(PLO)- Dù hàng triệu tài khoản lừa đảo được các nền tảng mạng xã hội “xóa sổ” nhưng vẫn rất nhỏ so với tốc độ tái tạo của hệ sinh thái số, vì thế cần tăng tốc ứng dụng công nghệ để chặn lừa đảo xuyên biên giới.
Meta, tập đoàn sở hữu các nền tảng mạng xã hội (MXH) và ứng dụng tin nhắn lớn, cho biết trong năm 2025 đã gỡ bỏ hơn 159 triệu quảng cáo lừa đảo trên toàn cầu.
Xử lý hàng triệu nội dung và tài khoản giả mạo, lừa đảo
Đáng chú ý, 92% trong số này được xử lý chủ động trước khi có báo cáo từ người dùng. Đồng thời, Meta đã vô hiệu hóa 10,9 triệu tài khoản Facebook và Instagram liên quan đến các mạng lưới tội phạm.
Tại Việt Nam, trong nửa đầu năm 2025, Meta đã gỡ bỏ hơn 5,4 triệu nội dung trên Facebook và 14.000 nội dung trên Instagram vi phạm chính sách gian lận. Khoảng 116.000 tài khoản Facebook và 28.000 tài khoản Instagram tại Việt Nam cũng bị đình chỉ.
Mới đây, Meta đã phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật toàn cầu vô hiệu hóa hơn 150.000 tài khoản lừa đảo, hỗ trợ Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan thực hiện 21 vụ bắt giữ.
Tuy nhiên, Meta thừa nhận dù liên tục gỡ bỏ tài khoản độc hại nhưng kẻ lừa đảo luôn tìm cách né tránh hệ thống phát hiện.
Tiến sĩ (TS) Joshua Dwight, chuyên gia an ninh mạng từ Đại học RMIT nhận định: Số tài khoản bị khóa rất lớn nhưng vẫn nhỏ so với quy mô hàng tỉ người dùng. Tội phạm mạng dễ dàng tạo thêm nhiều tài khoản lừa đảo mới.
Cần tăng cường “hệ miễn dịch” cho người dùng MXH
TS Joshua Dwight cho rằng, trước vấn nạn của lừa đảo trực tuyến, nhất là khi xuất hiện các trung tâm lừa đảo có quy mô công nghiệp, việc nâng cao nhận thức và duy trì hành động phối hợp vẫn là yếu tố then chốt để đối phó với loại tội phạm xuyên quốc gia này.
Dù vậy, nhìn nhận một cách tổng quan, theo TS Dwight, các nền tảng MXH dường như vẫn đang bị áp đảo bởi quy mô của các trung tâm lừa đảo.
Vì vậy, theo ông, các nền tảng cần cải thiện hơn nữa việc xác minh tài khoản và doanh nghiệp quảng cáo trên nền tảng của mình. Cạnh đó, cần đầu tư mạnh vào các chiến dịch nâng cao nhận thức, nhận diện dấu hiệu lừa đảo cho người dùng.
TS Dwight nhấn mạnh rằng: Công chúng cũng cần hiểu một thực tế là nhiều “kẻ lừa đảo” thực chất chính là nạn nhân của buôn người hoặc bị lừa với chính những chiêu trò mà sau này họ bị bắt ép thực hiện với người khác. Vì thế, tăng cường cảnh giác là điều thiết yếu.
Chuyên gia của ĐH RMIT đã đề xuất các MXH có thể áp dụng công nghệ phát hiện bất thường và chia sẻ dữ liệu với các tổ chức, doanh nghiệp, lực lượng thực thi pháp luật và các đối tác phi chính phủ để kịp thời nhận diện và ngăn chặn các xu hướng lừa đảo phi kỹ thuật.
Đơn cử, dùng công nghệ để đánh giá rủi ro đối với các quảng cáo trực tuyến nhắm mục tiêu vào người dùng Việt Nam, đặc biệt khi sử dụng các từ khóa từng được cơ quan công an cảnh báo như “lương cao”, “việc nhẹ”, “tuyển gấp”, hay có tính năng nhắc nhở cảnh báo người dùng về tin nhắn đáng ngờ hoặc số lạ.
Ngoài ra, TS Dwight nêu gợi ý, các nền tảng MXH và người dùng có thể hợp tác chia sẻ thông tin với các kho dữ liệu công khai và tổ chức chuyên môn như VirusTotal, Viettel, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) và Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính khu vực ASEAN.
Về phía nền tảng, Meta cho biết, để chống lại những tài khoản, thông tin giả mạo các đội ngũ chuyên gia công nghệ của Meta liên tục phát triển các công cụ mới để cảnh báo người dùng trước khi họ tương tác với những nội dung đáng ngờ.
Theo đó, đơn vị này đã xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo – A.I tiên tiến với khả năng phân tích nhiều dữ liệu, như văn bản, hình ảnh và ngữ cảnh, để phát hiện các mô hình lừa đảo tinh vi nhanh hơn và trên quy mô lớn.
Meta cũng đang triển khai nhiều công cụ mới trên Facebook, Messenger và WhatsApp để giúp bảo vệ người dùng khỏi các hành vi lừa đảo.
Cụ thể, Meta thử nghiệm tính năng cảnh báo về lời mới kết bạn có dấu hiệu lừa đảo chẳng hạn như không có nhiều bạn chung, hoặc thông tin ví trí ở một quốc gia khác.
Cạnh đó, Meta triển khai tính năng phát hiện lừa đảo nâng cao trong tháng này, giúp cảnh báo các lời mời làm việc không đáng tin. Ứng dụng WhatsApp sẽ cảnh báo yêu cầu liên kết thiết bị bất thường để người dùng cân nhắc.
Meta cho biết thêm đang quyết liệt ngăn chặn nội dung rác, sao chép và xác minh nhà quảng cáo để bảo vệ người dùng.
Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về phòng, chống tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là đề xuất nhà cung cấp dịch vụ internet, viễn thông, MXH có trách nhiệm thực hiện việc định danh, xác thực điện tử thông tin chủ quản hội, nhóm theo quy định.
Nguồn: https://plo.vn/da-go-bo-hang-trieu-noi-dung-vi-pham-tren-facebook-post900204.html
