Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Loekke Rasmussen và quan chức phụ trách đối ngoại của Greenland Vivian Motzfeldt phát biểu sau cuộc gặp các quan chức Mỹ ngày 14/1 (Ảnh: AFP).
Bất đồng quan điểm giữa hai bên
Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và quan chức phụ trách đối ngoại của Greenland Vivian Motzfeldt ngày 14/1 đã có cuộc gặp với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tại Nhà Trắng.
Trong cuộc trao đổi với phóng viên sau cuộc họp, khi được hỏi về khả năng thỏa hiệp đối với vấn đề Greenland, ông Rasmussen nói rằng đó không phải là cuộc thảo luận có thể diễn ra thông qua truyền thông.
Ông nói rằng đây chính là lý do Đan Mạch yêu cầu cuộc gặp với phía Mỹ để tránh những cuộc tranh cãi ồn ào trên truyền thông và tìm kiếm một giải pháp mang tính xây dựng.
Tuy nhiên, ông nói rằng bất kỳ giải pháp nào trong tương lai cũng cần phải tôn trọng lằn ranh đỏ của Đan Mạch về chủ quyền lãnh thổ.
Ông Rasmussen cũng khẳng định không có mối đe dọa tức thời nào từ Trung Quốc và Nga mà Đan Mạch, Greenland và các đồng minh của họ không thể tự giải quyết. Ông nói rằng hiện tại không có sự hiện diện nào của Trung Quốc ở Greenland, đồng thời bác bỏ lo ngại rằng điều này “sẽ xảy ra trong 10 hoặc 20 năm nữa”.
Nhà ngoại giao Đan Mạch cho biết Greenland, thông qua Đan Mạch, là thành viên của NATO và được bảo vệ bởi Điều 5 của Hiệp ước NATO, điều khoản quy định về phòng thủ tập thể khi một quốc gia bị tấn công.
Ông nhận định cuộc họp với các quan chức Mỹ mang tính xây dựng, nhưng cũng thừa nhận “chưa thể thay đổi lập trường của Mỹ”. Ông cho biết quan điểm của hai bên “vẫn còn khác biệt”, nhưng hai bên đã thảo luận “cách đảm bảo an ninh lâu dài ở Greenland”.
“Rõ ràng là tổng thống (Mỹ) có mong muốn kiểm soát Greenland, và chúng tôi đã nói rất rõ ràng rằng điều này không nằm trong lợi ích của Vương quốc Đan Mạch”, Ngoại trưởng Rasmussen nhấn mạnh.
Ông cho biết Đan Mạch “vẫn tin rằng an ninh lâu dài của Greenland có thể được đảm bảo trong khuôn khổ hiện tại”, và cả Đan Mạch cũng như Greenland đều cho rằng “bất kỳ ý tưởng nào không tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Greenland” đều “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
Theo Ngoại trưởng Đan Mạch, một nhóm làm việc cấp cao giữa hai nước sẽ được thành lập để xem xét liệu quan điểm của hai bên có thể dung hòa hay không.
Ông cho biết nhóm này sẽ tập trung thảo luận các mối lo ngại về an ninh của Mỹ đối với Bắc Cực, đồng thời tôn trọng các lằn ranh đỏ của Đan Mạch, và sẽ họp lần đầu tiên trong “vài tuần tới”.
Theo ông, người dân Greenland không ủng hộ bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ.
“Chúng tôi muốn hợp tác với những người bạn và đồng minh Mỹ, nhưng đó phải là sự hợp tác tôn trọng lẫn nhau và phải tôn trọng những lằn ranh đỏ của chúng tôi”, nhà ngoại giao Đan Mạch tuyên bố.
Ông Rasmussen khẳng định Đan Mạch coi mình là “đồng minh thân cận nhất của Mỹ”, nhắc lại sự ủng hộ của Đan Mạch dành cho Mỹ ở Afghanistan. Ông nói rằng Đan Mạch “muốn hợp tác chặt chẽ với Mỹ, nhưng tất nhiên đó phải là sự hợp tác tôn trọng lẫn nhau”.
