Công đoàn chuẩn bị đề xuất phương án tăng lương tối thiểu vùng

Tổng LĐLĐ Việt Nam vừa ban hành kế hoạch tổ chức các hoạt động tham gia Hội đồng Tiền lương quốc gia năm 2026, trong đó đáng chú ý là việc xây dựng phương án đề xuất điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng.

Theo kế hoạch, từ tháng 2 – tháng 5, Tổng LĐLĐ Việt Nam sẽ tổ chức khảo sát, đánh giá tình hình lao động, tiền lương, thu nhập, chi tiêu và đời sống của người lao động tại các doanh nghiệp trong năm 2025. Trên cơ sở đó, cơ quan này sẽ xây dựng báo cáo tổng hợp và hoàn thiện phương án đề xuất điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng theo tháng và theo giờ.

Phương án điều chỉnh dự kiến được xây dựng và trình trong tháng 5 – tháng 6, phục vụ quá trình đàm phán tại Hội đồng Tiền lương quốc gia.

Trong quá trình xây dựng phương án, công đoàn sẽ tổ chức hội nghị lấy ý kiến cán bộ công đoàn, người lao động về tình hình thực hiện Nghị định 74/2024/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.

Đồng thời, sẽ có 3 cuộc họp kỹ thuật về phương án điều chỉnh lương tối thiểu vùng năm 2026, diễn ra từ tháng 4 – tháng 7. Các nội dung này do Ban Quan hệ lao động chủ trì, phối hợp cùng ban, ngành và công đoàn các địa phương, ngành.

Việc tham gia các phiên họp chính thức của Hội đồng Tiền lương quốc gia và lấy ý kiến trong hệ thống công đoàn sẽ được triển khai từ tháng 2 – tháng 9 theo chương trình chung.

Theo bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó trưởng ban Quan hệ lao động, việc công đoàn chủ động phát hiện vấn đề, phối hợp kịp thời với chính quyền và doanh nghiệp sẽ giúp chính sách đi trước một bước, hạn chế phát sinh tranh chấp, góp phần ổn định quan hệ lao động.

Trong bối cảnh sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính, bà Ngân lưu ý các địa phương cần rà soát kỹ việc phân vùng lương tối thiểu, tránh chênh lệch quá lớn giữa các khu vực.

Tăng vai trò công đoàn trong xây dựng chính sách

Liên quan nội dung này, ông Lê Văn Hòa, Phó chủ tịch LĐLĐ TP.HCM, đề xuất khung pháp lý về phân vùng lương tối thiểu cần quy định rõ nguyên tắc: địa bàn giáp ranh vùng I không được chênh quá một phân vùng lương. Đối với địa bàn hải đảo hoặc nơi có chi phí sinh hoạt đặc biệt cao, cần nghiên cứu cơ chế vùng lương đặc thù.

Ngoài ra, cần có điều khoản chuyển tiếp đối với các khu công nghiệp, khu chế xuất có thay đổi lớn về phân vùng sau sắp xếp hành chính, nhằm tránh gây áp lực đột ngột cho doanh nghiệp.

Ông Hòa đề xuất thể chế hóa mạnh mẽ hơn vai trò của tổ chức đại diện người lao động. Theo đó, cần quy định bắt buộc tham vấn Tổng LĐLĐ Việt Nam và LĐLĐ các tỉnh, thành phố trong quá trình xây dựng, sửa đổi chính sách lương tối thiểu; đồng thời có thể thí điểm cơ chế Hội đồng tiền lương vùng hoặc tại đô thị đặc biệt, với sự tham gia thường trực của công đoàn địa phương.

Bên cạnh đó, công đoàn cũng nhấn mạnh cần tăng cường truyền thông để người lao động và doanh nghiệp hiểu đúng về lương tối thiểu là mức thấp nhất làm căn cứ thỏa thuận tiền lương, còn việc điều chỉnh phân vùng là căn cứ quản lý nhà nước, không đồng nghĩa bắt buộc doanh nghiệp phải tăng lương đồng loạt cho toàn bộ lao động theo cùng tỷ lệ.

Theo đại diện công đoàn, khi tổ chức công đoàn chủ động đề xuất trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, lập luận vững chắc và đồng thời lắng nghe tiếng nói của doanh nghiệp, việc hoàn thiện chính sách tiền lương tối thiểu sẽ bảo đảm hài hòa lợi ích các bên, góp phần ổn định môi trường đầu tư, kinh doanh và bảo vệ tốt hơn quyền lợi người lao động.

Trước đó, trên cơ sở khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia, ngày 10.11.2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 293/2025/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, có hiệu lực từ ngày 1.1.2026.

Theo đó, mức lương tối thiểu vùng tăng từ 250.000 – 350.000 đồng/tháng (tương ứng tỷ lệ bình quân 7,2%) so với mức lương tối thiểu hiện hành.

Ông Ngọ Duy Hiểu, Phó chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, Phó chủ tịch Hội đồng Tiền lương quốc gia, cho rằng, mức đề xuất lương tối thiểu vùng tăng 7,2% đáp ứng được mong muốn của đoàn viên và người lao động cả nước, đồng thời cũng thể hiện tinh thần chia sẻ với những khó khăn của doanh nghiệp. 

Đây là mức lương tham khảo trước hết dành cho đối tượng là người lao động thuộc nhóm hưởng mức lương tối thiểu và nhóm khác cũng có thể được tham khảo để xây dựng mức lương.