Cú trượt dài vào vòng lao lý của các BLV Xôi Lạc TV

Liên quan đường dây tội phạm sử dụng công nghệ cao trên nền tảng “Xôi Lạc TV”, Công an tỉnh Hưng Yên đã tống đạt quyết định khởi tố 38 bị can về nhiều tội danh, trong đó có những cái tên bình luận viên (BLV) nổi tiếng với người xem như Người Thỏ, Người Dơi, Người Rơm hay Batman… 

Từ bóng đá “lậu”, những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng khác dần hình thành, trong đó nổi cộm là việc quảng cáo, hướng dẫn người xem tham gia cá cược bất hợp pháp. Giờ đây, cú trượt dài đó dẫn các bình luận viên và cả ekip tới vòng lao lý, nơi họ phải đối mặt với những chế tài xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật. 

Các bị can trong vụ án (Ảnh: Công an Hưng Yên).

Không chỉ là xâm phạm quyền tác giả

Luật sư Dương Đức Thắng (Giám đốc Công ty Luật Đức Trí Tín, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhìn nhận việc lực lượng chức năng “đánh sập” hệ thống Xôi Lạc TV có thể mang tới nhiều cảm xúc trái chiều, song có một điều không thể thay đổi, rằng mọi công dân đều phải sống và làm việc trên tinh thần thượng tôn pháp luật. Phát sóng lậu, cá cược hay tổ chức cá cược đều là những hành vi bị nghiêm cấm và cần bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. 

Phân tích dưới góc độ pháp lý, luật sư cho biết Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 quy định Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan là hành vi bao gồm các hành động sao chép và phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình mà chưa được sự cho phép của chủ thể quyền tác giả, thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên hoặc gây thiệt hại cho chủ thể sở hữu quyền tác giả từ 100 triệu đồng trở lên. 

Trong vụ việc này, dù hoạt động tiếp sóng “lậu” các giải thể thao được thực hiện trực tiếp bởi ekip phía sau còn bình luận viên (BLV) chỉ là người bình luận nhưng cần nhìn nhận thẳng vào bản chất của vấn đề, rằng đây là hoạt động bất hợp pháp và được hoạt động có quy mô, tổ chức, phân tách trách nhiệm, chuyên môn hóa công việc rõ ràng dưới sự chỉ đạo, điều hành của những người cầm đầu là P.N.D. (47 tuổi) và N.C.Đ. (33 tuổi, cùng ở Hà Nội).

Trong đó, mỗi bị can là một mắt xích vận hành hệ thống, với mục đích thu lợi bất chính từ hoạt động xâm phạm quyền tác giả. Đối với các bình luận viên, họ cũng có thể bị coi là những mắt xích trong đường dây và phải chịu trách nhiệm pháp lý về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.

Với các tình tiết định khung có thể áp dụng như phạm tội có tổ chức, từ 2 lần trở lên hay thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, khung hình phạt có thể áp dụng là phạt tiền từ 300 triệu đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Công an bắt giữ các đối tượng trong vụ án (Ảnh: A05).

Đối với hoạt động Đánh bạc và Tổ chức đánh bạc, thông tin từ cơ quan chức năng thể hiện ngoài việc sở hữu các trang website xem bóng đá “lậu” như Xoilactv, Thapcamtv hay Cakeotv, các đối tượng đứng đầu đường dây còn liên quan tới việc vận hành các trang website liên quan tới cá độ bóng đá như 8XBET, Hbet hay Lu88… Đây là những trang web thường xuyên được BLV quảng cáo trong các trận đấu. 

Với kinh nghiệm của người từng làm việc trong các cơ quan tiến hành tố tụng, luật sư Thắng nhìn nhận hành vi của các BLV có thể không mang tính chất quảng cáo đơn thuần. Cơ quan điều tra sẽ tập trung làm rõ động cơ, mục đích của hoạt động quảng cáo cá độ nêu trên. 

Nếu có cơ sở cho thấy việc quảng cáo được thực hiện dưới sự chỉ đạo của các đối tượng quản lý, vận hành website cá cược nhằm mục đích lôi kéo người xem tham gia các hoạt động cá cược bất hợp pháp, các BLV có thể bị xem xét thêm trách nhiệm về hành vi Tổ chức đánh bạc với vai trò đồng phạm. 

Theo Điều 322 Bộ luật Hình sự 2015, khung hình phạt có thể áp dụng cho tội Tổ chức đánh bạc với tình tiết định khung sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội là 5-10 năm tù. 

Ngoài ra, nếu các BLV trực tiếp tham gia hoạt động cá độ thông qua việc “vào kèo” và tổng số tiền cá cược ở mức từ 5 triệu đồng trở lên, họ còn có thể bị xử lý về tội Đánh bạc theo Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015. Mức phạt có thể áp dụng là 3-7 năm tù.

Phòng thu của BLV Người Thỏ (Ảnh: A05).

Cũng theo dõi vụ việc, luật sư Hoàng Trọng Giáp (Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng trách nhiệm của các BLV phụ thuộc vào mức độ nhận thức và tham gia vào hoạt động phạm tội.

“Nếu BLV biết rõ website phát sóng lậu, tham gia quảng bá hoặc kêu gọi người xem tham gia cá cược, hoặc hưởng lợi từ doanh thu cá cược, họ có thể bị coi là đồng phạm của tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan và Tổ chức đánh bạc theo Điều 17 Bộ luật Hình sự 2015 với vai trò người giúp sức. Ngoài ra, các cá nhân khác như người vận hành kỹ thuật hay quản trị nội dung cũng có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về cùng tội danh”, luật sư bình luận. 

Các đơn vị quảng cáo trên website lậu có phải chịu trách nhiệm?

Liên quan tới vụ việc, một vấn đề khác được nhiều người quan tâm là ngoài các nền tảng cá cược bất hợp pháp, trên các website lậu còn có các tổ chức, cá nhân khác tham gia quảng cáo. Vậy những tổ chức, cá nhân này có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý hay không? 

Bình luận dưới góc độ pháp lý, luật sư Giáp cho rằng đối với các website lậu, nguồn thu thường đến từ hoạt động quảng cáo trực tuyến. Nếu cá nhân, tổ chức đăng ký quảng cáo biết rõ website hoạt động bất hợp pháp nhưng vẫn ký hợp đồng quảng cáo hoặc tài trợ, đây có thể được coi là hành vi tạo điều kiện vật chất cho hoạt động phạm pháp. Do đó, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét, xác định các đơn vị, cá nhân liên quan là đồng phạm giúp sức.

Tuy nhiên, việc xác minh sẽ được thực hiện với mức độ cẩn trọng tối đa, trong đó tập trung phân loại để xác định đúng người, đúng hành vi. Nếu trực tiếp quảng cáo, tạo nguồn thu cho website lậu thì có thể bị xem xét vai trò đồng phạm còn nếu cá nhân, đơn vị quảng cáo được đặt thông qua mạng quảng cáo trung gian và doanh nghiệp không biết hoặc không thể biết website hoạt động bất hợp pháp thì không bị truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng sẽ phải gỡ bỏ quảng cáo, đồng thời có thể bị xử phạt hành chính nếu vi phạm quy định về quảng cáo.