Cựu quan chức AFF: “U23 Việt Nam khai thác đúng điểm yếu các đội Tây Á”

Ngoài vai trò là cựu Phó Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) và Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF), ông Dương Vũ Lâm từng ngồi ghế trưởng đoàn đội tuyển U23 Việt Nam, có mặt ở chiến tích “Thường Châu tuyết trắng” tại giải U23 châu Á 2018 ở Trung Quốc.

Chính vì thế, vị chuyên gia này hiểu rất rõ sự phát triển chuyên môn của các cầu thủ Việt Nam trong những năm qua, hiểu rõ năng lực của đội tuyển U23 Việt Nam hiện nay so với thế hệ của những Quang Hải, Công Phượng, Xuân Trường tại giải U23 châu Á năm 2018.

Sau khi chứng kiến hành trình ấn tượng của đội tuyển U23 Việt Nam ở giải U23 châu Á 2026, đang diễn ra ở Saudi Arabia, ông Dương Vũ Lâm có buổi trao đổi với phóng viên Dân trí.

Cựu PCT VFF Dương Vũ Lâm (bìa phải) trong vai trò trưởng đoàn U23 Việt Nam tại giải U23 châu Á năm 2018 (Ảnh: T.H).

Lối chơi khoa học

Ông đánh giá thế nào về sự thể hiện của đội tuyển U23 Việt Nam, sau giai đoạn đã qua tại giải U23 châu Á 2026?

– Đội bóng của HLV Kim Sang Sik chơi quá hay. Tôi dùng từ “hay” để nói về đội bóng này, chứ không đơn thuần là chơi khá, hoặc thi đấu ấn tượng gì cả. Nên nhớ rằng, về tổng thể, các nền bóng đá đã bị chúng ta đánh bại trong những ngày vừa rồi, ngoại trừ nền bóng đá Kyrgyzstan, đều nhỉnh hơn so với nền bóng đá Việt Nam.

Mạnh nhất trong số này chắc chắn là bóng đá Saudi Arabia. Đây là một trong những nền bóng đá hàng đầu châu Á. Thế nhưng, U23 Việt Nam vẫn đánh bại họ bằng kỹ thuật tốt của một dàn cầu thủ đồng đều, của sự tỏa sáng cá nhân của Đình Bắc, và nhất là thắng bằng chiến thuật hợp lý, bằng lối chơi khoa học.

U23 Việt Nam khai thác đúng điểm yếu của các đội bóng Tây Á (Jordan, Saudi Arabia, UAE), đồng thời phát huy đúng điểm mạnh rõ rệt của chúng ta so với họ, đó là kỷ luật chiến thuật và tâm lý vững vàng.

Điểm mạnh này của U23 Việt Nam một lần nữa được thể hiện trong trận tứ kết gặp U23 UAE, thưa ông?

– Về cơ bản, lối chơi của bóng đá UAE và bóng đá Saudi Arabia tương tự nhau. Về mặt thể chất cũng vậy. Cầu thủ của hai nền bóng đá này to, khỏe hơn, nhanh hơn các cầu thủ của Việt Nam.

U23 Việt Nam khai thác đúng điểm yếu của các cầu thủ Tây Á (Ảnh: AFC).

Thi đấu với đối thủ có thể chất tốt hơn mình chưa bao giờ là điều dễ dàng, nhưng U23 Việt Nam vẫn làm được, vẫn đánh bại các đối thủ này. Ở đội U23 Việt Nam hiện nay, các cầu thủ có sự tự tin rất cao. Tôi lấy ví dụ, tiền đạo trẻ Nguyễn Lê Phát. Nhiều lúc tôi còn không hình dung được rằng cậu ấy mới bước qua tuổi 18.

Cầu thủ này tự tin tranh chấp, tự tin đi bóng trước hàng thủ đối phương. Nhưng để làm được tất cả những điều này, U23 Việt Nam phải được xây dựng trên nền tảng chiến thuật hợp lý. Sự hợp lý về mặt chiến thuật cũng giúp chúng ta không bị đuối trước các đối thủ mạnh hơn, sở hữu thể chất tốt hơn chúng ta.

Đội hình đồng đều

Ông có thể nói rõ hơn về điểm vừa nêu, thưa ông?

– Sự hợp lý về mặt chiến thuật đó là U23 Việt Nam không bao giờ chơi đôi công với các đối thủ từ đầu đến cuối. Chúng ta chỉ tăng tốc ở thời điểm nhất định trong từng trận đấu, trước Saudi Arabia và sau đó là trước U23 UAE.

Nếu U23 Việt Nam đá nhanh ngay từ đầu, chơi tấn công với tốc độ cao từ đầu đến cuối, chắc chắn các cầu thủ Việt Nam sẽ nhanh chóng bị hụt hơi, vì như đã nói, các cầu thủ Tây Á có thể chất tốt hơn cầu thủ Việt Nam.

Trước U23 Jordan, U23 Việt Nam sau khi giải quyết hai bàn thắng dẫn trước trong hiệp một, chúng ta chơi chậm hẳn lại trong hiệp hai để tiết kiệm sức. Ngược lại, trước U23 Saudi Arabia, chúng ta chơi rất chậm trong khoảng thời gian đầu trận, tránh để thủng lưới sớm, chỉ tăng tốc trong hiệp hai, kể từ thời điểm Đình Bắc vào sân.

Trong trận đấu với U23 UAE cũng vậy. Không phải lúc nào U23 Việt Nam cũng chơi nhanh. Đội bóng của HLV Kim Sang Sik chỉ tăng tốc khi cần giải quyết khâu ghi bàn. Trước đó và sau đó, chúng ta đá với tốc độ vừa phải.

