Có nên tắt máy ô tô ngay sau khi lái xe đường dài?

Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 vừa qua, nhiều cá nhân, gia đình sử dụng ô tô di chuyển đường dài để về quê ăn tết cũng như quay trở lại thành phố. Trong quá trình di chuyển, dễ nhận thấy không ít tài xế lái ô tô động cơ đốt trong khi ghé các trạm dừng chân trên cao tốc để nghỉ ngơi… thường có thói quen tắt máy ô tô ngay lập tức dù trước đó xe đã vận hành liên tục qua hàng trăm km với nhiều cung đường khác nhau như cao tốc, đèo dốc… Thao tác này ngay sau đó đã trở thành chủ đề tranh cãi trên một số hội nhóm người dùng ô tô động cơ đốt trong.

Phần lớn cho rằng, việc tắt động cơ ô tô ngay lập tức nhất là sau khi xe vừa vận hành liên tục suốt hành trình hàng trăm km là điều không nên, nhất là với ô tô dùng động cơ tăng áp. Bởi, thói quen này vô tình sẽ làm ngắt quá trình làm mát, giải nhiệt của động cơ cũng như một số chi tiết trên xe. Dần dần, sẽ ảnh hưởng đến tuổi thọ động cơ và một số chi tiết cơ khí. Thay vào đó, nên để động cơ hoạt động không tải một vài phút, rồi tắt máy. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, một số người dùng ô tô cho rằng, với ô tô hiện đại ngày ngày, hệ thống làm mát, tản nhiệt đã được thiết kế để tối ưu với mọi điều kiện sử dụng, nên không thực sự cần thiết.

Liên quan đến vấn đề này, theo anh Trần Văn Thu, kỹ thuật viên của một garage ô tô tại TP.HCM, hệ thống làm mát, giải nhiệt trên nhiều mẫu ô tô hiện nay đã được cải tiến, nâng cấp so với xe đời cũ, tuy nhiên việc tắt máy ngay lập tức sau khi dừng xe là điều không nên, đặc biệt với ô tô động cơ xăng, dầu có hệ thống tăng áp.

“Khi ô tô vận hành liên tục trên cao tốc hoặc chở nặng… động cơ, hệ thống làm mát, tăng áp (nếu có) đều hoạt động ở cường độ cao. Dù kim nhiệt độ trên bảng đồng hồ đã ổn định, nhưng thực tế nhiều chi tiết bên trong vẫn còn mức nhiệt lớn. Nếu tắt máy ngay, hệ thống bơm nước làm mát và bơm dầu bôi trơn sẽ ngừng hoạt động tức thì. Điều này có thể khiến nhiệt lượng tích tụ trong khoang động cơ không được phân tán đều, ở một số bộ phận”, anh Thu chia sẻ thêm.

Đặc biệt, với ô tô dùng động cơ tăng áp, theo anh Thu việc tắt máy ngay sau khi vận hành tốc độ cao suốt hành trình dài có thể ảnh hưởng đến cụm tăng áp. Bởi hệ thống tăng áp (turbo) hoạt động dựa trên dòng khí xả nhiệt độ cao, quay với tốc độ hàng chục nghìn vòng/phút. Nếu tắt máy đột ngột khi turbo còn quay nhanh và chưa kịp hạ nhiệt, dầu bôi trơn trong cụm này có thể bị “cháy cục bộ”, lâu dài gây đóng cặn, giảm tuổi thọ.

Do đó, để đảm bảo rằng động cơ tăng áp được bôi trơn hoàn toàn, tản nhiệt tốt và không có bất kỳ khói độc hại nào, các tài xế cần để xe chạy không tải một lúc trước khi tắt máy. Thực tế, nhiều mẫu ô tô hiện đại đã được tối ưu hệ thống làm mát và vật liệu chịu nhiệt tốt hơn, nhưng thói quen để động cơ chạy không tải thêm một khoảng thời gian ngắn trước khi tắt máy vẫn được một số nhà sản xuất ô tô như Ford khuyến nghị.

Theo các kỹ thuật viên, sau khi lái xe qua những hành trình dài hoặc vừa leo đèo, chở nặng… tài xế nên để xe nổ máy không tải khoảng 1 – 2 phút trước khi tắt. Khoảng thời gian này đủ để dầu bôi trơn tiếp tục lưu thông, làm mát các chi tiết ma sát, hệ thống tăng áp (nếu có) giảm tốc hạ nhiệt dần và nhiệt lượng trong khoang động cơ được cân bằng. Thói quen này sẽ góp phần bảo vệ động cơ, giảm nguy cơ hư hỏng và tiết kiệm chi phí sửa chữa về lâu dài.

Tuy nhiên, trong trường hợp ô tô chỉ di chuyển quãng ngắn trong đô thị, không cần thiết phải chờ đợi lâu trước khi tắt máy.