Công nghệ nào giúp Mỹ vô hiệu hóa phòng không Venezuela chỉ trong vài giờ?

Với việc huy động hơn 150 máy bay các loại, từ tiêm kích tàng hình, máy bay ném bom, trực thăng vũ trang cho tới drone trinh sát và vệ tinh, Mỹ đã kiểm soát hoàn toàn không phận Venezuela, vô hiệu hóa hệ thống phòng không và tạo điều kiện để lực lượng đặc nhiệm hoàn tất nhiệm vụ trong thời gian ngắn.

Hệ thống khí tài đa tầng

Trọng tâm của chiến dịch là việc Mỹ nhanh chóng giành quyền kiểm soát không phận Caracas và các khu vực trọng yếu trước khi lực lượng mặt đất tiếp cận mục tiêu. Để làm được điều này, Washington đã triển khai những khí tài hiện đại nhất trong kho vũ khí không quân của mình.

Theo Hãng tin Reuters, các tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II và F-22 Raptor được sử dụng để áp đảo bầu trời, hạn chế tối đa khả năng phát hiện và phản ứng của lực lượng phòng không Venezuela.

Song song đó, các tiêm kích Boeing F/A-18E/F Super Hornet của Hải quân Mỹ cũng được triển khai như lực lượng tấn công chủ lực, sẵn sàng yểm trợ cho các đơn vị đặc nhiệm và trực thăng trong giai đoạn đột nhập và rút lui.

Ở tầng tấn công tầm xa, Mỹ sử dụng các máy bay ném bom siêu thanh B-1B Lancer, có khả năng phóng vũ khí dẫn đường chính xác từ ngoài tầm với của hệ thống phòng không mặt đất. Các phi vụ này được hỗ trợ bởi máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker, cho phép tiêm kích và máy bay ném bom duy trì hoạt động liên tục trong nhiều giờ.

Cùng lúc, một lực lượng lớn trực thăng được huy động cho giai đoạn then chốt của chiến dịch, bao gồm MH-60L Direct Action Penetrator – loại trực thăng tấn công chuyên dụng được trang bị hệ thống vũ khí tiên tiến – cùng trực thăng hạng nhẹ Boeing Little Bird M/AH-6M và trực thăng vận tải hạng nặng Boeing CH-47 Chinook.

Trực thăng tấn công AH-64 Apache, trang bị tên lửa Hellfire và pháo xích 30mm, cũng được sẻ dụng nhằm cung cấp hỏa lực yểm trợ tầm gần trong giai đoạn rút lui.

Công nghệ mới và năng lực trinh sát 

Nếu hệ thống khí tài đa tầng giúp Mỹ áp đảo về hỏa lực thì tác chiến điện tử và năng lực trinh sát chỉ huy chính là yếu tố quyết định giúp chiến dịch diễn ra nhanh gọn và ít rủi ro.

Điểm nhấn quan trọng nhất của chiến dịch nằm ở sự xuất hiện của Boeing EA-18G Growler – dòng máy bay được xem là trụ cột của năng lực tác chiến điện tử Mỹ. Đây là loại máy bay chuyên gây nhiễu và đánh lừa radar, có khả năng làm tê liệt hệ thống phòng không và thông tin liên lạc của đối phương mà không cần sử dụng hỏa lực trực tiếp.

Growler đã “dội” lượng lớn tín hiệu điện tử vào các hệ thống radar cũ của Venezuela, khiến các đơn vị phòng không gần như rơi vào tình trạng mù thông tin, không thể xác định đâu là mục tiêu thật.

Ngoài ra, Growler còn mang theo tên lửa chống bức xạ, cho phép trực tiếp phá hủy các radar chủ chốt nếu cần thiết. Trong bối cảnh Venezuela chủ yếu dựa vào các hệ thống phòng không và radar cũ có nguồn gốc từ Liên Xô và Trung Quốc, hiệu quả của tác chiến điện tử Mỹ càng trở nên rõ rệt, báo Wall Street Journal nhận định.

Song song với gây nhiễu và áp chế phòng không, Mỹ cũng triển khai mạng lưới trinh sát dày đặc để bảo đảm mọi diễn biến trên mặt đất và trên không đều nằm trong tầm kiểm soát.

Máy bay cảnh báo sớm E-2D Advanced Hawkeye đóng vai trò quản lý trận địa, theo dõi mối đe dọa và điều phối các đơn vị không quân.

Drone tàng hình RQ-170 Sentinel – từng được sử dụng trong chiến dịch truy tìm Osama bin Laden – tiến hành trinh sát bí mật, trong khi các vệ tinh và drone khác cung cấp dữ liệu tình báo theo thời gian thực cho các chỉ huy mặt đất.

Các nguồn tin quân sự cho biết trước khi chiến dịch bắt đầu, Mỹ đã tạo ra một “hành lang an toàn” trên không, bảo đảm máy bay có thể ra vào không phận Venezuela mà không gặp cản trở. Đây là mô hình từng được Washington áp dụng trong chiến dịch tấn công Iran vào tháng 6, và được xem là biểu hiện rõ nét cho khả năng kiểm soát phổ điện từ – một yếu tố ngày càng quan trọng trong chiến tranh hiện đại.

Chiến dịch tập kích Venezuela vì thế không chỉ là một sự kiện chính trị gây tranh cãi, mà còn là minh chứng cho cách Mỹ chuyển hướng trong các chiến dịch quân sự tương lai: ưu tiên kiểm soát thông tin, không phận và phổ điện từ trước khi sử dụng lực lượng mặt đất.

Tại sao là Venezuela và tại sao lúc này?

Đằng sau cuộc tấn công quân sự của Mỹ vào Venezuela vào rạng sáng 3-1-2026 (giờ địa phương) là tham vọng kiểm soát nguồn dầu mỏ chiến lược và khôi phục vị thế bá chủ tại Tây bán cầu của Washington.