Cầu thủ U23 Việt Nam đủ khả năng đua sức với các đối thủ Tây Á (Ảnh: AFC).

Đấy có phải là lý do Đình Bắc thường ngồi dự bị ở các trận đấu gần nhất, cho dù anh ấy là tiền đạo hàng đầu của đội tuyển U23 Việt Nam?

– Thứ nhất, có thể Đình Bắc vẫn chưa ở trạng thái thể lực sung sức nhất, so với hồi SEA Games 33. Thứ nhì, khoảng thời gian đầu trận là khoảng thời gian U23 Việt Nam chưa nhất thiết phải tìm bàn thắng bằng mọi giá.

Ở các trận đấu gần nhất, giai đoạn đầu trận là giai đoạn mà chúng ta ưu tiên cho việc bảo vệ cầu môn đội nhà. Chúng ta tránh để thủng lưới sớm, nhằm tránh nguy cơ bị vỡ trận nếu bị thủng lưới trước.

Trong bối cảnh mà việc ghi bàn chưa phải là ưu tiên ghi bàn ở giai đoạn đầu trận, dễ hiểu U23 Việt Nam chưa sử dụng tiền đạo số 1 của chúng ta là Đình Bắc khi bắt đầu các trận đấu gần đây.

Đây là tính toán mang tính chiến thuật rất rõ ràng. HLV Kim Sang Sik và U23 Việt Nam dùng những cầu thủ khác để phá sức các hậu vệ đối phương, rồi mới tung Đình Bắc vào sân sau đó, nhằm gây đột biến.

Đây cũng là cách giúp cho các trụ cột của U23 Việt Nam đảm bảo thể lực chơi tốt đến hết trận. Ngoài ra, để đảm bảo cho lối chơi này, có thể thấy lực lượng của U23 Việt Nam khá đồng đều, khoảng cách giữa đội hình chính thức và đội hình dự bị không lớn.

Tiến sát kỳ tích “Thường Châu tuyết trắng”

Ông vừa nói đến sự đồng đều, vậy so với lứa cầu thủ từng tạo ra kỳ tích “Thường Châu tuyết trắng”, thế hệ hiện tại của U23 Việt Nam như thế nào, thưa ông?

– Điều mà người ta thường nhắc đến khi so sánh một thế hệ nào đó của bóng đá Việt Nam, so với thế hệ U23 Việt Nam năm 2018, đó là năm đó bóng đá Việt Nam có những cá nhân rất nổi bật, đủ khả năng thay đổi cục diện các trận đấu giống như Quang Hải, Công Phượng, Đoàn Văn Hậu. Hiện tại, đội U23 Việt Nam của năm 2026 đã có những gương mặt tầm cỡ như vậy.

Đình Bắc có vai trò giống hệt Quang Hải tại giải U23 châu Á 2018, đó là vai trò tạo đột biến, thay đổi cục diện trận đấu (Ảnh: Khoa Nguyễn).

Trong khung thành, thủ môn Trần Trung Kiên có thể đã trở thành thủ môn số một của bóng đá Việt Nam hiện nay. Cậu ấy đã đủ sức thi đấu chính thức cho đội tuyển Việt Nam. Ở hàng hậu vệ, Hiểu Minh cũng vậy. Trung vệ này vừa mạnh mẽ, vừa kỹ thuật, sở hữu khả năng đọc tình huống tốt.

Còn ở trên hàng tiền đạo, Đình Bắc tạo đột biến tốt không khác Quang Hải ngày nào. Các pha chạm bóng bước một của cậu ta làm tôi bất ngờ. Kỹ thuật, tốc độ của cậu ta cũng ở mức cao. Tôi cho rằng Đình Bắc hiện đủ sức sắm vai trụ cột ở đội tuyển quốc gia.

Còn về độ đồng đều, U23 Việt Nam rất đồng đều. Khoảng cách giữa các vị trí chính thức và vị trí dự bị không lớn. Điều chúng ta cần có để tái lặp kỳ tích “Thường Châu tuyết trắng”, theo tôi, chỉ là thêm chút may mắn nữa.

Cho đến thời điểm này, đâu sẽ là những đối thủ mạnh nhất của U23 Việt Nam tại giải U23 châu Á 2026?

– U23 Nhật Bản và U23 Uzbekistan là những đội mạnh nhất. Đội bóng xứ sở mặt trời mọc có lẽ không cần phải nói thêm. Còn U23 Uzbekistan hiện sở hữu thế hệ cầu thủ được đào tạo quá tốt, quá bài bản.

Tôi từng xem U23 Uzbekistan thi đấu với U23 Hàn Quốc (thắng 2-0). Cầu thủ U23 Uzbekistan sở hữu kỹ thuật tốt hơn hẳn cầu thủ U23 Hàn Quốc, họ khiến cho đội bóng trẻ xứ sở kim chi không còn thấy đường tiếp cận khu vực cấm địa của họ.

Uzbekistan là nền bóng đá sở hữu dàn cầu thủ có tố chất mang nét châu Âu, lại có thêm nền tảng khoa học của người Liên Xô (cũ). Với các phương pháp đào tạo trẻ khoa học này, bóng đá Uzbekistan mỗi lúc một mạnh hơn trong những năm gần đây.

Nếu U23 Việt Nam đụng độ với U23 Uzbekistan tại bán kết, sẽ có thêm một trận đấu đầy khó khăn nữa cho U23 Việt Nam. Tuy nhiên, đấy sẽ là trận cầu rất đáng xem, với chất lượng kỹ thuật rất cao.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!