Công bố Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện có nhiều cơ quan báo chí trực thuộc

(PLO)- Cùng với Luật Báo chí 2025, 11 luật khác được Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV thông qua hồi cuối năm 2025 đã chính thức được công bố.

Sáng 7-1, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức công bố 12 luật, pháp lệnh được Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV thông qua, trong đó có Luật Báo chí.

Giới thiệu về luật này, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Trịnh Thị Thủy cho biết Luật được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10-12-2025 với sự đồng thuận cao, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026.

Tuy nhiên, một số quy định sẽ áp dụng sớm hơn. Cụ thể, quy định người làm việc tại tạp chí khoa học không thuộc đối tượng xét cấp thẻ nhà báo và thời hạn sử dụng thẻ nhà báo sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1. Trong khi đó, quy định điều kiện xét cấp thẻ lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1-2027.

Cấm lạm dụng báo chí xâm phạm lợi ích quốc gia

Theo Thứ trưởng Thủy, Luật Báo chí 2025 bảo đảm các nguyên tắc lãnh đạo của Đảng, là nhấn mạnh báo chí là “phương tiện thông tin, công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước”, đồng thời là “diễn đàn của nhân dân”. Báo chí phải hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, trong khuôn khổ pháp luật, phát triển song hành với quản lý chặt chẽ.

Đặc biệt, luật đảm bảo quyền tự do báo chí và tự do ngôn luận trên báo chí của công dân theo Hiến pháp nhưng nghiêm cấm lạm dụng để xâm phạm lợi ích quốc gia, quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Quan điểm đổi mới pháp luật hướng tới tính ổn định, đơn giản, linh hoạt, đồng bộ với hệ thống pháp luật, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội Việt Nam. Mục tiêu lớn là xây dựng nền báo chí “chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại” theo định hướng Đại hội XIII của Đảng, tháo gỡ nút thắt từ Luật Báo chí 2016, giúp báo chí Việt Nam – với bề dày hơn 100 năm tiếp tục phát triển mạnh mẽ.

Luật này nhấn mạnh báo chí là “báo chí cách mạng” và quy định rõ hơn về quyền yêu cầu cải chính trên báo chí, bảo vệ quyền tự do ngôn luận.

Nguồn thu mới cho báo chí

Luật bổ sung quy định về nguồn thu mới của cơ quan báo chí từ bán quyền đọc, nghe, xem và cho phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; thu từ hoạt động tài chính và phần vốn góp vào doanh nghiệp (nếu có); thu từ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công được giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu; từ thực hiện nhiệm vụ, chương trình, đề án, dự án do cấp có thẩm quyền giao, phê duyệt hay từ người có nhu cầu đăng bài nghiên cứu khoa học.

Cùng với đó, Luật cũng sửa đổi, bổ sung quy định cơ quan phát thanh, truyền hình được xuất khẩu nội dung phát thanh, truyền hình và cơ quan báo chí được nhập khẩu báo chí in. Chính phủ được giao quy định điều kiện cấp phép cơ sở kinh doanh dịch vụ phát hành báo chí nhập khẩu, đảm bảo minh bạch, thúc đẩy các cơ quan báo chí, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ phát hành báo chí nhập khẩu.

Đồng thời, Luật đã bổ sung quy định cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, trừ nội dung về thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Các phương thức Nhà nước giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu và hỗ trợ cước vận chuyển, chi phí đăng tải, truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa, truyền thông chính sách và các nhiệm vụ trọng yếu khác… luật cũng giao cho Thủ tướng ban hành Quyết định để thi hành.

Mở rộng không gian hoạt động của báo chí

Luật bổ sung các quy định về cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc; có cơ chế đặc thù về tài chính; được thành lập phù hợp với Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình thuộc tỉnh ủy, thành ủy có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí. Cơ quan tạp chí khoa học được xuất bản nhiều tạp chí khoa học, góp phần đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.

Luật mở rộng không gian hoạt động cho cơ quan báo chí, đó là việc xuất bản báo chí trên không gian mạng. Theo đó đã quy định kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng, nội dung báo chí hoàn chỉnh của nền tảng số báo chí quốc gia là sản phẩm báo chí.

Bổ sung quy định Nhà nước đầu tư nền tảng số báo chí quốc gia, hạ tầng dữ liệu báo chí số và phát triển nguồn nhân lực để thúc đẩy chuyển đổi số báo chí; cơ quan báo chí ngoài đăng, phát nội dung báo chí còn được tích hợp hoạt động dịch vụ trực tuyến trên báo chí và giao Chính phủ quy định chi tiết, cũng là nội dung mới của Luật.

Luật còn có các quy định mới nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động báo chí, đảm bảo hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước về báo chí. Chẳng hạn như bổ sung một hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến hoạt động thông tin đối ngoại, đó là thông tin ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế, uy tín, hình ảnh Việt Nam; gây phương hại đến quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế giữa Việt Nam và các nước, các đối tác.

Luật giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí đối với các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp để quản lý chặt chẽ hoạt động tạp chí thuộc tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động.