Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol bị đề nghị án tử hình

Ông Yoon Suk Yeol bị cáo buộc là chủ mưu trong vụ nổi loạn liên quan đến việc ban bố thiết quân luật trái hiến pháp hồi cuối năm 2024, nhằm duy trì quyền lực bằng cách kiểm soát cơ quan lập pháp và tư pháp.

Yêu cầu mức án cao nhất được đưa ra tại phiên xét xử cuối cùng diễn ra tại Tòa án Quận trung tâm Seoul, đúng hơn 1 năm sau khi ông Yoon, khi đó đang đương nhiệm, tuyên bố thiết quân luật vào ngày 3/12/2024 với lý do “loại bỏ các thế lực phản quốc”. Công tố viên đặc biệt Cho Eun-suk nhận định đây là “hành vi phá hoại trật tự hiến pháp ở mức độ nghiêm trọng chưa từng có trong lịch sử hiện đại Hàn Quốc”.

Theo bên công tố, ông Yoon đã chỉ đạo huy động quân đội và cảnh sát để phong tỏa khuôn viên Quốc hội, ngăn các nghị sĩ bỏ phiếu bác bỏ sắc lệnh thiết quân luật. Ngoài ra, ông Yoon còn bị cáo buộc ra lệnh bắt giữ và giam giữ Chủ tịch Quốc hội cùng lãnh đạo đảng cầm quyền và đảng đối lập lớn nhất thời điểm đó, cũng như can thiệp vào hoạt động của Ủy ban Bầu cử Quốc gia.

Trình bày trước tòa, công tố viên Park Eok-su nhấn mạnh rằng ông Yoon đã sử dụng các nguồn lực nhà nước vốn chỉ được phép phục vụ lợi ích chung của quốc gia cho mục đích chính trị cá nhân. “Bị cáo không thể hiện bất kỳ sự ăn năn nào về việc làm tổn hại nghiêm trọng đến nền dân chủ và trật tự hiến pháp”, công tố viên này khẳng định.

Ông Yoon bị khởi tố từ tháng 1/2025 với cáo buộc cầm đầu cuộc nổi loạn, trở thành Tổng thống đương nhiệm đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc bị truy tố và giam giữ hình sự. Dù từng được trả tự do vào tháng 3/2025 theo lệnh của tòa, ông lại bị bắt giam trở lại vào tháng 7 cùng năm do phát sinh thêm các cáo buộc liên quan đến kế hoạch thiết quân luật.

Cùng vụ án, công tố đặc biệt cũng đề nghị án tù chung thân đối với cựu Bộ trưởng Quốc phòng Kim Yong-hyun, 20 năm tù đối với cựu Cảnh sát trưởng quốc gia Cho Ji-ho, 15 năm tù đối với cựu Giám đốc Cảnh sát Seoul Kim Bong-sik và 30 năm tù đối với cựu Thiếu tướng Noh Sang-won.

Theo luật hình sự Hàn Quốc, tội danh cầm đầu nổi loạn chỉ có ba khung hình phạt: tử hình, tù chung thân có lao động hoặc tù chung thân không lao động. Tuy nhiên, theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, Hàn Quốc được xếp vào nhóm quốc gia “bãi bỏ án tử hình trên thực tế”, do không thi hành án tử kể từ năm 1997.

Phán quyết của tòa đối với ông Yoon Suk Yeol dự kiến sẽ được đưa ra vào tháng 2 tới, trong bối cảnh vụ án được đánh giá là một trong những sự kiện pháp lý – chính trị nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiến pháp hiện đại của Hàn Quốc.