Người độc thân nuôi con nhỏ không quá 35 triệu đồng/tháng. Trường hợp đã kết hôn, tổng thu nhập của hai vợ chồng không quá 50 triệu đồng/tháng.
Bởi theo Bộ Xây dựng, giá nhà ở xã hội tại các đô thị lớn hiện dao động khoảng 15 – 30 triệu đồng/m2. Như vậy, với một căn hộ điển hình 70 m2, tổng giá trị vào khoảng 1,5 – 1,8 tỉ đồng.
Người dân trắng đêm xếp hàng nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội ở TP.Hà Nội
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Theo thông lệ quốc tế, chi phí nhà ở nên chiếm khoảng 30 – 35% thu nhập hộ gia đình. Với mức thu nhập 40 triệu đồng/tháng, một gia đình có thể dành khoảng 12 triệu đồng để trả tiền nhà.
Với mức tích lũy này, thời gian để sở hữu một căn nhà ở xã hội vào khoảng 10 – 12 năm, chưa tính lãi vay. Trong khi đó, nếu mua nhà ở thương mại với giá phổ biến 50 – 60 triệu đồng/m2, thời gian tích lũy có thể kéo dài đến 18 – 20 năm.
Ngoài ra, trong bối cảnh lương cơ sở và thu nhập chung có xu hướng tăng, nhiều người sẽ vượt ngưỡng thu nhập hiện hành và bị “loại” khỏi diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Đây cũng là lý do khiến Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh mức trần.
Cơ quan này cho biết đã nhận được nhiều kiến nghị từ địa phương, doanh nghiệp và người dân đề nghị nâng mức thu nhập để tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện cho người có thu nhập trung bình tiếp cận nhà ở xã hội.
Lo ngại cung không đủ cầu
Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, Đoàn luật sư TP.Hà Nội cho rằng, về nguyên tắc việc tăng mức thu nhập bình quân để được hưởng chính sách về nhà ở xã hội như dự thảo Nghị định sẽ mở rộng đối tượng được thụ hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội, đáp ứng tốt hơn nhu cầu về nhà ở của người dân.
Do đó, ông tán thành với dự thảo Nghị định với điều kiện cơ quan soạn thảo phải giải trình, làm rõ các cơ sở thực tiễn, cơ sở khoa học và tính khả thi trong bảo đảm thực hiện, tác động chính sách.
Thứ nhất, về cơ sở khoa học. Việc đặt ra mức trần thu nhập bằng bao nhiêu phải được tính toán trên cơ sở khoa học. Bởi thời gian qua, mức trần thu nhập liên tục được nới rộng, từ mức khoảng 11 triệu đồng/tháng với cá nhân tăng lên mức 15 triệu đồng/tháng, nay là mức 20 triệu đồng/tháng và đang đề xuất tiếp tục nâng lên mức 25 triệu đồng/tháng.
Như vậy, mức trần thu nhập để được Nhà nước hỗ trợ về nhà ở xã hội sẽ tăng 67% chỉ sau khoảng một năm rưỡi.
Thứ hai, về cơ sở thực tiễn và tính khả thi. Thời gian vừa qua, tại một số dự án nhà ở xã hội (đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM), khi chủ đầu tư mở bán sản phẩm thì thường xuyên xảy ra tình trạng nguồn cung không đáp ứng được nhu cầu. Tốc độ “nới cung” chưa theo kịp tốc độ “nới cầu” sẽ khiến việc cạnh tranh, “chạy đua” để nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội càng trở nên căng thẳng, gay gắt hơn trong thời gian tới nếu như phương án của dự thảo Nghị định được thông qua.
Hiện nay nguồn cung nhà ở xã hội chưa đáp ứng đủ nhu cầu nhà ở xã hội quá lớn, nhất là ở hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Từ đó, ông đề xuất Bộ Xây dựng tiếp tục nghiên cứu, làm rõ cơ sở thực tiễn của phương án lựa chọn. Đặc biệt, cần có số liệu khảo sát, thống kê xã hội học về số lượng những người, những cặp vợ chồng đáp ứng mức trần thu nhập theo phương án lựa chọn (bình quân 25 triệu đồng/tháng với cá nhân, 50 triệu đồng/tháng với cặp vợ chồng) mà có nhu cầu mua, đáp ứng điều kiện mua nhà ở xã hội để làm rõ hơn cơ sở thực tiễn của phương án lựa chọn.
Thứ 3, về tác động của chính sách, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng, nhóm người có thu nhập bình quân 25 triệu đồng/tháng thuộc nhóm trung lưu, đặc biệt nếu loại trừ 2 đô thị lớn nhất là Hà Nội, TP.HCM thì mức thu nhập bình quân 25 triệu đồng/tháng tương ứng với nhóm thu nhập khá cao tại 32 địa phương còn lại.
Do đó, nếu áp dụng nới “đại trà” mức trần thu nhập sẽ khiến cho đại bộ phận người dân tại 32 địa phương còn lại cơ bản sử dụng nhà ở xã hội (nếu có đủ nguồn cung), dẫn đến các dự án nhà ở thương mại sẽ gặp trở ngại trong việc bán sản phẩm, từ đó các dự án khu đô thị, nhà ở thương mại sẽ khó có khả năng triển khai thực hiện.
Không chỉ vậy Nhà nước cũng “thất thu” tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi ít dự án nhà ở thương mại được triển khai. Trong khi nguồn thu từ đất hiện nay vẫn chiếm tỷ trọng cao trong thu ngân sách của các địa phương, đặc biệt những địa phương có điều kiện hạ tầng còn nhiều khó khăn, kém ưu thế về phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch…
Do vậy, cần có đánh giá tác động của chính sách đối với nguồn thu ngân sách của các địa phương, đặc biệt trong bối cảnh Nhà nước đang đẩy mạnh đầu tư các dự án hạ tầng trọng điểm, cần tăng thu ngân sách để đáp ứng nhu cầu xây dựng hạ tầng.
Nguồn: https://thanhnien.vn/co-nen-noi-tran-thu-nhap-mua-nha-o-xa-hoi-len-50-trieu-dong-thang-185260402144011634.htm
