Cửa biển Lý Hòa ở Quảng Trị bị cát lấp kín

Cửa biển Lý Hòa là một trong 5 cửa sông chính ở phía bắc tỉnh Quảng Trị, giữ vai trò cửa ngõ ra biển của hàng trăm tàu thuyền ngư dân vùng bãi ngang xã Đông Trạch. Những năm gần đây, khu vực này thường xuyên bị bồi lấp, nghiêm trọng nhất vào đầu năm 2026 khi không khí lạnh tăng cường, biển động mạnh, sóng lớn dồn cát lấp kín cửa sông, khiến nước từ thượng lưu không thể thoát ra biển.

Ông Trần Đình Long, người dân thôn Nam Đức, xã Đông Trạch, cho biết tình trạng bồi lấp đã kéo dài nhiều năm. Trước năm 2000, tàu có công suất lớn vẫn có thể ra vào cửa sông, nhưng sau đó cát bồi lấp ngày càng nghiêm trọng, lòng sông cạn dần. Hiện nhiều tàu cá phải neo đậu tại âu thuyền Thanh Khê, cách khoảng 6 km, hoặc tại phường Đồng Hới, cách khoảng 20 km.

Cửa sông ở Quảng Trị bị cát lấp kín

Theo ông Long, hằng năm từ khoảng tháng 11 đến tháng 6 năm sau, cửa sông bị bồi lấp nặng, có thời điểm người dân có thể lội bộ qua cửa biển. Chính quyền địa phương nhiều lần tổ chức nạo vét, đào lối thoát nhưng chỉ duy trì được thời gian ngắn rồi tiếp tục bị lấp. Đầu năm 2026, cửa sông bị cát bịt kín hoàn toàn, dòng chảy gần như ngưng trệ.

Thống kê của xã Đông Trạch cho thấy địa phương hiện có 212 tàu cá dài 6-12 m và 103 tàu cá dài dưới 6 m. Do cửa biển bị bồi lấp, tàu cá không thể ra vào, một số ngư dân phải thuê máy cẩu để đưa tàu vượt qua doi cát ra khơi khai thác hải sản.

Việc cửa biển bịt kín cũng khiến nước thượng lưu không tiêu thoát được, gây ngập úng khoảng 50 ha lúa vụ Đông Xuân 2025-2026. Ngoài ra, khoảng 20 ha đất lúa tại các thôn thuộc xã Đông Trạch cũ chưa thể gieo sạ do nước ngập, gần 200 ha diện tích nuôi trồng thủy sản mặn lợ trong giai đoạn xử lý ao hồ bị ảnh hưởng bởi nguồn nước tù đọng.

Trước tình trạng trên, chính quyền xã Đông Trạch đã huy động lực lượng, phương tiện đào một cửa biển tạm, cắt qua cồn cát nối sông Lý Hòa với biển. Hàng nghìn m3 cát được đào bới, tạo cửa biển dài khoảng 100 m, rộng 30 m nhằm khơi thông dòng chảy, kịp thời tiêu úng cho ruộng đồng.

Tuy nhiên theo người dân, cửa đào mới chủ yếu giúp thoát nước, còn tàu thuyền ra vào vẫn phụ thuộc thủy triều. Dòng nước chảy xiết qua cửa tạm khiến việc ra khơi gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn rủi ro khi biển động.

Chủ tịch xã Đông Trạch Võ Hải Quân cho biết việc đào cửa biển chỉ là giải pháp tình thế để tiêu úng và tạo điều kiện tạm thời cho tàu thuyền ra khơi. Sau một mùa biển động, cửa biển mới đào có thể tiếp tục bị cát bồi lấp.

Xã Đông Trạch đã báo cáo UBND tỉnh Quảng Trị và các sở, ngành liên quan, đề nghị kiểm tra, đánh giá hiện trạng cửa biển Lý Hòa, xem xét bố trí kinh phí xây dựng hệ thống kè bờ và cống tháo lũ kết hợp luồng thông thuyền, nhằm ổn định lâu dài dòng chảy, bảo đảm sinh kế cho người dân ven biển.

Đắc Thành