“Điều có lợi cho tất cả mọi người là, ngay cả khi chúng ta bất đồng, chúng ta vẫn nhất trí tìm cách xem liệu có thể dung hòa một số mối lo ngại đồng thời tôn trọng sự toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Greenland hay không”, nhà ngoại giao Đan Mạch nêu rõ.
Quan chức phụ trách đối ngoại của Greenland Vivian Motzfeldt cho rằng Mỹ và Greenland cần quay trở lại “mối quan hệ bình thường mà hai bên từng có”. Bà nói thêm rằng việc tìm kiếm sự cân bằng và hợp tác như những đồng minh là lợi ích chung của cả hai bên.
“Chúng ta là đồng minh, chúng ta là bạn bè”, bà nói, và cho biết Greenland đã “nhiều lần nhấn mạnh lập trường”.
Vị trí của Greenland (Ảnh: NPR).
Tổng thống Trump đã bày tỏ mong muốn sáp nhập Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, ngay sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai và tiếp tục thúc đẩy tham vọng này trong những tuần gần đây.
Tổng thống Trump tuyên bố việc Mỹ kiểm soát hòn đảo này là cần thiết vì lợi ích “an ninh quốc gia”. Ông cũng viện dẫn cáo buộc Nga hoặc Trung Quốc có kế hoạch kiểm soát Greenland. Cả Moscow, Bắc Kinh và Greenland đều bác bỏ tuyên bố này.
Hôm 14/1, Tổng thống Trump đã giải thích chi tiết hơn lý do đằng sau nỗ lực kiểm soát Greenland. Ông tuyên bố hòn đảo này rất quan trọng để xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa tích hợp Golden Dome (Vòm Vàng) mà ông đã đề xuất. Ông cũng gợi ý rằng việc Mỹ kiểm soát Greenland sẽ làm cho NATO trở nên “mạnh mẽ và hiệu quả hơn”.
Đan Mạch tuyên bố sẵn sàng tăng cường hợp tác với Mỹ trong khuôn khổ NATO chứ không phải nhượng lại Greenland, đồng thời chỉ ra rằng người dân Greenland đã bỏ phiếu vào năm 2008 để duy trì quy chế tự trị.
Các nước châu Âu đưa quân tới Greenland
Đài truyền hình Đan Mạch DR ngày 14/1 đưa tin Copenhagen đã bắt đầu triển khai thêm các khí tài quân sự đến Greenland trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Mỹ.
Đan Mạch đã cử một lực lượng chỉ huy tiền phương đến Greenland. Lực lượng chỉ huy tiền phương được thiết lập để chuẩn bị hậu cần và cơ sở hạ tầng trước khi một lực lượng lớn hơn của Đan Mạch dự kiến được triển khai, với sự hỗ trợ của lực lượng từ một số quốc gia châu Âu khác.
Trước đó, Bộ Quốc phòng Đan Mạch thông báo kế hoạch tăng cường hiện diện quân sự ở Greenland do “căng thẳng an ninh”.
Bộ Quốc phòng Đức ngày 14/1 cho biết Đức sẽ cử một “đội trinh sát” gồm 13 quân nhân đến Greenland để thực hiện “nhiệm vụ khảo sát” vào ngày 15-17/1 cùng các quốc gia châu Âu khác.
“Mục đích để khảo sát các điều kiện khung cho những đóng góp quân sự có thể có nhằm hỗ trợ Đan Mạch đảm bảo an ninh trong khu vực, ví dụ khả năng giám sát hàng hải”, Bộ Quốc phòng Đức cho biết thêm.
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson ngày 14/1 thông báo Thụy Điển đã điều một số binh sĩ đến Greenland theo yêu cầu của Đan Mạch.
Ông cho biết các binh sĩ Thụy Điển sẽ là một phần của nhóm binh sĩ từ các nước đồng minh khác, cùng nhau chuẩn bị cho cuộc tập trận sắp tới.
Một người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Na Uy cũng xác nhận nước này đang cử nhân viên quốc phòng đến Greenland. Thông tin này được đưa ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Na Uy nói rằng các nhân viên quốc phòng sẽ “vạch ra sự hợp tác tiếp theo giữa các đồng minh NATO”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/dan-mach-vach-lan-ranh-do-voi-my-chau-au-dua-quan-toi-greenland-20260115035047064.htm
