Công nghệ tự lái không phải chịu trách nhiệm thay cho tài xế

Công nghệ lái xe tự động ngày càng hoàn thiện và tạo được niềm tin từ người dùng. Tuy vậy, bất chấp những tiến bộ công nghệ, Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc đưa ra phán quyết mang tính pháp lý. Phán quyết cho biết dù công nghệ có tốt đến đâu, người ngồi sau vô-lăng vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất cho mọi tình huống xảy ra trong khi lái xe. Phán quyết này được dự báo tạo ra những tác động sâu rộng trên toàn thị trường xe thông minh.

Theo đó, việc kích hoạt các tính năng hỗ trợ không đồng nghĩa với chuyển giao vai trò người điều khiển cho hệ thống máy tính. Thay vào đó, người kích hoạt hệ thống được xác định là chủ thể vận hành và phải chịu toàn bộ trách nhiệm về an toàn.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao (ADAS) đang trở thành trang bị tiêu chuẩn trên thị trường xe điện và xe công nghệ tại Trung Quốc. Nhà chức trách cảnh báo tình trạng nhiều tài xế phó mặc hoàn toàn cho công nghệ sau khi bật chế độ tự động lái, dẫn đến các hành vi nguy hiểm như sử dụng điện thoại, ngủ gật hoặc không chú ý đến đường đi.

Hướng dẫn cũng nhắm vào các thiết bị được gọi là “phụ kiện lái xe thông minh”, những công cụ cho phép tài xế đánh lừa hệ thống giám sát để hệ thống lầm tưởng rằng tài xế đang tập trung lái xe. Phán quyết đã chấm dứt mọi tranh cãi về mặt trách nhiệm, bất kể tài xế có sử dụng thiết bị gian lận hay không, chỉ cần ngồi vào ghế lái, họ phải có nghĩa vụ đảm bảo xe vận hành an toàn trong mọi môi trường.

Đáng chú ý, quyết định này tương đồng với nhiều phán quyết của các tòa án Mỹ trước đó. Đã có nhiều cá nhân kiện Tesla, chỉ trích cách mà CEO cũng như hãng đã quảng bá tính năng lái bán tự động (Autopilot) và chế độ tự lái hoàn toàn (Full Self-Driving) suốt nhiều năm qua.

Tuy nhiên trong phần lớn các trường hợp, Tesla đều thắng kiện nhờ lập luận rằng tài xế mới là người phải chịu trách nhiệm giám sát xe và các tính năng tự hành. Dù một phán quyết tại Florida vào năm 2025 đã bất lợi cho Tesla nhưng vụ việc vẫn đang trong quá trình kháng cáo.

Những động thái của chính phủ Trung Quốc có thể tạo ra hiệu ứng lan rộng ra toàn cầu. Việc quốc gia tỷ dân gần đây ban hành lệnh cấm tay nắm cửa dạng ẩn và vô-lăng dạng khuyết, cùng với quyết định sắp tới có thể buộc các hãng xe phải sử dụng nút bấm vật lý thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào màn hình cảm ứng, gần như sẽ ảnh hưởng đến xu hướng thiết kế ôtô trên toàn thế giới.

Minh Quân (theo Autohome, Carscoops)