Dân an lòng khi ở trong nhà tránh lũ, bão

“Chiến dịch Quang Trung” dựng lại nhà có mục đích tránh lũ, bão cho người dân ở tỉnh Phú Yên cũ (nay thuộc Đắk Lắk) sắp hoàn tất với hàng loạt ngôi nhà có tầng cao, giúp bà con trú tránh khi có lũ, bão. 

Nhiều năm trước, sau trận lũ dữ năm 2009, mô hình nhà tránh lũ đã được triển khai tại xã Đồng Xuân của tỉnh Phú Yên. Nhờ vậy trong trận lũ lịch sử tháng 11-2025, những ngôi nhà tránh lũ này đã cứu mạng rất nhiều người dân.

Xóm nhà tránh lũ an toàn trong lũ lịch sử

Thôn Tân Hòa, xã Đồng Xuân vốn là nơi bị thiệt hại nặng nề trong trận lũ lớn năm 2009. Sau trận lũ ấy, nhà nước hỗ trợ một khoản tiền, đồng thời cho dân vay vốn ưu đãi để xây nhà tránh lũ gồm 1 trệt, 1 lầu (gác). 

Cầu thang lên gác hoặc lầu 1 của những căn nhà tránh lũ này được thiết kế rộng, vững chắc để dễ dàng đưa vật dụng, lương thực, thậm chí vật nuôi lên cất trữ vào mùa mưa.

Bà Đặng Thị Thánh (58 tuổi) cho hay đợt lụt năm 2009 nước lên rất nhanh, chạm đến mái ngói, bà cùng chồng con phải ngồi trên mái nhà cả ngày lẫn đêm. 

Sau trận đó gia đình quyết định dùng vốn hỗ trợ của nhà nước và vay ưu đãi để làm nhà tránh lũ.

“Từ đó đến nay, khi mùa mưa gió đến, nhà tôi yên tâm, không lo nửa đêm gà gáy phải bỏ của chạy lấy người đi tránh lũ lụt nữa. Lụt thì lên gác, còn bão thì ở tầng trệt là an toàn”, bà Thánh nói.

Bà Thánh cho biết thêm đợt lũ tháng 11-2025, nước dâng cao, nhưng nhờ gia đình chuẩn bị trước nên lúa thóc, vật dụng có giá trị đều đưa lên gác. Căn gác chắc chắn này không chỉ cứu gia đình bà Thánh, mà còn cứu nhiều người dân khác trong thôn xóm.

“Đợt lũ này nước còn lớn hơn năm 2009, nước lũ lên cao đến hết tầng trệt, nên khi các ghe thuyền chở người đến trú cập vào ban công là tôi phụ kéo, đưa người vô đây tránh lũ luôn”, bà Thánh kể.

Đối diện nhà bà Thánh là nhà tránh lũ của bà Trần Thị Hạnh (70 tuổi) cùng chị gái là bà Trần Thị Danh (74 tuổi). Trong đợt lũ vừa rồi hai bà không chỉ an toàn trong chính căn nhà của mình mà còn đón thêm 8 người xung quanh đến trú.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tiến, Phó chủ tịch UBND xã Đồng Xuân, chương trình xây nhà tránh lũ được xây theo các kết cấu chính với móng, khung, sàn chịu đựng dòng chảy nước lũ. Nhờ vậy, những năm qua, người dân an tâm không lo chạy lũ. Trong đợt mưa lũ vừa qua những căn nhà kiên cố này đã trở thành nơi tránh trú của nhiều người.

Những mô hình nhà tránh lũ, bão mới an toàn và nhiều tiện ích

Những căn nhà tránh lũ, bão mới vừa được quân đội, công an và các lực lượng xây dựng, bàn giao cho người dân xã Hòa Thịnh (Đắk Lắk) được xây dựng theo thiết kế phù hợp với đặc thù vùng trũng thấp, các căn nhà có nền cao, kết cấu bê tông vững chắc, mái kiên cố, đủ khả năng chống chọi với mưa lớn, ngập sâu và gió mạnh.

Theo Sở Xây dựng Đắk Lắk, 2 mẫu nhà ở phòng tránh bão, lụt trên địa bàn tỉnh có những phân loại, yêu cầu riêng như mẫu số 1 (diện tích xây dựng 32m², diện tích sàn vượt lũ 12m², tổng diện tích sàn 44m²) áp dụng tại các vùng ngập sâu (ngập trên 3m) có nước chảy xiết.

Mẫu số 2 (diện tích xây dựng 32,4m², diện tích sàn vượt lũ 15,7m², tổng diện tích sàn 48,1m²) khuyến khích dùng tại các vùng ngập vừa phải (dưới 3m) có nước chảy xiết và có gió bão.

Trong đó nguyên tắc áp dụng mẫu nhà là tùy theo nhu cầu sử dụng, hiện trạng, kích thước lô đất và vị trí nhà ở có sẵn (như nhà gần sông, suối, ao, hồ, núi, biển, đồng bằng, vùng trũng…) có thể điều chỉnh thiết kế nhưng phải ưu tiên bảo đảm diện tích sàn tránh lũ tối thiểu 12m² trở lên.

Đối với nhà ở vùng thường xuyên có bão thì mái làm bằng bê tông cốt thép. Nếu sử dụng vật liệu lợp mái khác như tôn, ngói thì ngoài các chi tiết của thiết kế mẫu thì mái phải được gia cố bằng các liên kết giằng, chống đảm bảo khả năng phòng chống được bão.

Ông Trần Chủ Nghĩa (thôn Phú Hữu, xã Hòa Thịnh) cho hay nhà của ông xây theo mẫu 1, cầu thang được làm rất chắc chắn, hệ thống điện đều được làm âm tường… Đặc biệt, nhà được xây thêm thang dự phòng bên ngoài nếu lũ lên quá cao, hoặc chưa kịp di tản thì sẽ leo ra ngoài bám vào thang đi lên mái cao nhất.

“Nền được nâng cao so với trước đây rất nhiều, lũ đợt sau có lớn tương tự đợt lũ tháng 11-2025 cũng chưa hết tầng 1. Các chú bộ đội không chỉ xây nhà nhanh mà còn đẹp, tôi dự định tầng gác sẽ để lúa, gạo không lo ướt”, ông Khánh nói.