Cựu tổng thống Hàn lãnh án 5 năm tù trong phiên tòa đầu tiên

Theo kết luận được Tòa án quận Trung tâm Seoul công bố hôm nay, cựu tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol đã lệnh cho Cơ quan Cận vệ Tổng thống ngăn cản thực thi lệnh bắt vào tháng 1/2025, lạm dụng quyền lực khi không triệu tập đầy đủ 9 thành viên nội các trước khi ra quyết định thiết quân luật vào tháng 12/2024.

Ông còn cho soạn thảo và tiêu hủy sai quy định một tuyên bố sau khi sắc lệnh thiết quân luật bị quốc hội Hàn Quốc vô hiệu hóa. Tổng mức án cho những cáo buộc này là 5 năm tù, bằng một nửa so với đề nghị 10 năm do nhóm công tố viên đặc biệt đưa ra.

Đây là phiên xét xử đầu tiên trong 8 vụ án hình sự mà ông Yoon đối mặt, liên quan nỗ lực thiết quân luật, các cáo buộc tham nhũng xoay quanh cựu đệ nhất phu nhân Kim Keon-hee và sai phạm trong vụ điều tra cái chết của một lính thủy đánh bộ năm 2023.

Thẩm phán Baek Dae-hyun cho rằng ông Yoon có tội với hầu hết cáo buộc mà phía công tố đưa ra, ngoại trừ phần liên quan quyền lợi của hai trong 9 thành viên nội các không được mời dự cuộc họp xem xét kế hoạch thiết quân luật, và cáo buộc ra lệnh phát tán thông cáo báo chí chứa thông tin sai sự thật.

Thẩm phán Baek nhận định cựu tổng thống Yoon “không thể hiện sự hối lỗi” dù tính chất hành vi rất nghiêm trọng. Tòa cũng kết luận Cơ quan Điều tra Tham nhũng đối với quan chức cấp cao (CIO) đã hành động trong phạm vi thẩm quyền khi điều tra và thực thi lệnh bắt giữ liên quan ông Yoon trong thời gian đương nhiệm.

Phiên tòa được truyền hình trực tiếp, có sự tham dự của ông Yoon. Đây là lần thứ ba trong lịch sử Hàn Quốc, một buổi tuyên án cựu tổng thống được phát sóng trực tiếp, sau các phiên xét xử bà Park Geun-hye và ông Lee Myung-bak năm 2018.

Phán quyết lần này được cho là có thể tác động đến phiên tòa dự kiến diễn ra ngày 19/2 với loạt tội danh nghiêm trọng hơn, trong đó có cáo buộc chủ mưu cuộc nổi loạn bằng lệnh thiết quân luật và tìm cách kích động Triều Tiên có hành động quân sự với Hàn Quốc.

Công tố đặc biệt hồi đầu tuần đề nghị án tử hình đối với ông Yoon, liên quan cáo buộc nổi loạn. Hàn Quốc không thi hành án tử hình trong nhiều năm qua.

Khi ban bố thiết quân luật ngày 3/12/2024, ông Yoon đề cập đến “mối đe dọa từ Triều Tiên”, gọi quốc hội Hàn Quốc là “sào huyệt tội phạm” và “thế lực chống nhà nước”. Ông điều binh sĩ vũ trang tới trụ sở quốc hội để ngăn chặn các nhà lập pháp bỏ phiếu bác bỏ thiết quân luật nhưng thất bại. Ông Yoon bị bắt trong cuộc đột kích vào rạng sáng tháng 1/2025 và bị phế truất ba tháng sau.

Thanh Danh (Theo Yonhap, AP, BBC)