Thị trường điện ảnh Việt trong dịp Tết Nguyên đán tiếp tục chịu tác động tiêu cực từ tình trạng khán giả quay lén phim trong rạp rồi đăng tải, chia sẻ trái phép trên mạng xã hội.
Vào sáng 21/2 (mùng 5 Tết), tức là sau 4 ngày Thỏ ơi chính thức khởi chiếu, Trấn Thành đã đăng tải bài viết kêu gọi khán giả không tiết lộ nội dung phim khi tác phẩm đang chiếu rạp.
Nam nghệ sĩ bày tỏ sự lo lắng trước tình trạng một số người đăng tải đoạn kết, các tình tiết quan trọng của phim hoặc quay lén trong rạp rồi chia sẻ lên mạng xã hội.
Anh viết: “Nghề làm phim luôn gặp nhiều khó khăn và phải tốn công sức của rất nhiều người mới ra được một bộ phim may mắn được bà con yêu thương.
Tôi xin mọi người đừng đăng cái kết phim, những đoạn tình tiết quan trọng hay quay lén trong rạp mà tội chúng tôi. Xin hãy dành sự tinh khôi cho những khán giả chưa vào rạp để họ có trải nghiệm trọn vẹn nhất. Xin hãy thương cho công sức lao động của rất nhiều con người trong một bộ phim”.
Đại diện nhà phát hành phim Thỏ ơi cũng phải phát thông báo về tình trạng quay lén, phát tán trái phép tác phẩm trên mạng xã hội.
Đại diện nhà phát hành nhấn mạnh, hành vi quay hoặc đăng tải bộ phim dưới bất kỳ hình thức trực tiếp hay gián tiếp nào đều là vi phạm pháp luật, xâm phạm nghiêm trọng đến quyền tác giả và quyền liên quan, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của nhà sản xuất, nhà phát hành cũng như toàn bộ ê-kíp sáng tạo.
Trao đổi với phóng viên Dân trí sáng 26/2 về việc vấn nạn quay lén, phát tán phim chiếu rạp tràn lan trên mạng đến nay vẫn không được xử lý triệt để, ông Đặng Trần Cường – Cục trưởng Cục Điện ảnh – cho biết, hệ thống pháp luật của chúng ta hiện nay đã quy định và có chế tài xử lý các hành vi quay lén, sao chép, phát tán tác phẩm điện ảnh trái phép.
Tuy nhiên, việc xử lý chưa triệt để xuất phát từ nhiều nguyên nhân cả về kỹ thuật, công nghệ, thực thi và nhận thức xã hội.
Theo người đứng đầu Cục Điện ảnh, nguyên nhân trước tiên phải nói đến là đặc thù của môi trường số khiến hành vi quay lén, phát tán trái phép diễn ra rất nhanh và khó kiểm soát.
Chỉ với một thiết bị di động và tài khoản mạng xã hội ẩn danh, nội dung vi phạm có thể bị cắt ghép, đăng lại trên nhiều nền tảng trong thời gian ngắn; khi cơ quan chức năng phát hiện và yêu cầu gỡ bỏ thì mức độ lan truyền đã rộng, gây thiệt hại khó khắc phục.
Thứ hai là công tác phát hiện và thu thập chứng cứ gặp nhiều khó khăn. Hành vi quay lén diễn ra trong không gian rạp chiếu, đông người, khó kiểm soát. Còn trên môi trường mạng, nhiều đối tượng sử dụng danh tính ảo, che giấu IP, máy chủ đặt ở nước ngoài và nền tảng trung gian, khiến việc xác minh chủ thể vi phạm để xử lý cần quy trình kỹ thuật phức tạp, phối hợp liên ngành và nhiều thời gian.
Một nguyên nhân rất quan trọng là nhận thức xã hội về bản quyền vẫn còn hạn chế.
Không ít người cho rằng, quay lại một vài đoạn phim để chia sẻ là bình thường, chưa ý thức đầy đủ đây là hành vi vi phạm pháp luật, xâm hại trực tiếp quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể sáng tạo, làm giảm hiệu quả răn đe của pháp luật.
Khi hành vi xâm phạm bản quyền chưa bị nhìn nhận như một hành vi sai trái nghiêm trọng về mặt pháp lý và đạo đức, thì hiệu quả răn đe của pháp luật sẽ bị hạn chế.
Cục trưởng khẳng định rằng, đây là vấn đề cần sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị phát hành, hệ thống rạp chiếu, các nền tảng số và đặc biệt là ý thức của mỗi khán giả.
Ông Cường nhấn mạnh: “Ở góc độ quản lý nhà nước, Cục Điện ảnh xác định đây không phải là vấn đề có thể xử lý theo từng vụ việc riêng lẻ, mà cần được tiếp cận một cách đồng bộ, lâu dài, nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ môi trường sáng tạo và bảo đảm sự phát triển bền vững của thị trường điện ảnh”.
Theo đó, thời gian tới, Cục Điện ảnh sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách và hướng dẫn thực thi pháp luật về bảo vệ bản quyền trong lĩnh vực điện ảnh theo hướng rõ trách nhiệm, khả thi trong thực tiễn.
Đồng thời, Cục phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để đề xuất hoàn thiện các cơ chế cần thiết.
Cục Điện ảnh cũng sẽ chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị, cá nhân trong việc tiếp nhận thông tin và chuyển xử lý các trường hợp quay lén, phát tán trái phép.
Đồng thời, tăng cường cơ chế trao đổi thông tin, theo dõi, đôn đốc quá trình xử lý nhằm rút ngắn thời gian phản ứng và hạn chế tối đa thiệt hại ngay từ giai đoạn phim mới phát hành.
Bên cạnh đó, Cục sẽ xây dựng kế hoạch làm việc với hệ thống rạp chiếu, các đơn vị phát hành và các nền tảng số để tăng cường biện pháp kiểm soát trong phòng chiếu, triển khai hiệu quả cơ chế gỡ bỏ nội dung vi phạm trên môi trường mạng, kịp thời phát hiện và hạn chế mức độ lan truyền, bảo đảm tuân thủ pháp luật Việt Nam.
Song song với các giải pháp kỹ thuật và quản lý, Cục sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội thông qua phối hợp với các cơ quan báo chí, tổ chức chính trị – xã hội và các cơ sở đào tạo, nhằm phổ biến pháp luật về bảo hộ quyền tác giả trong lĩnh vực điện ảnh, khẳng định hành vi quay lén, chia sẻ trái phép là vi phạm pháp luật và gây tổn hại trực tiếp đến ngành điện ảnh cũng như các ngành công nghiệp sáng tạo.
Tạo hình của Trấn Thành trong phim “Thỏ ơi” (Ảnh: Đoàn phim cung cấp).
Cục trưởng Cục Điện ảnh nói: “Tôi cho rằng, dù chưa thể giải quyết triệt để trong một sớm một chiều, nếu làm tốt khâu phòng ngừa tại rạp, phản ứng nhanh trên môi trường mạng và xử lý nghiêm các trường hợp điển hình, tình trạng vi phạm hoàn toàn có thể được kiểm soát ở mức độ đáng kể.
Mục tiêu của Cục Điện ảnh là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà sáng tạo, đồng thời xây dựng một môi trường thưởng thức điện ảnh văn minh, tôn trọng bản quyền”.
Ngoài Thỏ ơi, các phim chiếu Tết như Nhà ba tôi một phòng, Báu vật trời cho và Mùi phở cũng rơi vào tình trạng bị quay lén, cắt ghép và phát tán nhiều phân đoạn trên các nền tảng mạng xã hội.
Thực tế, nạn quay lén phim không phải câu chuyện mới của thị trường điện ảnh Việt, mà đã tồn tại suốt nhiều năm qua.
Dù các nhà sản xuất, đơn vị phát hành và đạo diễn liên tục phản ánh, áp dụng nhiều biện pháp ngăn chặn, tình trạng này vẫn chưa được xử lý triệt để.
“Mưa đỏ” đã tạo nên một hiện tượng vô tiền khoáng hậu trong điện ảnh Việt cũng từng gặp vấn nạn quay lén, phát tán phim trên mạng xã hội (Ảnh: Đoàn phim cung cấp).
Trước đó, năm 2025, bộ phim bom tấn Mưa đỏ do Đặng Thái Huyền thực hiện cũng từng trở thành “nạn nhân” của làn sóng quay lén, với hàng loạt clip ngoài rạp bị đăng tải dày đặc, thậm chí có tài khoản chia sẻ liên tiếp hàng chục đoạn phim.
NSƯT Đặng Thái Huyền kêu gọi khán giả không tiết lộ nội dung, không chia sẻ những cảnh quan trọng lên mạng xã hội.
“Định không lên tiếng mà lòng buồn và xót xa không thể tả. Công sức của cả ê-kíp chuẩn bị trong nhiều năm trời. 81 ngày đêm lăn lộn, tận hiến… cả máu, mồ hôi, nước mắt đã đổ trên phim trường.
Xin khán giả đi xem phim yêu thương ê-kíp, đừng tiết lộ nội dung, đừng chụp rồi quay những cảnh quan trọng, tung lên mạng tiết lộ hết bộ phim. Mọi người hãy yêu thương, trân trọng công sức của chúng tôi. Xin hãy dừng việc đó lại”, nữ đạo diễn chia sẻ trên trang cá nhân.
Không lâu sau, Tử chiến trên không tiếp tục ghi nhận tình trạng tương tự, buộc ê-kíp sản xuất phải lên tiếng cảnh báo về việc phát tán trái phép nội dung phim.
Những năm trước, loạt phim điện ảnh Việt như Gái già lắm chiêu V, Bố già của Trấn Thành, Cô Ba Sài Gòn của Ngô Thanh Vân… cũng đối diện với vấn nạn trên.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giai-tri/cuc-dien-anh-vao-cuoc-vu-tho-oi-cua-tran-thanh-va-phim-viet-bi-quay-len-20260226114141997.htm
